Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық саясаткер (1806–1869)
American politician (1806–1869)
Уильям Питт Фессенден (16 қазан 1806 – 8 қыркүйек 1869) – АҚШ-тың Мэн штатынан шыққан американдық саясаткер. Фессенден виг (кейін республикашыл) партиясының мүшесі және Фессендендердің саяси әулетінен шыққан. АҚШ Азамат соғысы кезінде президент Авраам Линкольннің басшылығымен Қаржы министрі болғанға дейін ол АҚШ Өкілдер палатасы мен Сенатта қызмет етті. Кейін Фессенден Сенатқа қайта оралды және 1869 жылы лауазымында қайтыс болды. Заңгер болған ол Мэн штатындағы құлдыққа қарсы күрестің белді тұлғасы болды; Конгресте оңтүстік штаттарды бақылаған плантация иелерінің құл иеленушілік билігіне қарсы күресті. Ол штат заң шығарушы органында құлдыққа қарсы коалиция құрды, ол оны АҚШ Сенатына сайлауға мүмкіндік берді; бұл Мэн штатының республикалық ұйымына айналды. Сенатта Фессенден Канзас мәселесі бойынша пікірсайыстарда белсенділік танытып, құлдықтың кеңеюіне қарсы шықты. Ол радикалды республикашылдарды демократтар Стивен Дуглас, Франклин Пирс және Джеймс Бьюкененге қарсы шабуыл жасауға жетекшілік етті. Фессенденнің сөздері кеңінен таралды, Авраам Линкольн сияқты республикашылдарға әсер етті және Линкольннің 1860 жылғы республикалық президенттік үміткерлігіне қолдау көрсетті. Соғыс кезінде сенатор Фессенден Одақтың салық және қаржы саясатын қалыптастыруға көмектесті. Ол бұрынғы радикализмінен бас тартып, Линкольннің қолдаушылары – қоңыржай республикашылдарға қосылып, Линкольннің Қаржы министрі болды. Соғыстан кейін Фессенден Сенатқа оралды, Оңтүстік штаттарының Конгресске қайта оралу шарттарын белгілеген және АҚШ Конституциясының он төртінші түзетуін жасаған Қайта құру жөніндегі бірлескен комитеттің төрағасы болды. Кейіннен 1868 жылы президент Эндрю Джонсонға қарсы өткен импичмент процесінде Фессенден Сенаттың Джонсонды айыптауына кедерес келтіретін маңызды қолдау көрсетті. Ол «кінәлі емес» деп дауыс берген алғашқы республикалық сенатор болды, оған тағы алты республикалық сенатор қосылды, нәтижесінде президент Джонсон ақталды. Фессенденнің Джонсонды айыптауға қарсы дауыс беруінің себебі еркін сауданы қолдауы және Бенджамин Уэйдтің президент болуынан қорқуы болды. Ол Портленд қаласында өзінің атымен аталатын үш көшенің болуын қамтамасыз еткен жалғыз адам: қаланың Оукдейл ауданындағы Уильям, Питт және Фессенден көшелері.
William Pitt Fessenden (October 16, 1806September 8, 1869) was an American politician from the U. S. state of Maine. Fessenden was a Whig (later a Republican) and member of the Fessenden political family. He served in the United States House of Representatives and Senate before becoming Secretary of the Treasury under President Abraham Lincoln during the American Civil War. Fessenden then re entered the Senate, where he died in office in 1869. A lawyer, he was a leading antislavery Whig in Maine; in Congress, he fought the Slave Power, plantation owners who controlled Southern states. He built an antislavery coalition in the state legislature that elected him to the U. S. Senate; it became Maine's Republican organization. In the Senate, Fessenden played a central role in the debates on Kansas, denouncing the expansion of slavery. He led Radical Republicans in attacking Democrats Stephen Douglas, Franklin Pierce, and James Buchanan. Fessenden's speeches were read widely, influencing Republicans such as Abraham Lincoln and building support for Lincoln's 1860 Republican presidential nomination. During the war, Senator Fessenden helped shape the Union's taxation and financial policies. He abandoned his earlier radicalism, joining pro Lincoln Moderate Republicans against the Radicals and becoming Lincoln's Treasury Secretary. After the war, Fessenden was back in the Senate, as chair of the Joint Committee on Reconstruction, which established terms for resuming congressional representation for the southern states, and which drafted the Fourteenth Amendment to the United States Constitution. Later, during the 1868 impeachment trial of President Andrew Johnson, Fessenden provided critical support that prevented the Senate conviction of President Johnson, who had been impeached by the House. He was the first Republican senator to ring out " not guilty" followed by six other Republican senators, ultimately resulting in the acquittal of President Johnson. Fessenden's vote against convicting Johnson were motivated by his support for free trade and fears of a Benjamin Wade presidency. He is the only person to have three streets in Portland named for him: William, Pitt and Fessenden streets in the city's Oakdale neighborhood.
Жастық шағы мен мансабының алғашқы жылдары
Фессенден 1806 жылғы 16 қазанда Боскавен қаласында, Нью-Гэмпшир штатында дүниеге келген. Оның әкесі заңгер және заң шығарушы Сэмюэл Фессенден болды. Анасы – Рут Грин. Әке-шешесі заңды түрде некеде болмаған. Уильям туғаннан кейін анасынан айырылып, жеті жыл бойы әкесінің анасы тәрбиелеген. 1823 жылы Боудоин колледжін бітіріп, содан кейін заңды оқыған. 1827 жылы Мэн штатының тыйым салу қоғамын құруға қатысқан. Сол жылы адвокаттыққа қабылданды және әкесімен бірге жұмыс істеді, ол да құлдыққа қарсы белсенділікпен айналысқан. Заңгерлікпен алғаш Мэн штатының Бриджтон қаласында, бір жыл Бангор қаласында, кейін Портленд қаласында шұғылданған. 1832 жылы Мэн штатының Өкілдер палатасына сайланып, оның бас дебатшысы болған. 1831 және 1838 жылдары Конгресске кандидаттықтан бас тартты, 1840 жылы Мэн штатының заң шығарушы органында қайта қызмет етіп, штат заңдарын қайта қарау комитетінің төрағасы болды. 1840 жылы Виг партиясынан АҚШ Өкілдер палатасына бір мерзімге сайланды. Осы мерзімде құлдыққа қарсы петицияларды қарауға тыйым салатын ережені жою туралы ұсыныс жасады, сондай-ақ қарыз және банкроттық туралы заңдар мен армия мәселелері жөнінде сөз сөйледі. Конгресстегі мерзімі аяқталғаннан кейін, 1845-1846 жылдары Мэн штатының заң шығарушы органына қайта оралғанға дейін заңгерлік қызметіне толыққанды көңіл бөлді. Ол заңгер және құлдыққа қарсы виг ретінде ұлттық деңгейде танымал болды, ал 1849 жылы АҚШ Жоғарғы сотында судья Джозеф Сторидің шешіміне шағымданып, Дэниел Вебстер жиырма жылдың ішінде естіген ең үздік аргумент деп бағалаған дәлелдерімен шешімді өзгертуге қол жеткізді. 1853 және 1854 жылдары Мэн штатының заң шығарушы органында қайтадан жұмыс істеді.
Fessenden was born in Boscawen, New Hampshire on October 16, 1806. His father was attorney and legislator Samuel Fessenden. His mother was Ruth Greene. The parents were unmarried. William was separated from his mother at his birth, and he raised by his paternal grandmother for seven years. He graduated from Bowdoin College in 1823 and then studied law. He was a founding member of the Maine Temperance Society in 1827. That year he was admitted to the bar, and practiced with his father, who was also a prominent anti slavery activist. He practiced law first in Bridgton, Maine, a year in Bangor, and afterward in Portland. He was a member of the Maine House of Representatives in 1832 and was its leading debater. He refused nominations to Congress in 1831 and in 1838, and served in the Maine legislature again in 1840, becoming chairman of the house committee to revise the statutes of the state. He was elected for one term in the United States House of Representatives as a Whig in 1840. During this term, he moved to repeal the rule that excluded anti slavery petitions and spoke upon the loan and bankrupt bills, and the army. At the end of his term in Congress, he turned his attention wholly to his law business until he was again in the Maine legislature in 1845–46. He acquired a national reputation as a lawyer and an anti slavery Whig, and in 1849 prosecuted before the United States Supreme Court an appeal from an adverse decision of Judge Joseph Story, and gained a reversal by an argument which Daniel Webster pronounced the best he had heard in twenty years. He was again in the Maine legislature in 1853 and 1854.
АҚШ Сенаты мен Кабинетінде қызмет ету
Фессенденнің құлдыққа қарсы тұжырымдамалары 1854 жылы Уигтер мен құлдыққа қарсы демократтардың қолдауымен АҚШ Сенатына сайлануына себеп болды. Қызметке кіріскеннен кейін ол дереу Канзас-Небраска заңына қарсы сөйледі. 1856 жылы Клейтон-Булвер шарты туралы сөйлеген сөзі жоғары бағаланды, ал 1858 жылы Канзастың Лекомптон конституциясы және Дред Скотт ісі бойынша Жоғарғы соттың пікірін сынаған сөздері осы тақырыптар бойынша ең салмақты талқылаулар деп есептелді. Ол Республикалық партияның құрылысына қатысып, 1860 жылы осы партиядан Сенатқа қайта сайланды, бұл жолы тіркеу рәсімі болмады. 1861 жылы ол Бейбітшілік Конгресінің мүшесі болды, бірақ соғыс басталғанда соғысты қатаң түрде жүргізу қажет екенін мәлімдеді. Оңтүстік штаттарының сенаторларының бөлінуі нәтижесінде республикашылар Сенаттың бақылауын алды және Фессенденді Қаржы комитетінің төрағасы етіп тағайындады. Азамат соғысы кезінде ол ұлттық несиені сақтаудағы ең белгілі сенатор болды. Ол Заңды төлем туралы заңға қарсы шығып, оны қажетсіз және әділетсіз деп санады. Қаржы комитетінің төрағасы ретінде Фессенден кірістерге, салық салуға және қаржыландыруға қатысты барлық шараларды дайындады және Сенат арқылы өткізді, ал Чарльз Самнердің айтуынша, ол «біздің ең жақсы генералдарымыз қарулы болған қаржы саласында болды». Президент Авраам Линкольн Салмон П. Чейстің отставкасынан кейін Фессенденді АҚШ Қаржы министрі етіп тағайындады. Бұл АҚШ-тың ұлттық қаржысының ең қиын кезеңі деп сипатталды. Чейс нарықтан қанағаттанарлық ұсыныстар болмағандықтан несиені алып тастады және елдің несие беру қабілеті шегіне жеткендей көрінді. Ақша ақшалай айналымы күрт өсті: қағаз доллардың құны тек 34 цент болды, ал алтынның бағасы 280 долларға жетті. Фессенден бастапқыда лауазымды қабылдаудан бас тартты, бірақ соңында жалпыға ортақ қоғамдық қысымға көніп, келісті. Оның келісімі туралы хабарланғаннан кейін алтынның бағасы 225 долларға дейін төмендеді. Ол енді ақша шығаруды тоқтату қажет екенін мәлімдеді, халыққа үндеу жасады және 7-30 қарызын дайындап, нарыққа шығарды, ол үлкен табысқа ие болып, 400 миллион доллар жинады. Бұл қарыз 7,30% сыйақы төлейтін облигациялар түрінде болды, олар орташа табысы бар адамдар оларды алуы үшін 50 доллардан бастап сатылды. Сонымен қатар, ол Конгресс қабылдаған, мемлекеттік қарыздарды 4% және 4,5% облигацияларға біріктіруге және қайта қаржыландыруға мүмкіндік берген шараларды ұсынды және жақтады. Фессенден 1864 жылдың 5 шілдесінде Қаржы министрі қызметін бастады. Қаржылық жағдай жақсарып, тағы бір үлкен қарыз ұсынылғаннан кейін, ол өзінің бұрынғы ниетіне сәйкес, министрліктен кетіп, 1865 жылдың 3 наурызында Сенатқа оралды, онда ол үшінші рет сайланды және өмірінің соңына дейін қызмет етті. 1865 жылдан 1867 жылға дейін ол бұрынғы Конфедерация штаттарының Одаққа қайта қабылдануын қадағалауға жауапты болған Қайта құру жөніндегі Бірлескен комитетті басқарды. Ол комитеттің есебін жазды, онда Конгрестің бүлікші штаттарға билігін растады, олардың Конституция және халықаралық құқық бойынша үкіметке қатынастарын көрсетті және бүлікшіліктен туындаған конституциялық кепілдіктерді ұсынды. Осы кезде Фессенден Сенатта республикашылардың танымал көшбасшысы болды және радикалды емес, орташа республикашыл саналды. Ол партиясы мен қоғамдық пікірге қарсы шығып, сот үкіміне қарсы дауыс берді. Оған тағы үш республикашыл сенатор (Джеймс Диксон, Джеймс Руд Дулиттл, Дэниел Шелдон Нортон) және тоғыз демократ қосылды. Нәтижесінде, президентті қызметтен босатуды қолдаған 35-19 дауыс, 2/3 көпшілікке жетпей сәтсіз аяқталды. Соттан кейін Массачусетс штатынан конгрессмен Бенджамин Батлер республикашыл сенаторларға Джонсонның ақталуы үшін пара берілгені туралы кең тараған хабарлар бойынша тыңдау өткізді. Батлердің тыңдауында және одан кейінгі тергеулерде кейбір ақтау дауыстары меценаттық жұмыс орындары мен қолма-қол ақша арқылы сатып алынғанына дәлелдер көбейді. Бұл Канзас сенаторы Эдмунд Г. Россқа қатысты, ол патронаждық жемқорлыққа белсенді қатысты. Ол 37-ші және 39-шы Конгресстерде (1861-1867) Қаржы комитетінің төрағасы болып қызмет етті, бұл оның Министрлер кабинетіне тағайындалуына әкелді. Ол сондай-ақ 40-шы Конгресс кезінде Қоғамдық ғимараттар және жерлер жөніндегі комитеттің, 41-ші Конгресс кезінде Ассигнованиелар комитетінің және 41-ші Конгресс кезінде АҚШ Сенатының Кітапхана комитетінің төрағасы болды. 1867 жылы ол Ресейден Алясканы сатып алуға қарсы дауыс берген екі сенатордың бірі болды (екіншісі Вермонт штатынан сенатор Джастин С. Моррилл болды). Оның Сенаттағы соңғы сөзі мемлекеттік несиені күшейту туралы заңға қатысты болды. Ол мемлекеттік қарыздың негізгі сомасын алтынмен төлеуді жақтады және оны құнсызданған қағаз ақшамен төлеуге болатыны туралы пікірге қарсы болды. 1867 жылы радикалды республикашыл сенатор Чарльз Самнер босатылған құлдарға жер участақтарын беруді көздейтін Қайта құру шараларын кеңейту туралы заң жобасын ұсынды. Фессенден қарсылық білдірді: «Біз ақ адамдарға одан да көп нәрсе жасаймыз», Самнер оған: «Ақ адамдар ешқашан құлдықта болған емес» деп жауап берді. 1868 жылғы АҚШ президенттік сайлауында Фессенден Джонсонды қолдаған басқа жеті республикашыл сенаторлармен бірге Улисс С. Грантқа үгіт жүргізді.
Fessenden's strong anti slavery principles caused his election to the U. S. Senate in 1854, with the support of Whigs and Anti Slavery Democrats. Upon taking office, he immediately began speaking against the Kansas–Nebraska Act. His speech on the Clayton–Bulwer Treaty, in 1856, received the highest praise, and in 1858 his speech on the Lecompton Constitution of Kansas, and his criticisms of the opinion of the supreme court in the Dred Scott case, were considered the ablest discussion of those topics. He participated in the organization of the Republican Party, being re elected to the Senate from that group in 1860, this time without the formality of a nomination. In 1861, he was a member of the Peace Congress, but when hostilities started he insisted that the war should be prosecuted vigorously. By the secession of the Southern senators, the Republicans acquired control of the senate and placed Fessenden at the head of the finance committee. During the Civil War, he was the most conspicuous senator in sustaining the national credit. He opposed the Legal Tender Act as unnecessary and unjust. As chairman of the finance committee, Fessenden prepared and carried through the senate all measures relating to revenue, taxation, and appropriations, and, as declared by Charles Sumner, was "in the financial field all that our best generals were in arms." President Abraham Lincoln appointed Fessenden United States Secretary of the Treasury upon Salmon P. Chase's resignation. It was described as the darkest hour of national finances in the United States. Chase had just withdrawn a loan from the market for want of acceptable bids, and the capacity of the country to lend seemed exhausted. The currency had been enormously inflated: the paper dollar was worth only 34 cents; gold was at $280/ounce. Fessenden at first refused the office, but at last, accepted in obedience to the universal public pressure. When his acceptance became known, gold fell to $225/ounce. He declared that no more currency should be issued, and, making an appeal to the people, he prepared and put upon the market the seven thirty loan, which proved a triumphant success, and raised $400,000,000. This loan was in the form of bonds bearing interest at the rate of 7.30%, which were issued in denominations as low as $50 so that people of moderate means could take them. He also framed and recommended the measures, adopted by congress, which permitted the subsequent consolidation and funding of the government loans into the 4% and 4.5% bonds. Fessenden began his service as Secretary of the Treasury on July 5, 1864. The financial situation becoming favorable on the raising of another large loan, in accordance with his expressed intention, he resigned the secretaryship, leaving on March 3, 1865, to return to the Senate, to which he had now for the third time been elected, and where he would serve for the rest of his life. From 1865 to 1867, he headed the Joint Committee on Reconstruction, which was responsible for overseeing the readmission of states from the former Confederacy into the Union. He wrote its report, which vindicated the power of Congress over the rebellious states, showed their relations to the government under the constitution and the law of nations, and recommended the constitutional safeguards made necessary by the rebellion. At this point, Fessenden was the acknowledged leader in the Senate among Republicans and was considered a moderate rather than Radical Republican. defied their party and public opinion and voted against conviction. They were joined by three other Republican senators (James Dixon, James Rood Doolittle, Daniel Sheldon Norton) and all nine Democrats in voting against conviction. As a result, a 35–19 vote in favor of removing the President from office failed by a single vote of reaching a 2/3 majority. After the trial, Congressman Benjamin Butler of Massachusetts conducted hearings on the widespread reports that Republican senators had been bribed to vote for Johnson's acquittal. In Butler's hearings, and in subsequent inquiries, there was increasing evidence that some acquittal votes were acquired by promises of patronage jobs and cash cards. This included Kansas senator Edmund G. Ross, who was actively embroiled in patronage corruption. He served as chairman of the Finance Committee during the 37th through 39th Congresses (from 1861 to 1867), which led to his Cabinet appointment. He also served as a chairman of the Committee on Public Buildings and Grounds during the 40th Congress, the Appropriations Committee during the 41st Congress and the U. S. Senate Committee on the Library, also during the 41st Congress. In 1867, he was one of two senators (the other was Senator Justin S. Morrill of Vermont) who voted against the purchase of Alaska from Russia. His last speech in the Senate was upon the bill to strengthen the public credit. He advocated the payment of the principal of the public debt in gold and opposed the notion that it might lawfully be paid in depreciated greenbacks. In 1867, Radical Republican senator Charles Sumner introduced legislation that would expand Reconstruction efforts that included the provision of homesteads to freedmen. Fessenden lamented in opposition: "That is more than we do for white men," to which Sumner retorted: "White men have never been in slavery." During the 1868 United States presidential election, Fessenden joined the other six pro Johnson Republican senators in campaigning for Ulysses S. Grant,
Бірнеше жыл бойы ол Смитсониан институтының регенті болды. Ол 1858 жылы Боудоиннен, ал 1864 жылы Гарвард университетінен LL. D. дәрежесін алды. Фессенден 1869 жылдың 8 қыркүйегінде АҚШ Сенатында қызмет етіп жүргенде қайтыс болды. Ол Мэн штатының Портленд қаласындағы Эвергрин зиратында жерленді. 1869 жылдың 14 желтоқсанында Джордж Генри Уильямс АҚШ Сенатына оның досы және әріптес сенаторына құрмет көрсету үшін сөз сөйледі.
For several years, he was a regent of the Smithsonian Institution. He received the degree of LL. D. from Bowdoin in 1858, and from Harvard University in 1864. Fessenden died on September 8, 1869, while serving in the U. S. Senate. He was interred at the Evergreen Cemetery in Portland, Maine. On December 14, 1869, George Henry Williams addressed the U. S. Senate to deliver a tribute to his friend and fellow Senator.
Жеке өмір
Оның ағаларының екеуі, Сэмюэл Клемент Фессенден және Томас Амори Деблоис Фессенден де конгрессмен болды. 1832 жылы Фессенден Эллен М. Дирингке үйленді, ол 1857 жылы қайтыс болды. Олардың үш ұлы Америка Азамат соғысында қызмет етті: Самуэль Фессенден, ол Буль-Ран шайқасының екінші күнінде қаза тапты, бригадир генерал Джеймс Диринг Фессенден және генерал-майор Фрэнсис Фессенден. Соңғысы 1907 жылы жарық көрген, әкесі туралы екі томдық өмірбаян – «Уильям Питт Фессенденнің өмірі мен қызметі» атты еңбекті жазды. Төртінші ұлы Уильям Говард Фессенден әкесі құрған заңгерлік практикасын жалғастыру үшін Мэн штатында қалды. Олардың бесінші баласы Мэри Элизабет Диринг Фессенден бала кезінде қайтыс болды. Актриса Беверли Гарланд – оның шөптесінің немересі, ол өзінің Фессенден деген туған есімін тастап, күйеуінің әйелі Гарланд атымен танылды.
Two of his brothers, Samuel Clement Fessenden and Thomas Amory Deblois Fessenden, were also Congressmen. Fessenden married Ellen M. Deering in 1832, and she died in 1857. They had three sons who served in the American Civil War: Samuel Fessenden, who was killed at the Second Battle of Bull Run, the Brigadier General James Deering Fessenden, and the Major General Francis Fessenden, the latter of whom wrote a two volume biography of his father, The Life and Services of William Pitt Fessenden, which was published in 1907. A fourth son, William Howard Fessenden, stayed in Maine to take care of the law practice his father had established. Their fifth child was Mary Elizabeth Deering Fessenden who died in childhood. Actress Beverly Garland is his great great granddaughter who dropped her real name Fessenden and went by her married name Garland.
Танымал мәдениетте
2012 жылғы «Линкольн» фильмінде Фессенден рөлін актер Уолт Смит сомдады.
In the 2012 film Lincoln, Fessenden is played by actor Walt Smith.