Кіріспе

Борагендер тұқымдасына жататын гүлді өсімдіктер туысы. Ұлыбританияда "скрипка мойны" деп белгілі өсімдік.

Amsinckia – гүлді өсімдіктер туысы, көбінесе "скрипка мойны" деп аталады. Бұл атау гүл сабағынан шыққан, оның жоғарғы жағы скрипка басын еске түсіретіндей иілген түрінен туындаған. "Скрипка мойны" борагендер тұқымдасына жатады, оған бораген және ұмытылмас гүлдер де кіреді. Туыс Гамбург қаласының басшысы және ботаниканы қолдаушы Вильгельм Амсинк (1752–1831) құрметіне Амсинк ақсүйек отбасының атымен аталған.

Тарату және сипаттау

Құсқонақтар Солтүстік Американың батысында және Оңтүстік Американың оңтүстік-батысында өсіп, басқа аймақтарда да таралған. Олар бір жылдық өсімдіктер, көбінесе тікенді. Көбінің тік сабағы бар, оның биіктігі 20-дан 120 см-ге дейін жетеді. Көптеген түрлерінде гүлдері сары, көбінесе қызыл-сары түйінге ие. Көбінесе 500 метрден төмен биіктікте кездеседі. Құсқонақтың тұқымдары мен жапырақтары малға, әсіресе сиырларға зиянды, себебі олар алкалоидтар мен жоғары концентрациялы нитраттарды қамтиды. Өсімдіктің өткір түктері адам терісінде тітіркеніс тудыруы мүмкін. Дегенмен, бірнеше түрдің жас өршілдері, тұқымдары немесе жапырақтары ежелгі американдықтардың тағамы ретінде қолданылған, сондай-ақ өсімдіктің медициналық қолданысы да болған. Түрлерді ажырату қиын, олардың таралу аймақтары үстіне түседі; сонымен қатар, олардың көптеген түрлерінде аздап ерекшеленетін көптеген сорттары бар, ал кейбір түрлері табиғи түрде будандасады. Сондықтан, нақты бір үлгінің қай түрге жататынын анықтау үшін, анықтама кілтімен мұқият зерттеу қажет болуы мүмкін.