Локхид Хадсон: көлік және патрульдік бомбалаушы ұшақтар отбасысы
Lockheed Hudson
Lockheed Hudson – Екінші дүниежүзілік соғыста қолданылған американдық бомбалаушы ұшақ. RAF, RCAF және RAAF құрамында кеңінен пайдаланылды. Тарихы мен сипаттамасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көлік және патрульдік бомбалаушы ұшақтар отбасы
Family of transport and patrol bomber aircraft
Локхид Хадсон – американдық Lockheed Aircraft Corporation компаниясы құрастырған жеңіл бомбалаушы және жағалауды барлауға арналған ұшақ. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін Корольдік әуе күштерінің қатарына енгізіліп, содан кейін негізінен олармен пайдаланылды. Хадсон – 14 модельді Super Electra авиалайнерінің әскери түрлендірілген нұсқасы, және Lockheed компаниясы үшін маңызды ұшақ құрылысы бойынша алғашқы келісімшарт болды. Корольдік әуе күштерінің 200 Хадсонға жасаған бастапқы тапсырысы, компания алдында алған кез келген тапсырыстан асып түсті. Хадсон соғыс жылнасында кеңінен қолданылды, негізінен Жағалау командованиесінде, сондай-ақ көлік және оқу мақсатында, Францияға барлаушы агенттерді жеткізу үшін де пайдаланылды. Ол сондай-ақ Канада Корольдік әуе күштерінің және Австралия Корольдік әуе күштерінің суастына қарсы эскадрильяларында да кеңінен қолданылды.
The Lockheed Hudson is a light bomber and coastal reconnaissance aircraft built by the American Lockheed Aircraft Corporation. It was initially put into service by the Royal Air Force shortly before the outbreak of the Second World War and primarily operated by it thereafter. The Hudson was a military conversion of the Model 14 Super Electra airliner, and was the first significant aircraft construction contract for Lockheed — the initial RAF order for 200 Hudsons far surpassed any previous order the company had received. The Hudson served throughout the war, mainly with Coastal Command but also in transport and training roles, as well as delivering agents into occupied France. It was also used extensively with the Royal Canadian Air Force's anti submarine squadrons and by the Royal Australian Air Force.
Жобалау және әзірлеу
1937 жылдың соңында Lockheed компаниясы Model 14 ұшағының эскизін түрлі басылымдарға жіберді, онда жаңа ұшақ азаматтық және жеңіл бомбалаушы ұшақ ретінде көрсетілді. Бұл түрлі әуе күштерінің қызығушылығын оятып, 1938 жылы британдық сатып алу комиссиясы Ұлыбритания үшін теңіздік патрульдік американдық ұшақ іздестірді. Комиссия Корольдік әуе күштері үшін 200 ұшаққа тапсырыс берді және алғашқы ұшақ 1938 жылдың 10 желтоқсанында Калифорния штатының Бербанк қаласынан ұшу сынақтарын бастады. Ұшу сынақтары күрделі мәселелерді көрсетпеді, ал RAF-қа ұшақтарды жеткізу 1939 жылдың 15 ақпанында басталды. Британдық тарап алғашқы 200 ұшақ 1939 жылдың соңына дейін жеткізілсе, тағы 50 ұшаққа тапсырыс беретінін мәлімдегеннен кейін өндіріс жеделдетілді. Lockheed Сан-Диегодағы Rohr Aircraft Corp компаниясымен кейбір бөліктерді құрастыруға келісімшарт жасады және жұмыскерлер санын арттырды, бұл компанияға мерзімнен жеті жарым апта бұрын 250-ші ұшақты шығаруға мүмкіндік берді. Барлығы 350 Mk I және 20 Mk II Hudson ұшағы жеткізілді (Mk II үлгісінде басқа винттер қолданылды). Олардың мұрындарында екі бекітілген Browning пулеметі және Boulton Paul арқалық мұнарасында тағы екеуі орнатылған. Hudson Mk III үлгісіне бір құрсаулы және екі қанатты пулемет қосылды, сондай-ақ 1100 а.к. Wright R 1820 Cyclone 9 цилиндрлі радиальды қозғалтқыштар 1200 а.к. нұсқалармен ауыстырылды (428 дана шығарылды). Hudson Mk V (309 дана) және Mk VI (450 дана) 1200 а.к. Pratt & Whitney R 1830 Twin Wasp 14 цилиндрлі екі қатарлы радиальды қозғалтқышпен жабдықталды. RAF сонымен қатар Lend-Lease бағдарламасы арқылы 380 Mk IIIA және 30 Mk IV Hudson ұшағын алды.
In late 1937 Lockheed sent a cutaway drawing of the Model 14 to various publications, showing the new aircraft as a civilian aircraft and converted to a light bomber. This attracted the interest of various air forces and in 1938, the British Purchasing Commission sought an American maritime patrol aircraft for the United Kingdom to support the Avro Anson. The Commission ordered 200 aircraft for use by the Royal Air Force and the first aircraft started flight trials from Burbank, California on 10 December 1938. The flight trials showed no major issues, and deliveries to the RAF began on 15 February 1939. Production was sped up after the British indicated they would order another 50 aircraft if the original 200 could be delivered before the end of 1939. Lockheed sub contracted some parts assembly to Rohr Aircraft Corp of San Diego and increased its workforce, allowing the company to produce the 250th aircraft seven and a half weeks before the deadline. A total of 350 Mk I and 20 Mk II Hudsons were supplied (the Mk II had different propellers). These had two fixed Browning machine guns in the nose and two more in the Boulton Paul dorsal turret. The Hudson Mk III added one ventral and two beam machine guns and replaced the 1,100 hp Wright R 1820 Cyclone 9 cylinder radials with 1,200 hp versions (428 produced). The Hudson Mk V (309 produced) and Mk VI (450 produced) were powered by the 1,200 hp Pratt & Whitney R 1830 Twin Wasp 14 cylinder two row radial. The RAF also obtained 380 Mk IIIA and 30 Mk IV Hudsons under the Lend Lease program.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1939 жылдың ақпанына қарай RAF Хадсон ұшақтары жеткізіле бастады, алғашқыда No. 224-ші эскадрилья RAF 1939 жылдың мамыр айында RAF Leuchars, Шотландияда орналасты. Соғыс қыркүйек айында басталғанда 78 «Хадсон» ұшағы қаруда болды. Сол кездегі АҚШ-тың бейтараптығына байланысты, алғашқы сериядағы ұшақтар Канада-АҚШ шекарасына ұшып, қонып, содан кейін дөңгелектерінде тракторлармен немесе аттармен тартылатын командалармен Канадаға шекарадан өткізілді. Одан кейін олар Корольдік Канада Әуе Күштерінің (RCAF) әуежайларына ұшып келді, мұнда олар бөлшектелді және кемемен Ливерпульге тасымалдау үшін «коконға» оралды. «Хадсон» ұшақтары Боултон Полдің жоғарғы мұнарасысыз жеткізілді, ол Ұлыбританияға келгеннен кейін орнатылды. Кейіннен ірі бомбалаушылардан кемтар болғанымен, «Хадсон» соғыстың бірінші жартысында маңызды жетістіктерге қол жеткізді. 1939 жылдың 8 қазанында Ютланд үстінде «Хадсон» британ аралдарынан жұмыс істейтін алғашқы одақтас ұшағы болды, ол жау ұшағын атып түсірді (бұған дейін 1939 жылдың 20 қыркүйегінде Аахен үстіндегі Fairey Battle және 1939 жылдың 26 қыркүйегінде Франциядағы немесе авианосецтегі Blackburn Skuas ұшақтарымен атылған жеңістер болған). «Хадсон» Дюнкерк шайқасында да бас қорғанысты қамтамасыз етті. 1941 жылдың 23 шілдесінде «Хадсон» Ирландия жағалауында кемелер конвойын сүйемелдеп ұшып бара жатқанда «Focke-Wulf Fw 200 Condor» ұшағын атып түсірді. 1941 жылдың 27 тамызында No. 269-шы эскадрилья RAF, Исландиядағы Калдадарнес базасынан ұшып, су асты кемесіне шабуыл жасап, зақым келтірді, нәтижесінде су асты кеме экипажы ақ туын көрсетіп, капитуляциялады – бұл ұшақ теңіз кемелін басып алудың сирек кездесетін жетістігі болды. Неміс әскері тұтқынға алынып, су асты кемесі Корольдік Әскери-теңіз күштерінің кемелері оқиға орнына келгенде сүйретіліп әкетілді. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің VP 82 эскадрильясына қарасты PBO 1 «Хадсон» 1942 жылдың 1 наурызында Ньюфаундлендтің оңтүстік-батысында U 656 су асты кемесін батып, неміс су асты кемесін жойған алғашқы американдық ұшақ атанды. U 701 су асты кемесі 1942 жылдың 7 шілдесінде Хэттерас мысығының үстінде жүзіп бара жатқанда АҚШ Әскери Әуе Күштерінің 396-шы бомбалау эскадрильясының (Орташа) «Хадсон» ұшағымен жойылды. No. 113 эскадрилья RCAF «Хадсон» 625 U 754 су асты кемесін батырғанда RCAF-тың Шығыс Әуе Командасының алғашқы ұшағы болды. 1940 жылы Канберрадағы әуе апатына Австралия Корольдік Әуе Күштерінің (RAAF) «Хадсон» ұшағы қатысты, нәтижесінде Австралия үкіметінің үш министрі қаза тапты. 1942 жылдың 10 тамызында RAAF 13-эскадрильясы IJN-нің Fukuei Maru No. 15 кемесін Беко, Португалиялық Тимордан шақырым қашықтықта батырды. 1941 жылы USAAF «Хадсонды» пайдалануды бастады; Twin Wasp қозғалтқышы бар нұсқасы A 28 (82 дана сатып алынды) деп, ал Cyclone қозғалтқышы бар нұсқасы A 29 (418 дана сатып алынды) деп белгіленді. АҚШ Әскери-теңіз күштері 20 А 29 ұшағын пайдаланып, PBO 1 деп қайта атады. Тағы 300 данасы AT 18 ұшқыштарын даярлауға арналған ұшақтар ретінде салынды. Малайялық науқан кезінде Кота Баруға жапондықтардың қонуынан кейін No. 1 эскадрилья RAAF «Хадсон» Тынық мұхиты соғысында алғашқы шабуыл жасаған одақтас ұшағы болды, жергілікті уақыт бойынша 0118 сағатта Кота Барудан жапондық «Awazisan Maru» көлік кемесін батырды, бұл Перл-Харборға шабуылдан бір сағат бұрын болды. Оның қарсыластары «Хадсонның» қос қозғалтқышты ұшақ үшін ерекше маневрлік қабілеті бар екенін анықтады. Жапондық аса мықты Сабуро Сакай, 1942 жылдың 22 шілдесінде тоғыз өте маневрлі Mitsubishi A6M Zero ұшақтарымен ұрысқа түскеннен кейін Жаңа Гвинеяда қаза тапқан RAAF «Хадсон» экипажының шеберлігі мен күресу қабілетін жоғары бағалады. Капитан Уоррен Коуэн басқарған экипаж «Хадсон» Mk IIIA A16 201 (құрылыс нөмірі 41 36979) No. 32 эскадрильясы Бунада Сакай бастаған Тайнан Кайгун Кокутайдың тоғыз «Нуль» ұшағымен ұстастырылды. «Хадсон» экипажы жапондық ұшқыштармен 10 минуттан астам уақыт бойы иттермен шайқасып, көптеген агрессивті және күтпеген бұрылыстар жасады. Тек Сакай артқы / жоғарғы мұнараға соққы бергеннен кейін ғана «Хадсонды» жоюға болады. Соғыстың соңында Сакайға оның экипажы қатты әсер еткендіктен, ол оларды анықтауға тырысты. 1997 жылы Сакай Австралия үкіметіне ресми түрде хат жазып, Коуэнге «өлгеннен кейін еліңіздің ең жоғары әскери марапатын беруді» ұсынды. (41 46465) Vella Lavella маңында жау конвойын байқағаннан кейін үш жапондық гидроұшақ күшіндегі ұшақтармен ұрысты. Гудзонның капитаны, ұшу офицері Джордж Годселлдің 50 футтан (15 метрден) төмен биіктіктегі шеберлікпен маневрден кейін экипаж Гуадалканалдың Хендерсон аланына зардап шекпестен оралды. «Хадсонды» RAF арнайы тапсырмалар эскадрильясы жасырын операцияларды жүргізу үшін де пайдаланды; No. 161 эскадрильясы Еуропада және No. 357 эскадрильясы Бирмада.
By February 1939, RAF Hudsons began to be delivered, initially equipping No. 224 Squadron RAF at RAF Leuchars, Scotland in May 1939. By the start of the war in September, 78 Hudsons were in service. Due to the United States' neutrality at that time, early series aircraft were flown to the Canada–US border, landed, and then towed on their wheels over the border into Canada by tractors or horse drawn teams, before then being flown to Royal Canadian Air Force (RCAF) airfields where they were then dismantled and "cocooned" for transport as deck cargo, by ship to Liverpool. The Hudsons were supplied without the Boulton Paul dorsal turret, which was installed on arrival in the United Kingdom. Although later outclassed by larger bombers, the Hudson achieved some significant feats during the first half of the war. On 8 October 1939, over Jutland, a Hudson became the first Allied aircraft operating from the British Isles to shoot down an enemy aircraft (earlier victories by a Fairey Battle on 20 September 1939 over Aachen and by Blackburn Skuas of the Fleet Air Arm on 26 September 1939 had been by aircraft based in France or on an aircraft carrier). Hudsons also provided top cover during the Battle of Dunkirk. On 23 July 1941 a Hudson shot down a Focke Wulf Fw 200 Condor, while escorting a shipping convoy off Ireland. On 27 August 1941, a Hudson of No. 269 Squadron RAF, operating from Kaldadarnes, Iceland, attacked and damaged the causing the submarine's crew to display a white flag and surrender – the aircraft achieved the unusual distinction of capturing a naval vessel. The Germans were taken prisoner and the submarine taken under tow when Royal Navy ships subsequently arrived on the scene. A PBO 1 Hudson of the United States Navy squadron VP 82 became the first US aircraft to destroy a German submarine, when it sank U 656 was launched in southwest of Newfoundland on 1 March 1942. U 701 was launched in was destroyed on 7 July 1942 while running on the surface off Cape Hatteras by a Hudson of the 396th Bombardment Squadron (Medium), United States Army Air Forces (USAAF). A Hudson of No. 113 Squadron RCAF became the first aircraft of the RCAF's Eastern Air Command to sink a submarine, when Hudson 625 sank U 754 was launched in on 31 July 1942. A Royal Australian Air Force (RAAF) Hudson was involved in the Canberra air disaster of 1940, in which three ministers of the Australian government were killed. On 10 August, 1942 RAAF 13 squadron sank IJN auxiliary netlayer Fukuei Maru No. 15 off Beco, Portuguese Timor. In 1941, the USAAF began operating the Hudson; the Twin Wasp powered variant was designated the A 28 (82 acquired) and the Cyclone powered variant was designated the A 29 (418 acquired). The US Navy operated 20 A 29s, redesignated the PBO 1. A further 300 were built as aircrew trainers, designated the AT 18. Following Japanese landings at Kota Bharu during the Malayan campaign, Hudsons from No. 1 Squadron RAAF became the first Allied aircraft to make an attack in the Pacific War, sinking a Japanese transport ship, the Awazisan Maru, off Kota Bharu at 0118h local time, an hour before the attack on Pearl Harbor. Its opponents found that the Hudson had exceptional manoeuvrability for a twin engine aircraft; it was notable for the tight turns achievable if either engine was briefly feathered. High scoring Japanese ace Saburō Sakai, praised the skill and fighting abilities of an RAAF Hudson crew killed in action over New Guinea after being engaged by nine highly manoeuvrable Mitsubishi A6M Zeroes on 22 July 1942. The crew, captained by P/O Warren Cowan, in Hudson Mk IIIA A16 201 (bu. no. 41 36979) of No. 32 Squadron RAAF, was intercepted over Buna by nine Zeroes of the Tainan Kaigun Kōkūtai led by Sakai. The Hudson crew accomplished many aggressive and unexpected turns, engaging the Japanese pilots in a dogfight for more than 10 minutes. It was only after Sakai scored hits on the rear/upper turret that the Hudson could be destroyed. Its crew made such an impression on Sakai that, after the war's end, he sought to identify them. In 1997, Sakai wrote formally to the Australian government, recommending that Cowan be "posthumously awarded your country's highest military decoration". (41 46465) after spotting an enemy convoy near Vella Lavella, was engaged by three Japanese floatplane fighters. After skilled evasive manoeuvring at an altitude of less than 50 feet (15 metres), by the Hudson's captain, Flying Officer George Gudsell, the crew returned with no casualties to Henderson Field, Guadalcanal. Hudsons were also operated by RAF Special Duties squadrons for clandestine operations; No. 161 Squadron in Europe and No. 357 Squadron in Burma.
Соғыстан кейінгі қолданылуы
Соғыстан кейін көптеген "Хадсон" ұшақтары әскерилер тарапынан азаматтық авиацияға және аэрогеодезиялық жұмыстарға сатылды. Австралияда 1950 және 1955 жылдар аралығында Тамурт (Жаңа Оңтүстік Уэльс) қаласындағы "Шығыс-Батыс" әуе компаниясы Тамурттан Жаңа Оңтүстік Уэльс және Квинсленд штаттарының көптеген қалаларына жоспарлы рейстер жасау үшін төрт "Хадсон" ұшағын пайдаланды. Сиднейдегі Маскот әуежайында орналасқан "Adastra Aerial Surveys" компаниясы 1950-1972 жылдар аралығында әуе таксиі, аэрогеодезиялық және фототүсіру рейстері үшін жеті L 414 ұшағын қолданды. Барлығы 2941 "Хадсон" ұшағы салынды. Бұл модель "Lockheed Ventura" ұшағын жасауға негіз болды, соның салдарынан 1944 жылдан бастап олар алдыңғы қатардағы қызметтен алынып тасталды, бірақ көптеген ұшақтар соғыстан аман қалды және негізінен Австралияда азаматтық тасымалдау ретінде пайдаланылды, ал бір мысалы қысқа мерзімге Жаңа Зеландияда әуе компаниясы экипажының оқушылық ұшағы ретінде қолданылды.
After the war, numbers of Hudsons were sold by the military for civil operation as airliners and survey aircraft. In Australia, East West Airlines of Tamworth, New South Wales (NSW), operated four Hudsons on scheduled services from Tamworth to many towns in NSW and Queensland between 1950 and 1955. Adastra Aerial Surveys based at Sydney's Mascot Airport operated seven L 414s between 1950 and 1972 on air taxi, survey and photographic flights. A total of 2,941 Hudsons were built. The type formed the basis for development of the Lockheed Ventura resulting in them being withdrawn from front line service from 1944, though many survived the war to be used as civil transports, primarily in Australia and a single example was briefly used as an airline crew trainer in New Zealand.