Шостаковичтің виолончель мен оркестрге арналған екінші концерті
Cello Concerto No. 2 (Shostakovich)
Шостаковичтің 1966 жылғы виолончель мен оркестрге арналған концерті. Ростропович үшін жазылған, Мәскеуде алғаш орындалды. Музыка, классика, концерттер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1966 жылы Дмитрий Шостаковичтің виолончель мен оркестрге арналған концерті
1966 concerto for cello and orchestra by Dmitri Shostakovich
Дмитрий Шостакович өзінің 2-виолончель концертін, Op. 126, 1966 жылы Қырымда жазды. Бірінші концерт сияқты, бұл да Мстислав Ростропович үшін жазылған, ол 1966 жылдың 25 қыркүйегінде композитордың 60 жылдық мерейтойына арналған концертте Евгений Светлановтың жетекшілігімен Мәскеуде тұңғыш рет орындалды. Концерт кейде G тонында деп көрсетілгенімен, нотада мұндай белгі жоқ. 2-виолончель концерті, 11-кылды квартет, толық жинақтың алғы сөзі және Александр Блоктың өлеңдеріне жазылған жеті романспен бірге Шостаковичтің соңғы стилінің басталуын білдіреді.
Dmitri Shostakovich wrote his Cello Concerto No. 2, Op. 126, in 1966 in the Crimea. Like the first concerto, it was written for Mstislav Rostropovich, who gave the premiere in Moscow under Yevgeny Svetlanov on 25 September 1966 at the composer's 60th birthday concert. The concerto is sometimes listed as in the key of G, but the score gives no such indication. Along with the Eleventh String Quartet, the Preface to the Complete Works, and the Seven Romances on Texts by Alexander Blok, the Second Cello Concerto signals the beginning of Shostakovich's late style.
Құрамы
Төртінші симфония мен тоғызыншы сырғалы квартеттен бұрын, ал он бесінші симфониядан кейін, екінші виолончель концерті Шостаковичке композициялық қиындықтар келтірді. Бастапқы "Ларго" жаңа симфонияның басы ретінде жоспарланған. Бірақ Шостакович бұл ойдан бас тартып, бөлімін қазіргі түріне өңдеді. Финал да оған қиындық туғызды. Ол Ростроповичке толығымен жазылған финалы болғанын, бірақ оның нашар болғанын, оны жойып, бүгін білетін финалымен ауыстырғанын айтты. Шостакович сондай-ақ Ростроповичке концерттің каденцияларына бірнеше түзетулер енгізуге мүмкіндік берді.
Like the Fourth Symphony and Ninth String Quartet before it and the Fifteenth Symphony after it, the Second Cello Concerto gave Shostakovich some compositional problems. The opening Largo was originally conceived as the start of a new symphony. But Shostakovich abandoned that idea, and reworked the movement into its present form. The finale also gave him trouble. He confessed to Rostropovich that he had a finale completely written out but decided it was weak, scrapped it, and replaced it with the one we know today. Shostakovich also allowed Rostropovich to make a few changes to the concerto's cadenzas.
Бірінші қимыл
Бірінші бөлім жеке виолончельмен басталады, кейін виолончельдер мен бас-кларнеттер октавалармен қосылады, ал ашылу тақырыбы қайта келгенге дейін каденция тоқтап қалады. Содан кейін ксилофонның тікелей араласулары арқылы күшейе түседі. Бұл алмасулар виолончель оркестрді биік нүктеге жеткізгенше жалғасады, ол бас барабанның соққыларымен бөлінген, бастапқы материалды қайталайтын каденцияға жол береді. Бөлім тыныш аяқталады.
The first movement begins with solo cello, later joined by cellos and basses in octaves, interrupted by the cadenza before the opening theme returns. It then builds up with a series of interjections by the xylophone. The exchanges continue until the cello leads the orchestra into a climax, which gives way to a cadenza restating the opening material, punctuated by bass drum thumps. The movement ends softly.
Екінші бөлім
Екінші бөлім Одесса көше әнінен – "Bubliki, kupitye, bubliki" (Бүліктерді сатып алам) тақырыбына негізделген.
The second movement is based on a theme from an Odessa street song, Bubliki, kupitye, bubliki (Buy My Bread Rolls).
Үшінші бөлім
Финал француз мүйізінің фанфарларымен басталады, одан кейін тек домбыраның сүйемелдеуімен виолончельдің каденциясы естіледі. Аллегретто лирикалық, марш және би бөлімдері арқылы жалғасады. Ол қарқындылықты арттыра, виолончельдің күркіреген үрыстары мен барабанның жауабымен өрлеп, әрі қарай кульминацияға жетеді; бірінші кезекте фанфар тақырыбын қайталайды, содан кейін Одесса тақырыбының гротесктік вариациясына оралады. Кульминация кезінде қамшы екі рет соғылады, сосын тути аяқталады. Виолончель бұрынғыдай би сияқты фрагментті қайтадан орындайды. Кодада виолончель перкуссиялық мотив үстінде D нотасын ұзақ сақтайды, соңында соло форцандомен аяқталады. Туындының құрылымы біршама ерекше болғанымен, тақырыптар тең бөлініп, бірдей үлесте орындалады. Бұл салыстырмалы теңдік, Бірінші виолончельдік концерттегі DSCH мотивінің агрессивті қайталануынан мүлдем өзгеше, және бұл ерекшелік Шостаковичтің кейінгі шығармашылық кезеңінің маңызды бір жағы болып табылады.
The finale begins with French horn fanfares, followed by a cello cadenza accompanied only by tambourine. The Allegretto then moves through lyric, march, and dance sections. It builds in intensity, rising with an exchange of cello bursts countered by the snare drum, eventually developing into a climax; first restating the fanfare theme, then reverting to a grotesque variation of the Odessa theme. The whip is cracked twice during the climax, then ending the tutti. The cello then revisits the dancelike statement from earlier in the movement. In the coda the cello sustains a D over a percussion motif, concluding with a solo sforzando. Although the piece has a rather irregular structure, the themes are evenly distributed and played in equal measure. This relative equality of mention is drastically different from the aggressive repetition of the DSCH motif in the First Cello Concerto, and this characteristic proves to be an important aspect of Shostakovich's later period.