Кіріспе

Британдық армия офицері және дипломат (1852–1915)

Полковник сэр Клод Максвелл Макдональд (12 маусым 1852 – 10 қыркүйек 1915) – Қытай мен Жапониядағы қызметімен ең танымал британдық әскери қызметкер және дипломат.

Ерте өмір

Макдональд Мэри Эллен Макдональдтың (құрметті аты Дуган) және генерал-майор Джеймс (Хэмиш) Доусон Макдональдтың ұлы болып дүниеге келді. Ол Уппингэм мектебінде және Сэндхерстте білім алды. 1872 жылы 74-ші жаяу әскер полкіне офицер болып қабылданды. Кейіннен Сыртқы істер министрлігіндегі қызметіне қатысты, өзін "әскерден бөтен" санайтын.

Африка

Макдональдтың алғашқы мансабы Африкада болды. Ол 1882 жылғы ағылшын-египет соғысында қызмет етті және 1884 жылдан 1887 жылға дейін сэр Эвелин Барингтің әскери атташесі болды. 1887 жылдан 1889 жылға дейін ол Занзибардағы агент міндетін атқарушы және бас консул болды, содан кейін Батыс Африкадағы Мұнай өзендері протекторатындағы Брасс қаласында бірнеше жыл комиссар және бас консул болып қызмет етті, онда 1895 жылы ол Нембе королі Коконың көтерілісін бақылады. 1896 жылы британ әскерінен зейнеткерлікке шықты. Қытайда Макдональд Вэйхайвейде жерді жалға алды және британдық синдикаттар үшін теміржол келісімшарттарын жасады. Ол Қытайдың Гонконгтың Жаңа аумақтарын Ұлыбританияға жалға берген Екінші Пекин конвенциясын қадағалауда маңызды рөл атқарды. Бұл және Коулунның мәңгілік жалға берілуі 1984 жылғы Қытай-Британия бірлескен декларациясы бойынша келіссөздерде кейбір қиындықтар тудырды. 1899 жылы Макдональд Британдық Үндістан атынан Джамму мен Кашмир және Қытай Түркістаны арасындағы шекара сызығын ұсынатын дипломатиялық нотаның авторы болды, бұл Ақсай Чин платосының шамамен жартысын қалдырды, ал Қытай Хунзаға қатысты ықпалын жойды. Ұсынылған шекара Макартни-Макдональд сызығы деп аталды. Цинь Қытайы бұл ұсынысқа жауап берген жоқ. Бірақ ғалымдар мен сарапшылар бұл ұсынылған шекараның Қытай мен Үндістан арасындағы қазіргі шекаралық дауларға қатысты екенін айтады. Әскери адам ретінде Макдональд 1900 жылы Боксерлер көтерілісі кезінде қоршауға алынған шетелдік елшіліктердің қорғауын басқарды және ол ағылшынға жақын япон полковнигі Шиба Горомен жақсы қарым-қатынаста болды.

Жапония

Макдональд 1900 жылы қазан айында Жапония империясының бас консулы болып тағайындалды. Ол Ұлыбритания мен Жапония арасындағы қарым-қатынастың өте жақсы кезеңінде Токиодағы британдық өкілдігін басқарды (1900 жылдан 1912 жылға дейін), Пекиндегі министр ретінде оны алмастырған сэр Эрнест Сатовпен қызметін ауыстырды. 1902 жылғы 30 қаңтарда Лондонда сыртқы істер министрі лорд Лансдаун мен жапон министрі Хаяши Тадасу арасында бірінші ағылшын-жапондық одалына қол қойылды. Макдональд 1905 және 1911 жылдары одақ жаңартқанда Токиода болды. 1905 жылы өкілдіктің мәртебесі елшілікке көтерілгенде ол Жапониядағы Ұлыбританияның алғашқы елшісі болды. 1905 жылға дейін Жапониядағы жоғары британдық дипломаты бір уақытта (а) бас консул және (б) төтенше елші және толық өкілетті министр лауазымдарын атқарды; соңғысы елшіден бір дәреже төмен болған. Макдональд 1906 жылы жеке кеңесші атанды. Ол 1915 жылғы 10 қыркүйекте Лондондағы үйінде жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. Ол әйелімен бірге Бруквуд зиратында жерленген.

Этель ханым, Леди Макдональд

1892 жылы Макдональд майор В.Кэрнс Армстронгтың қызы Этельге (1857–1941) үйленді; олар 1915 жылы оның қайтыс болуына дейін некеде болды. Олардың екі қызы болды. Қызыл Крест қоғамына (RRC) мүше болып, сондай-ақ Шетелдегі медбикелер қауымдастығының атқару комитетіне кірген Леди Макдональд 1935 жылы жеке өзі Британ империясы орденінің Дама Командоры атағымен марапатталды.