Кіріспе

1973 жылы швед режиссері Бо Арне Вибениус түсірген "Трилер – қатігез картина" (Thriller – en grym film) – 1973 жылғы шведтік зорлау және кек алу жанрындағы фильм. Фильмнің сценарийін жазып, режиссерлік жұмысын Бо Арне Вибениус Алекс Фридолински псевдонімімен жасаған, ал басты рөлдерді Кристина Линдберг пен Хайнц Хопф сомдаған. Ол героинге тәуелділікке түсіріліп, проституцияға мәжбүр болған, сөйлей алмайтын жас әйелдің және осы жауапты адамдарға кек алуының оқиғасын айтады. АҚШ-та бұл фильм American International Pictures компаниясы тарапынан "They Call Her One Eye", "Hooker's Revenge" және "The Swedish Vice Girl" сияқты бірнеше балама атаулармен қысқартылған нұсқада көрсетілді.

Сюжет

Бірде Мадлен есімді қарапайым қыз бала кезінде жыныстық зорлық-зомбылыққа ұшырап, күйзелістен үнсіз қалады. Көп жылдан кейін, жасөспірім кезінде ата-анасының фермасында тұрып, Мадлен қалаға баратын автобусты өткізіп алады және Тони есімді суицидке жолға шығады. Тони нағыз Мадленді үйіне апарып, оны қайта-қайта героин инъекциялап, оған ероин құйып, оны жезөкшелікке мәжбүрлеу үшін тәуелді етеді. Тони Мадленнің ұрланғанын жасыру үшін оның ата-анасына жеккөрушілікпен хат жазады. Ата-анасы қыздарының сатқындыққа түскеніне қатты күйзеліп, өз-өзіне қол жұмсайды. Алғашында Мадлен клиентімен жыныстық қатынасқа түсуден бас тартқанда, Тони оны соққыға жығып, скальпельмен оның көзін кесіп алады. Мадленнің көзін жапқан пластырьмен жауып, оны еркек пен әйел клиенттермен жыныстық қатынасқа түседі. Өмірінің күйіне ұшыраған Мадлен Тонидің басқа бір жезөкшесі Саллиден өзі үшін құтылу жоспарын жасауға шабыт алады. Мадлен жасырын түрде табысының бір бөлігін жасыра бастайды және Тониге беймәлім көлік жүргізу, ату және жекпе-жек өнерлерін үйретеді. Ол жинаған ақшаға Мадлен машина сатып алады, сондай-ақ ауылдың сыртында жалға алған үйінде сақтайтын түрлі қару-жарақтар, соның ішінде араланған мылтық та сатып алады. Бір күні түнде ол Тонидің Саллиді өлтіргенін біледі және Саллидің төсегін қанға батып жатқанын көреді. Ақыры, оның сынған сәтінде, Мадлен оны қорлаған клиенттерді жоюға кіріседі, алдымен ер адамдардың біреуін аңдып, оның есігінің алдында мылтығымен атып өлтіреді. Содан кейін Мадлен басқа бір клиентті тауып алады, ол Мадленнің клиенттерімен бірге тамақтанып жатыр, олар оны үнемі физикалық қорлайтын, ал ол екеуін де өлтіреді. Ол мұхит айлағындағы қоймаға барады, онда тағы екі еркек қылмыскерді тауып, оларды да өлтіреді. Полиция қоймаға келіп, Мадленнің мылтығын ұстап отырғанын көреді. Олар оны тұтқындауға тырысқанда, ол өзінің жекпе-жек өнерін екі офицерді де әрекетсіз етіп, босатуға көмектеседі. Мадлен полиция машинасымен қашып кетеді және ауылдағы балық аулау ауылына қашып кетеді, бұл оның соңынан бірнеше абайсызда және өлімге әкелетін жол апатына әкеледі. Оны Тони де, полиция да қуып келеді, ол ауылға қашып барар алдында ауылдағы атыспен айналысады, онда ол тас қабырға бойымен күтеді. Тони келіп, оған жанашырлық танытады, ол онымен ақылдасады. Оның үндеуінен кейін Мадлен мылтығын тастайды, содан кейін Тони оны тапаншамен атумен қорқытады; ол оны алаңдату үшін тұзақты іске қосты және екі тізесін де атып, оны әрекетсіз етті. Ол оны арқанмен байлап, жылқымен жайылымға сүйреп әкеледі. Сонда әйел оның денесін таспен көміп, тек басын ғана қалдырады да, мойнына арқан байлап, оны атына байлайды. Маделин Тониді өлтіріп, құшақтап жатқанда, тыныш отырады. Ол өлген соң, әйел полиция машинасымен кетіп қалады.

Өндіріс

Бо Арне Вибениус бұрынғы фильмнен ақша жоғалтқандықтан, "ең коммерциялық фильмді" жасауға тырысты. Фильмнің түсірушілері фильмдегі көз шығару сахнасында нақты мәйіттің қолданылғаны туралы әңгімелер бар, бұл әңгімелерге байланысты фильм даулы болды. Дания мен Швецияда порнографияға деген либералды көзқарас пайда болған кезде, осы трендтен пайда табу үшін фильмге қатаң порнографиялық сахналар монтаждалды. Дэниел Экероттың шведтік эксплоатациялық фильмдер туралы кітабында, Swedish Sensationsfilms: A Clandestine History of Sex, Thrillers, and Kicker Cinema, продюсерлердің Кристина Линдбергтің өмірін үлкен сақтандыру полисімен қамтамасыз еткені, себебі әрекет сахналарында нақты оқ-дәрілер қолданылған және оған героин қолдану сахналарында физиологиялық сарысуды инъекциялауды ұсынғаны айтылады.

Цензура және тарату

Бастапқы экранға шығу уақыты 107 минутты құрады. Швед кино цензурасы фильмді тыйым салғаннан кейін, ол 104 минутқа, содан кейін 86 минутқа дейін қысқартылды, бірақ бәрібір тыйым салынды. 82 минутқа дейін қысқартылғаннан кейін ғана фильм жарық көрді. Америка Құрама Штаттарында фильмді American International Pictures таратты, ол да 82 минуттық қысқартылған нұсқада болды. American International Pictures 1974 жылдың ортасында «Thriller» және «They Call Her One Eye» деген қосымша атаулармен, ал 1975 жылы «Hooker's Revenge» деген атпен фильмді шығарды.

Сыни жауап

"TV Guide" журналы фильмді төрт жұлдыздың үшеуімен бағалап, былай деп жазды: "Жүрек аурулары барларға немесе оңай жалыққандарға арналмаған, бұл қатыгез және көңілді түсірген фильм, бірақ оны оңай ұмыту мүмкін емес." Time Out журналы фильмге теріс пікір беріп, фильмде баяу кадрлардың, қатыгез сахналардың және саундтректің артық қолданылғанын сынады, соның салдарынан фильмнің идеяларының терең эмоционалдық әсерін қалдыра алмағанын айтты. "The New York Times" газетінен А.Х.Вейлер фильмге ұқсас сын айтты, оны "көңілсіз" деп сипаттап, Линдбергті фильмнің жалғыз ерекшелігі деп атады.

Үй медиасы

Synapse Films 2004 жылдың қазан айында «Thriller – A Cruel Picture» фильмін 107 минуттық кеңейтілген нұсқасы бар, шектеулі басылымда DVD форматында шығарды. 2005 жылы Synapse компаниясы қысқартылған АҚШ нұсқасын жеке DVD ретінде шығарып, оны «Кешірімсіз басылым» деп атады. 2022 жылдың 31 мамырында Vinegar Syndrome компаниясы фильмді 4 дискілік 4K UHD және Blu-ray жиынтығында, 10 000 данамен шектеліп шығарды. 2022 жылдың мамыр айының соңында шектеулі басылым сатылып біткеннен кейін, Vinegar Syndrome стандартты 4K UHD және Blu-ray жиынтығын ұсынды (оған «They Call Her One Eye» кесіндісі де кіреді, бірақ ол тек Blu-ray дискісінде ғана бар).

Мұра

"Триллер" фильмі "Жәбірлі сурет" Швецияда толығымен тыйым салынған алғашқы фильм ретінде таныстырылды, бірақ шын мәнінде алғашқы тыйым салынған фильм 1912 жылғы Виктор Сёстромның "Бағбан" фильмі болды. Ол культты фильмге айналып, Куентин Тарантиноның "Kill Bill" фильміндегі Elle Driver (Дарил Ханна) кейіпкерінің прототипі болды.