Қан ақысы – құрбан болғанның туыстарына қылмыскер немесе оның отбасы төлейтін өтемақы. Ежелгі герман құқығында болған, қанға қастылықтан сақтайтын төлем.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қылмыскердің (әдетте, кісі өлтірушінің) немесе оның отбасының құрбан болғанның туыстарына төлейтін өтемақы.
Compensation paid by an offender (usually a murderer) or their family to kin of the victim
Қан ақысы, сондай-ақ қан төлемі деп аталатын бұл – қылмыскердің (әдетте, кісі өлтірушінің) немесе оның отбасы тобының құрбан болғанның отбасына немесе туыстарына төлейтін ақша немесе басқа да өтемақы.
Blood money, also called bloodwit, is money or some sort of compensation paid by an offender (usually a murderer) or their family group to the family or kin group of the victim.
Ерекше мысалдар мен қолдану
Қанды ақша – бұл, көбінесе, қылмыскерді әділетке жеткізгені үшін берілетін сыйақы. Басқа контекстерде бұл кісі өлтірген адамның құрбанның туған-туыстарына төлейтін ақшалай өтемақы. Бұл төлемдер қылмыскерді (немесе оның туыстарын) зардап шеккен отбасының кек алуынан толыққанды қорғайды. Мұндай жүйе христиан діні тарағанға дейін ежелгі германдық құқықтың бір бөлігі ретінде германдық халықтар арасында кең таралған (weregild). Қылмыстың ауырлығына қарай белгіленген төлемдердің шкаласы заңдармен бекітіліп, кім қанды ақшаны алуға құқылы екенін және оны кімдер бөлісе алатынын анықтады. Адам өлтіру ғана осылай өтелмейтін қылмыс емес еді: зорлық-зомбылықтың көптеген түрлері үшін де қанды ақша талап етілуі мүмкін. Кейбір әрекеттер, мысалы, шіркеуде, ұйықтағанда немесе патша сарайының ішінде кісі өлтіру, сондай-ақ денеге зиян келтіру (зорлау) "өтемақысыз" қарастырылды, яғни оларға өлім жазасы тағайындалды. Мұндай қылмыскер заңнан тыс деп жарияланып, Тациттың жазуынша, оны көзқарасынан өлтіруге немесе зорлау жағдайында батпаққа тастауға болады еді.
Blood money is, colloquially, the reward for bringing a criminal to justice. A common meaning in other contexts is the money penalty paid by a murderer to the kinsfolk of the victim. These fines completely protect the offender (or the kinsfolk thereof) from the vengeance of the injured family. The system was common among Germanic peoples as part of the Ancient Germanic law before the introduction of Christianity (weregild), and a scale of payments, graduated according to the heinousness of the crime, was fixed by laws, which further settled who could exact the blood money, and who were entitled to share it. Homicide was not the only crime thus expiable: blood money could be exacted for most crimes of violence. Some acts, such as killing someone in a church or while asleep, or within the precincts of the royal palace, and corporal infamy (rape) were "bot less"; the death penalty was inflicted instead. Such a criminal was outlawed, and could be killed on sight or thrown into a bog in case of rape according to Tacitus.
Ислам діні
Ислам терминдерінде, қасас кейбір жағдайларда құрбандардың отбасына өтемақы (қан ақысы) төленуіне алып келуі мүмкін. Бұл сома елдер арасында және әрбір жеке жағдайда өзгеріп отырады.
In Islamic terms, Qisas can in some cases result in blood money being paid out to the family of victims. The amount varies from country to country and from case to case.
Иудаизмдегі
Адамның өмірі Алланың меншігі саналатындықтан, яһуди діні өлтірілген адамның өмірі үшін қан ақысын алуға тыйым салады.
As a person's life is considered as being the property of God, Judaism forbids the taking of blood money for the life of a murdered victim.
Жапонияда
Жапон мәдениетінде құрбан болған адамның отбасына "қан ақысы" немесе "мимайкин" беру кең таралған. Осыған орай, Люси Блэкманның әкесі де қызының өлтірілуі үшін 450,000 фунт стерлинг "қан ақысы" ретінде алған.
In Japanese culture it is common to give blood money, or mimaikin, to a victim's family. Such was the case with Lucie Blackman's father, who accepted £450,000 as blood money for the murder of his daughter.
Кореяда
Корея заң жүйесінде, еңбексіз қылмыстарға (мысалы, қаралап айыптау) және ауыр қылмыстарға қатысты айыпталушылар құрбанға өтемақы (habuigeum, 합의금(合意金)) төлеуі жиі кездеседі, егер құрбан өтемақыны қабыл алса, сол кезде қылмыскер әдетте қосымша жазадан босатылады. Бұл кең таралған практика болғанымен, оны резонанстық істерде қолдану кейде наразылыққа алып келеді.
Under the Korean legal system, it is common for those accused of both minor (such as defamation) and serious crimes to offer blood money (habuigeum, 합의금(合意金)) to the victim, and if accepted then the perpetrator is usually excused from further punishment. Despite being common practice, its use in high profile cases does sometimes result in protests.
Христиан дінінде
Христиандық Киелі кітапта бұл термин Яһуда Искариоттың Иса Мәсіхтің кім екенін парызшылдар мен/немесе Синедрион жіберген күштерге жариялағаны үшін алған отыз күміс теңгені білдіреді. Мәсіх айқышқа тартылғаннан кейін Яһуда төлемді бас діни қызметкерлерге қайтарды, олар «Бұл қанның бағасы болғандықтан, оны қазынаға салуға болмайды» деді.
In the Christian Bible, the term is used to refer to the thirty pieces of silver Judas Iscariot received in exchange for revealing the identity of Jesus Christ to the forces sent by the Pharisees and/or the Sanhedrin. After the crucifixion of Christ, Judas returned the payment to the chief priests, who "took the silver pieces and said, 'It is not lawful to put them into the treasury, because it is the price of blood.'"
Теңізде
"Шанхайлау" – теңізшілерді күштеп жұмысқа алу тәжірибесі. Кемеге экипаж табумен айналысатын кеме басқарушыларға әр теңізші үшін ақы төленетін, сондықтан олар кемелерге мүмкіндігінше көп теңізшілерді орналастыруға мүдделі болды. Бұл ақы "қан ақша" деп аталды.
"Shanghaiing" was the practice of the forced conscription of sailors. Boarding masters, whose job it was to find crews for ships, were paid "by the body," and thus had a strong incentive to place as many seamen on ships as possible. This pay was called blood money.