Кіріспе

Христиан дінінде әулиеге немесе құдайға арналған құрбандық.

Ex voto – әулиеге немесе құдайға берілетін, уәде орындалғандықтан (латынша "ex voto suscepto" – "берілген уәдеден" деген сөзден шыққан) немесе алғыс айту немесе құлшыныс үшін тағайындалған құрбандық. Бұл термин көбінесе христиандық мысалдармен ғана шектеледі.

Анықтама

Ex votos шіркеуде немесе қаптамада, құдайға жалбарынушының инаят іздеп немесе алғыс айтқысы келген жерде орналастырылады. Паломниктік сапарлардың бағыттары көбінесе ex votos-тармен әшекейленген қасиетті орындарды қамтиды. Ex votos түрлі формада болуы мүмкін. Олар тек тілеушіге ғана емес, сондай-ақ кейіннен келгендерге көмек көрсетілгенін куәландыру үшін де арналған. Сондықтан олар көмекшіге байланысты кереметті сипаттайтын мәтіндерді, немесе керемет түрде жазылған дене мүшесінің суреті немесе мүсіні сияқты символдарды, немесе бұрын мүгедек болған адамның таяқшасы сияқты тікелей байланысты заттарды қамтуы мүмкін. Мысырдың ежелгі Абидосы сияқты, ex votos-тарды орналастырудың ұзақ дәстүрі бар жерлер де бар.

Экс-вото кескіндемелері

Әсіресе Латын әлемінде, құрбандық шалушының қауіпті оқиғадан аман қалғанын бейнелейтін, ант кескіндемелерінің дәстүрі бар. Мексиканың нәзір суреттері басқа елдерде де кездеседі. Италияда 1600 жылға дейін 15 000-нан астам ex voto суреті сақталған деп есептеледі, олар 1490 жылдары пайда бола бастады, бәлкім олтарлық кескіндердің астындағы кішкентай предэлла панельдерінен үлгі алған. Бұл Мексикада көбінесе қаптамадан қалған қалайы табақтарға арзан бағамен салынған халықтық өнердің бір түрі. Басқа мысалдар ірі әрі сәнді суреттер болуы мүмкін, мысалы Тицианның «Папа Александр VI-ның теңіз жеңісі үшін алғыс айтып, Жакопо Пезароны Әулие Петрге табындауы». Венецияда Ренессанс дәуірінде жоғары лауазымды шенеуніктер, бастапқыда дож, өздерінің жеке қаражатында (өздерінің жеке шығындарымен) өздерінің портреттері түрінде ex voto суретін тапсыруды қалыптастырды, әдетте Құдай ана немесе әулиелермен бірге, лауазымға ие болғандары үшін алғыс айту мақсатында. Төменгі лауазымды шенеуніктер үшін тек олардың елтаңбасы ғана лауазымды тұлғаны бейнелеуі мүмкін. Сурет олар жұмыс істеген немесе басқарған қоғамдық ғимаратқа ілінетін. Мысалы, Барбаригоның құрбандық алтарі, Джованни Беллинидің (1488) дожы Агостино Барбаригоның Құдай ана мен баласымен, екі әулиемен және түрлі періштелермен бірге бейнеленген портреті. Бұл сурет Дож сарайы үшін жасалған, бірақ қазір Муранодағы Сан-Пьетро Мартиреде сақталады. «Ex Voto de 1662» – Филипп де Шампаньдің (қазір Луврде) суреті, онда екі қаһарман, олардың бірі ауыр сырқаттан жазылған.

Бірнеше мысал

Францияның Марсель қаласындағы Нотр-Дам-де-ла-Гарде шіркеуінде, ірі жергілікті қажырлы сапар орын алған жерде, эк-вотолардың ішінде суреттер, тақташалар, кеме үлгілері, соғыс медальдары және тіпті жергілікті «Олимпик де Марсель» командасының ойыншылары мен жанкүйерлері сыйлаған футбол жейделері бар. Лодтың тамаша мозаикасы кеме апаттан құтылу үшін алғыс айтуды білдіретін эк-вото деп есептеледі. Монреальдегі Сент-Жозеф ораториясының ұзын Назар шалу капелласында темір торларға Андре бауырласпен кездесуде емделдік деп сенген зыяратшылар қалдырған жүздеген қысқа таяқтар, таяқтар мен тіректер орнатылған. Рим Папасы Бенедикт XVI кереметтердің рас екенін мойындап, 2011 жылы Андре Бессетті қасиетті деп жариялады.