Жұлдыздарға Саяхат: Ғылыми-қияли роман

Кіріспе

1956 жылы жазылған Роберт А. Хайнлайнның жасөспірімдерге арналған ғылыми-фантастикалық романы. "Жұлдыздарға уақыт" - американдық жазушы Роберт А. Хайнлайнның 1956 жылы Scribner баспасынан жарық көрген, "Хайнлайн жасөспірімдері" сериясының бір бөлігі. Романның негізгі сюжеті 1911 жылы француз физигі Пол Ланжевин ұсынған, арнайы салыстырмалылық теориясындағы "екілік парадокс" деп белгілі тәжірибеге негізделген.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Ұзақ қашықтықтағы Қор (LRF) – адамзаттың игілігі үшін ешкім ойламайтын қымбат, ұзақ мерзімді жобаларды қаржыландыратын коммерциялық емес ұйым. Олар қоныстануға жарамды планеталарды іздеу үшін оншақты зерттеулік «шамшырақ» кемелер (torchships) құрды. Кемелер үнемі жылдамдығын арттыра алады, бірақ жарық жылдамдығынан асыра алмайды, сондықтан сапарлар көп жылға созылады. Әрбір жұлдыз кемесінде, кемедегі тұрақты және ұзақ мерзімді қоғамды сақтау үшін қажеттіден әлдеқайда көп экипаж мүшелері бар, сондай-ақ, болжаусыз өлім жағдайларына алмастырушылар да қарастырылған. LRF кейбір егіздер мен үштіктердің бір-бірімен телепатиялық байланыс жасай алатынын анықтады. Бұл процесс бірден болып көрінеді және қашықтыққа тәуелді емес, сондықтан Жерден көптеген жарық жыл қашықтықта саяхаттайтын кемелер үшін ең тиімді байланыс құралы болып табылады. Ашық жариялау алдында, Қор осы қабілеті бар адамдарды мүмкіндігінше көптеп тартады. Тестілеулердің нәтижесінде, жасөспірімдер Том мен Пэт Бартлетт осы қабілетке ие екені анықталды, және олар екеуі де қатысуға тілек білдірді. Пэт, үстемдік танытқан егіз, жағдайды басқарып, экипаж мүшесі ретінде өзін таңдап алады, бұл Томды қынжырлатады. Алайда, Пэт шынымен кеткісі келмейді, сондықтан оның ішкі санасы ыңғайлы жағдай жасап, Томның соңғы сәтте оның орнына баруына себеп болады. Кемеде Том өзінің әскери қызметкер Стивтің де сол кемеге тағайындалғанын білгенде қуанышқа бөленеді. Сапар кезінде, бөлмелес серіктің жағымсыз мінез-құлқы сияқты ұсақ-түйек мәселелерден бастап, бүлік сияқты ауыр проблемаларға дейін түрлі қиындықтар кездеседі. Кеме бірнеше жұлдыздық жүйелерді, соның ішінде Бета-Гидриді зерттейді. Релятивистік саяхаттың ерекшелігіне байланысты (Егіздер парадоксін қараңыз), артта қалған егіз тез қартаяды, ал екеуінің арасындағы байланыс әлсіреп, олар енді оңай қарым-қатынас жасай алмайтын деңгейге жетеді. Кейбір ғарышкер егіздер, соның ішінде басты кейіпкер, Жерде қалған егіздердің ұрпақтарымен байланыса алады. Том алдымен немересімен, содан кейін шөбересімен, ал соңында шөпшекерімен жұмыс істейді. Соңғы зерттелген планета ерекше қауіпті болып шығады. Күтпегендей ақылды және жауырыз жергілікті тұрғындар экипаждың көп бөлігін, соның ішінде капитанды және Томның ағасын тұтқындап, өлтіреді. Резервтік капитан басшылықты өз қолына алады, бірақ күйреген жағдайдағы қалған экипаж мүшелерінің рухын көтере алмайды. Ол Жерге қайтудың орнына миссияны жалғастыруды талап еткенде, экипаж мүшелері бүлік көтеруді ойлай бастайды. Ол Жерге жағдайды хабарлағаннан кейін көп ұзамай, экипаж бір айдың ішінде олармен кездесетін ғарыш кемесінің келе жатқанын біледі; олар бұл әлдеқайда жетілген ғарыш кемесі болуы керек деп болжайды. Жердегі ғалымдар телепатияның табиғатын зерттеудің нәтижесінде жарық жылдамдығынан асып түсетін саяхатты ашқан, және LRF «шамшырақ» кемелерінің тірі қалған экипаждарын жинап жатыр. Зерттеушілер енді танымайтын және көп жағдайда үйлеспейтін Жерге оралады. Алайда Том өзінің соңғы телепатиялық серіктесіне, бала кезінен бері оның ойларын оқып келетінін айтқан өзінің шөпшекеріне үйленуге оралады.

The Long Range Foundation (LRF), a non profit organization that funds expensive, long term projects for the benefit of mankind that nobody else will even consider, has built a dozen exploratory torchships to search for habitable planets to colonize. The vessels can continually accelerate, but cannot exceed the speed of light, so the voyages will last many years. Each starship has a much larger crew than necessary to maintain a more stable, long term shipboard society, as well as to provide replacements for the inevitable deaths. The LRF has found that some twins and triplets can communicate with each other telepathically. The process seems instantaneous and unaffected by distance, making it the only practical means of communication for ships traveling many light years away from Earth. Before announcing the discovery, the Foundation first recruits as many of these people as it can. Testing shows that teenagers Tom and Pat Bartlett have this talent, and both sign up. Pat, the dominant twin, manipulates things so that he gets selected as the crew member, much to Tom's annoyance. However, Pat does not really want to leave, and his subconscious engineers a convenient accident so that Tom has to take his place at the last minute. On board, Tom is pleased to find that his uncle Steve, a soldier, has arranged to get assigned to the same ship. The trip is fraught with problems as trivial as an annoying roommate and as serious as mutiny. The ship visits several star systems, including Beta Hydri. Due to the nature of relativistic travel (see Twin paradox), the twin who remained behind ages faster and eventually the affinity between them weakens to the point where they can no longer communicate easily. Some of the spacefaring twins, including the protagonist, are able to connect with descendants of the Earth based twins. Tom works first with his niece, then his grandniece, and finally his great grandniece. The last planet scouted proves particularly deadly. Unexpectedly intelligent and hostile natives capture and kill a large portion of the remaining crew, including the captain and Tom's uncle. The reserve captain takes charge, but fails to restore the morale of the devastated survivors. When he insists on continuing the mission rather than returning to Earth, members of the crew begin to consider mutiny. Shortly after he notifies Earth of the dire situation, the crew learn to their surprise that a spaceship will rendezvous with them in less than a month; they surmise it must be a much more advanced spaceship. Scientists on Earth have discovered faster than light travel, in part due to research into the nature of telepathy, and are collecting the surviving crews of the LRF torchships. The explorers return to an Earth they no longer recognize, and in most cases, no longer fit into. Tom, however, returns to marry his latest telepathic partner, his own great grandniece, who states she has been reading his mind since childhood.

Қабылдау

Галактика сыншысы Флойд С. Гейл романды "керемет оқиға" деп бағалап, "Сюжеттік өрілістер сізді күтпеген жағдайға түсіреді, ал кейіпкерлер сізді қуантады" деді.