Полифазалық ұйқы: тәулігіне бірнеше рет ұйықтау режимі. Екі және одан көп ұйқы кезеңдері, тәуелсіздік, және адамдар мен жануарлардағы ерекшеліктері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
24 сағат ішінде бірнеше ұйқы кезеңінен тұратын ұйқы үлгісі
Sleep pattern with more than one period of sleep in a 24 hour period
Полифазалық ұйқы – бұл 24 сағат ішінде бірнеше кезеңде ұйықтау тәжірибесі, монофазалық ұйқыдан өзгеше, ол 24 сағат ішінде бір ғана ұйқы кезеңін қамтиды. Бифазалық (немесе дифазалық, екі бөлікті немесе бимодальдық) ұйқы екі кезеңді білдіреді, ал полифазалық әдетте екіден көп кезеңді білдіреді. Бұл нақты ұйқы кестесін білдірмейді. Иррегулярлық ұйқы-ояну синдромы деп аталатын циркадтық ритм бұзылысы – адамдардағы полифазалық ұйқының мысалы. Полифазалық ұйқы көптеген жануарларда кең таралған және сүтқоректілердің эволюциялық ұйқы жағдайы деп саналады, бірақ приматтар монофазалық ұйқыға бейім.
Polyphasic sleep is the practice of sleeping during multiple periods over the course of 24 hours, in contrast to monophasic sleep, which is one period of sleep within 24 hours. Biphasic (or diphasic, bifurcated, or bimodal) sleep refers to two periods, while polyphasic usually means more than two. It does not imply any particular sleep schedule. The circadian rhythm disorder known as irregular sleep wake syndrome is an example of polyphasic sleep in humans. Polyphasic sleep is common in many animals, and is believed to be the ancestral sleep state for mammals, although simians are monophasic.
Тарихи қолданысы
Екі фазалы ұйқының классикалық мәдени мысалы – сиеста, яғни түстен кейін, көбінесе түскі ас ішкен соң ұйықтау. Мұндай ұйқы кейбір елдерде, әсіресе ыстық климатты аймақтарда кең таралған дәстүр. Сиеста тарихи тұрғыдан Жерорта теңізі мен Оңтүстік Еуропаның көптеген елдерінде кездеседі. Бұл Қытайдың дәстүрлі күндізгі ұйқысы, ал Бенджамин Франклин осы ұйқы режимінің белгілі бір мысалы болды. Бакминстер Фуллер әр алты сағат сайын 30 минуттық ұйқыдан тұратын тәртіпті сипаттады. 1943 жылы "Time" журналында жарияланған, оның ұйқы кестесін "үзіліспен ұйықтау" деп атаған қысқа мақаласында, ол осы тәртіпті екі жыл бойы сақтағанын айтады және "оның бизнес әріптестерінің ұйқы кестесімен қақтығыс болғандықтан, одан бас тартуға тура келді, олар басқа адамдар сияқты ұйықтауды талап етті" деп жазады.
One classic cultural example of a biphasic sleep pattern is the practice of siesta, which is a nap taken in the early afternoon, often after the midday meal. Such a period of sleep is a common tradition in some countries, particularly those where the weather is warm. The siesta is historically common throughout the Mediterranean and Southern Europe. It is the traditional daytime sleep of China, Benjamin Franklin was a prominent example of this sleeping pattern. Buckminster Fuller described a regimen consisting of 30 minute naps every six hours. The short article about Fuller's nap schedule in Time in 1943, which referred to the schedule as "intermittent sleeping", says that he maintained it for two years, and notes that "he had to quit because his schedule conflicted with that of his business associates, who insisted on sleeping like other men."
Төтенше жағдайларда
Дағдарыстар мен басқа да қиын жағдайларда адамдар күніне ұсынылған жетіден тоғыз сағатқа дейін ұйықтауға шамалары келмеуі мүмкін. Мұндай жағдайларда жүйелі ұйықтау қажеттілік болуы мүмкін. Клаудио Стампи, ұзақ қашықтыққа жеке қайықпен жарысуға деген қызығушылығының нәтижесінде, ең жоғары ұйқысыздыққа ұшыраған жағдайларда ең жақсы нәтижеге жету үшін қысқа ұйқыны жүйелі түрде қалай уақыттап алу керектігін зерттеді, бірақ ол ультрақысқа ұйқыны өмір салты ретінде қолдамайды.
In crises and other extreme conditions, people may not be able to achieve the recommended seven to nine hours of sleep per day. Systematic napping may be considered necessary in such situations. Claudio Stampi, as a result of his interest in long distance solo boat racing, has studied the systematic timing of short naps as a means of ensuring optimal performance in situations where extreme sleep deprivation is inevitable, but he does not advocate ultrashort napping as a lifestyle.