Кіріспе

Кипрдегі түрік мемлекетінің ұсынысы

1963 жылы басталған Кипр дауының шешімін табу мақсатында халықаралық аренада көптеген жоспарлар мен кездесулер ұйымдастырылды. Нәтижесінде Біріккен Ұлттар Ұйымы грек кипрліктері мен түрік кипрліктерінің саяси теңдігіне негізделген "екі аймақты және екі қауымдық федерация" шешімін анықтады. Біріккен Ұлттар Ұйымының 2004 жылғы Кипрді қайта біріктіру жөніндегі Аннан жоспарына сәйкес, ұсынылып отырған Біріккен Кипр Республикасы екі құрамдас мемлекеттен – грек кипрлік мемлекеті мен түрік кипрлік мемлекетінен (Kıbrıs Türk Devleti) тұрады, оларды тиісінше грек кипрліктері мен түрік кипрліктері басқарады.

Қажеттілік заңы

Аннан жоспарының іске асырылуы екі қауымның – Кипр гректері мен Кипр түріктерінің келісіміне байланысты болғандықтан, олар референдум алдында Біріккен Ұлттар Ұйымының жоспарына бір тараптың қарсылығы оны күшсіз ететінін және Кипр аралындағы бұрынғы жағдайдың сақталатынын жақсы білген. Кипр түріктері жоспарды қолдады, ал Кипр гректері қабылдамады. Біріккен Ұлттар Ұйымының 2004 жылғы жоспары өзінің шарттарына сәйкес күшін жойды. Жоспардың қабылдалмауы аралда жаңа жағдайдың орнауына және қолданыстағы жағдайдың тоқтауына кедергі келтірді. Біріккен Ұлттар Ұйымының жоспары сәтсіз аяқталғанымен, ол халықаралық құқық бойынша "қажеттілік принципі" арқылы Кипр түріктері мен олардың басқаруына тиімді әсер етті. Референдумнан кейін көптеген ірі халықаралық ұйымдар (ЕО, БҰҰ Бас хатшысы арқылы БҰҰ, Ислам ынтымақтастық ұйымы және т.б.) Кипр түріктеріне қолдау көрсетті. Солтүстік Кипр "Кипр түрік мемлекеті" деген атаумен халықаралық ұйымдарға қатысушы болып келеді. Осы атаумен Ислам ынтымақтастық ұйымы мен Экономикалық ынтымақтастық ұйымы Солтүстік Кипрдің Түрік Республикасын мойындайды.

Кипр түркі мемлекетінің Ислам елдері ұйымындағы рөлі

2004 жылдың маусым айында Солтүстік Кипр "Түрік Кипр Мемлекеті" деген атпен Ислам ынтымақтастық ұйымының (ИЫҰ) бақылаушы мүшесі атанды. ИЫҰ-ның мәлімдемесіне сәйкес, Кипр дауының шешімі грек-қыпрыстықтар мен түрік-қыпрыстықтардың құрылтайшы билігіне, олардың саяси теңдігіне және Кипр аралына бірлесе ие болу құқығына негізделуі керек.

Экономикалық ынтымақтастық ұйымындағы Түрік-қыптық мемлекет

2012 жылдың қазан айында Солтүстік Кипр «Түрік Кипр Мемлекеті» деген атпен Экономикалық Ынтымақтастық Ұйымының бақылаушы мүшесі атанды. Түрік Кипр Мемлекетінің бақылаушы ел ретінде алғаш рет қатысқан Экономикалық Ынтымақтастық Ұйымының отырысы – Экономикалық Ынтымақтастық Ұйымы Министрлер Кеңесінің (МК) 20-шы отырысы болды.