Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Қызғылт қылтық күнқұс (Leptocoma zeylonica) – Үндістан субконтинентіне ендемик күнқұс. Басқа күнқұстар сияқты, олар да кішкентай, негізінен нектармен қоректенеді, бірақ кейде жәндіктерді де жейді, әсіресе балаларын тамақтандырғанда. Олар қысқа мерзімге ауада тоқтауға қабілетті, бірақ көбінесе гүлдерден нектарды сорып ішу үшін қонды. Олар өрмек торы, лишай және өсімдік материалдарынан ілмекше ұя салады. Еркектердің түсі керемет контрастты, ал аналықтарының жоғарғы жағы зәйтүн түсті, ал төменгі жағы сарыдан қоңырға дейін болады. Еркектерді қызғылт күнқұстан ашық түсті құрсағы арқылы оңай ажыратуға болады, ал аналықтарды еркектерден ақшыл тамағы арқылы ажыратуға болады.
The purple rumped sunbird (Leptocoma zeylonica) is a sunbird endemic to the Indian Subcontinent. Like other sunbirds, they are small in size, feeding mainly on nectar but sometimes take insects, particularly when feeding young. They can hover for short durations but usually perch to lap nectar from flowers. They build a hanging pouch nest made up of cobwebs, lichens and plant material. Males are contrastingly coloured but females are olive above and yellow to buff below. Males are easily distinguished from the purple sunbird by the light coloured underside while females can be told apart from males by their whitish throats.
Сипаттама
Қызғылт ішкі қанатты күнқұстар өте кішкентай, ұзындығы шамадан кем. Олардың орташа ұзындығы бар, жіңішке, төмен қарай иілген, қылқан жапырақты түтікшелі тілдері бар, екеуі де нектармен қоректенуге бейімделген. Қызғылт ішкі қанатты күнқұстардың жыныстық ерекшеліктері бар. Аталықтарының жоғарғы жағы қою қызыл қоңыр, кейбір бұрыштарда жылтырап тұратын көк жасыл тәжі, ашық жасыл иық дақтары және көбінесе қанаттарының астында жасырылған күлгін/қызғылт ішкі қанатты дақтары бар. Төменгі жағы ақшыл, қара мойын, қызыл қоңыр көкірек жолағы және кейбір бұрыштарда көрінетін күлгін/қызғылт дақтары бар. Қабыршақ қабығы әдетте қызғылт түсті болады. Батыс Гаттарда қызыл қанатты күнқұспен кейбір аймақтарда қабаттасуы мүмкін, бірақ сол түрдің аталықтарының жоғарғы жағы қызыл, көкірек жолағы кеңірек және көздері көбінесе қараңғырақ болады. Аналығының мойны ақ, ал кеудесі сарғыш. Жоғарғы жағы зәйтүн немесе қоңыр түсті. Жоғарғы құйрық қанаттары қара, ал нашар көрінетін суперцилий болуы мүмкін. Шри-Ланканың түпкілікті түрі көкшіл күлгін мойынға ие, ал Үндістанның флавивентрис түрі (Карнатакадағы Маддурдан келген вистлери және Пондичерриден келген сола деген екі ұсынылған популяциясы да кіріктірілген) қызғылт реңіне ие. Олардың дауысы – "птсие птсит", "птсие птссвит" немесе өткір шырылдаған "титию, титу, тррртит, титу" болып келеді.
Purple rumped sunbirds are tiny, at less than long. They have medium length thin down curved bills and brush tipped tubular tongues, both adaptations for nectar feeding. Purple rumped sunbirds are sexually dimorphic. The males have a dark maroon upperside with a blue green crown that glistens at some angles, bright green shoulder patch and violet/purple rump patch which is generally hidden under the wings. The underparts are whitish with dark throat, maroon breast band and purple/violet patch in the throat which is visible in some angles. The iris is generally reddish in color. In the Western Ghats, it can overlap in some areas with the crimson backed sunbird but the male of that species has reddish upperparts, a broader breast band and generally darker eyes. The female has a white throat followed by yellowish breast. The upperside is olive or brownish. The uppertail coverts are black and a weak supercilium may be visible. The nominate subspecies from Sri Lanka has a more bluish violet throat whereas the Indian form flaviventris (two other proposed populations whistleri from Maddur in Karnataka and sola from Pondicherry are subsumed) has a more pinkish tinge. Their call is ptsiee ptsit, ptsiee ptsswit or a sharp twittering tityou, titou, trrrtit, tityou
Тарату
Қызғылт ішекқұс – Оңтүстік Үндістан, Шри-Ланка және Бангладештің кең таралған, тұрақты мекендейтін құсы. Ол батысқа қарай Гуджаратқа дейін (мүмкін, соңғы кезде тараған) және Ассамға (Хайлаканди) немесе Мегалаяға дейін, бірақ көбінесе жаңбыр маусымында кездеседі. Ұясы бұтақтардың ұшына салынады, кіреберісі көбінесе бұтаға қаратылады. Кейде ұялар ғимараттарға жақын немесе ашық галереялардың астына салынды. Аналық құс жұмыртқаларын салуға дейін бір-екі күн бойы түнде ұяда қалады. Жұмыртқалары әдетте овал пішіндес, ашық жасыл және ақ түсті болып келеді, дақтар мен жолақтармен өрнектелген, кең бөлігіне қарай тығыз болады. Кейде жұмыртқалар белгісіз, қарапайым сұр түсті де болуы мүмкін. Торларды жинағанда оларды үйлердің терезелерінде көруге болады, кейде олар терезеге соғылып, мүмкін, өз көлеңкесіне тап болады. Жұмыртқалар көбінесе таңертең салынады. Жұмыртқаларды аталық және аналық екеуі де жатыр. Инкубация кезеңі 14-16 күнге созылады. Балапандар шамамен 17 күнде ұшып кетеді, ал аталық құс оларды бірнеше күн бойы тамақтандырады. Кейде ата-аналарға көмектесу үшін бұрынғы ұядан шыққан аналықтар немесе жас балапандар көмектеседі. Ескі ұялар кейде қайта пайдаланылады. Олар Бругиера, Вудфордия, Хамелия және Стеркулия сияқты көптеген өсімдік түрлерінің гүлдерін тозаңдандырады. Нектар іздегенде тіреліп тұрады, ал лотеннің күнқұсынан гөрі аз ұшады. Олардың басына жабысқан тозаң мен нектарды кетіру үшін арнайы тырнақтары бар екені байқалды. Гүлдердің түбіне жетпеген жағдайда, олар гүлдің түбін тесіп, нектарын ұрлайды, бұл "нектар ұрлау" деп аталады, себебі гүлдің тозаңдаушыларды тарту мақсаты орындалмайды. Кейде олар ашық егістіктерге барып, жапырақ бітпесінен шығатын балды жейді. Күнқұстар шөлге шомылуға немесе үлкен жапырақтарға жиналған жаңбыр тамшыларынан сығаланып суға түсуге құмар. Басқа көптеген құстар сияқты, олардың қанында да белгілі бір протозоа түрлері кездеседі. Гоадан алынған бір мысалдан Haemoproteus raymundi түрі сипатталған, бірақ осы малярияға ұқсас протозоаның анықталуы мен таксономиялық орналасуы күмәнді.
The purple rumped sunbird is a common resident breeder in southern India, Sri Lanka and Bangladesh. It is found in Gujarat to the west (possibly a recent expansion) and extending into Assam (Hailakandi) or Meghalaya but mainly during the monsoons. The nest is placed on the end of branch and the entrance usually faces a bush. Nests may sometimes be built close to buildings or under open porches. The female stays in the nest at night a couple of day before laying the eggs. The clutch consists of two eggs which are generally oval, pale greenish and white with spots and streaks, becoming more dense at the broad end. Sometimes, eggs may be plain grey without markings as well. When collecting cobwebs they are often seen at windows of homes, a time when they also sometimes end up tapping the window, possibly at their own reflection. The eggs are usually laid in the morning. The eggs are incubated by both the male and female. The incubation period varies from 14 to 16 days. The chicks fledge in about 17 days and continue to be fed by the male for a few days. Helpers, females or possibly juveniles from the previous brood may sometimes assist the parents in feeding the young. Old nests are sometimes reused. They pollinate the flowers of many plant species such as Bruguiera, Woodfordia, Hamelia and Sterculia. They tend to perch while foraging for nectar and do not hover as much as the syntopic Loten's sunbird. It has been noted that they maintain special scratching posts, where they get rid of pollen and nectar sticking to their head. When the flowers are too deep to probe, they sometimes pierce the base of the flower and rob the nectar, an action termed as "nectar theft" since the flower's primary purpose of attracting pollinators is foiled. They sometimes visit open crop fields and take honeydew exuded by leafhoppers. Sunbird may indulge in dew bathing, or bathing by sliding over drops of rain collected on large leaves. Like most birds they harbour specific protozoa species in their blood. A species Haemoproteus raymundi has been described from a specimen from Goa but the identification and taxonomic placement of this malaria like protozoan is disputed.
Басқа дереккөздер
Джонсон, Дж. Мангаларадж (1970) Құс жазбалары – Қызғылт ірілік күнқұс. Үнді орманшысы 96:336–337. Ламба, Б.С. (1978) Кейбір жалпы үнді құстарының ұя салуы 13. Қызғылт ірілік күнқұс, Nectarinia zeylonica Linnaeus. Үнді J. For. 1(4):329–344. Прасад, А. (2007) Қызғылт ірілік күнқұс Nectarinia zeylonica-ның ұрпағына аталық агрессивті мінез-құлқы. Ж. Бомбей Табиғат Тарих Қоғамы. 104(1):94.
Johnson, J Mangalaraj (1970) Bird notes – Purplerumped Sunbird. Indian Forester 96:336–337. Lamba, BS (1978) Nidification of some common Indian birds 13. the Purple rumped Sunbird, Nectarinia zeylonica Linnaeus. Indian J. For. 1(4):329–344. Prasad, A. (2007) Paternal aggressive behaviour towards offspring in Purple rumped Sunbird Nectarinia zeylonica. J. Bombay Nat. Hist. Soc. 104(1):94