Мұзыкалық нотаның тоникаға қатысты орны және шкала дәрежесі
Degree (music)
Мұзыка теориясындағы шкала дәрежесі – тоникаға қатысты нотаның орны. Интервалдар, аккордтарды анықтауда маңызды. Негізгі түсініктер мен мысалдар мақалада.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Музыкалық нотаның тоникке қатысты орналасуы – Шенкерлік талдаудағы масштаб сатысы.
Position of a musical note on a scale relative to the tonic
scale step in Schenkerian analysis
Музыка теориясында, масштаб дәрежесі – белгілі бір нотаның тоникке қатысты орналасуы, яғни масштабтың бірінші және негізгі нотасы, одан әр октава басталады деп есептеледі. Дәрежелер интервалдар мен аккордтардың өлшемдерін, сондай-ақ интервалдың мажорлы немесе минорный екенін көрсетуге көмектеседі. Ең жалпы мағынасында, масштаб дәрежесі – масштабтың әрбір сатысына берілген сан, әдетте 1-ден басталады. Мұндай анықтама тоник белгіленгенін білдіреді. Мысалы, 7 тондық диатоникалық масштаб тоник ретінде тиісті дәреже таңдалғаннан кейін мажорлық масштабқа айналуы мүмкін (мысалы, C мажорлық масштабы C–D–E–F–G–A–B, онда C тоник болып табылады). Егер масштабта тоник болмаса, бастапқы дәреже кездейсоқ таңдалуы керек. Жиын теориясында, мысалы, хроматикалық масштабтың 12 дәрежесі әдетте C=0-дан бастап нөмірленеді, ал он екі биіктік класы 0-ден 11-ге дейін нөмірленеді. Нақтырақ айтқанда, масштаб дәрежелеріне олардың масштабтағы ерекше функциясын көрсететін атаулар беріледі (төмендегі кестеге қараңыз). Бұл функционалдық масштабты білдіреді, тоналды музыкадағыдай. Бұл мысал жеті ноталық диатоникалық масштабтағы масштаб дәрежелерінің функцияларының атауларын көрсетеді. Атаулар мажорлық және минорный масштабтар үшін бірдей, тек жетінші дәреже төмендетілгенде атауын өзгертеді:
In music theory, the scale degree is the position of a particular note on a scale relative to the tonic—the first and main note of the scale from which each octave is assumed to begin. Degrees are useful for indicating the size of intervals and chords and whether an interval is major or minor. In the most general sense, the scale degree is the number given to each step of the scale, usually starting with 1 for tonic. Defining it like this implies that a tonic is specified. For instance, the 7 tone diatonic scale may become the major scale once the proper degree has been chosen as tonic (e. g. the C major scale C–D–E–F–G–A–B, in which C is the tonic). If the scale has no tonic, the starting degree must be chosen arbitrarily. In set theory, for instance, the 12 degrees of the chromatic scale are usually numbered starting from C=0, the twelve pitch classes being numbered from 0 to 11. In a more specific sense, scale degrees are given names that indicate their particular function within the scale (see table below). This implies a functional scale, as is the case in tonal music. This example gives the names of the functions of the scale degrees in the seven note diatonic scale. The names are the same for the major and minor scales, only the seventh degree changes name when flattened:
Масштаб қадамы термині кейде масштаб дәрежесімен синоним ретінде қолданылады, бірақ ол екі тікелей және жанындағы масштаб дәрежелері арасындағы қашықтықты білдіруі мүмкін (қадамдар мен секірулерді қараңыз). "Толық қадам" және "жартылай қадам" терминдері интервал атаулары ретінде жиі қолданылады (бірақ "толық масштаб қадамы" немесе "жартылай масштаб қадамы" қолданылмайды). Масштаб дәрежелерінің саны және олардың арасындағы қашықтық олардың қай масштабта екенін анықтайды. Шенкерлік талдауда "масштаб дәрежесі" (немесе "масштаб қадамы") Шенкердің неміс тіліндегі Stufe сөзін аударады, ол "құрылымдық маңызға ие болған аккордты" білдіреді (Шенкерлік талдау # Гармония бөлімін қараңыз).
The term scale step is sometimes used synonymously with scale degree, but it may alternatively refer to the distance between two successive and adjacent scale degrees (see steps and skips). The terms "whole step" and "half step" are commonly used as interval names (though "whole scale step" or "half scale step" are not used). The number of scale degrees and the distance between them together define the scale they are in. In Schenkerian analysis, "scale degree" (or "scale step") translates Schenker's German Stufe, denoting "a chord having gained structural significance" (see Schenkerian analysis#Harmony).
Масштаб дәрежесінің атаулары
Степені атауы Сәйкес режим (мажорлық кілт) Сәйкес режим (минорлық кілт) Мағынасы Нота (C мажорлық) Нота (C минорлық) Семитондар 1 Тоникалық Иондық Эолдық Тональдік орталық, соңғы шешімнің нотасы C C0 2 Супертоникалық Дориандық Локриандық Тоникадан бір қадам жоғары D D2 3 Медиандық Фригиандық Иондық Тоника мен доминанта арасындағы ортаңғы, (минорлық кілтте) салыстырмалы мажорлық кілттің түбірі E E3 4 Субдоминантты Лидиялық Дориандық Төменгі доминантты, тоникадан төменгі аралық, доминант тоникадан жоғары болғандай F F5 5 Доминантты Миксолидиялық Фригиандық Тоникадан кейінгі екінші маңыздылық G G7 6 Субмедиантты Эолдық Лидиялық Төменгі медиантты, тоника мен субдоминанттың арасындағы ортаңғы, (мажорлық кілтте) салыстырмалы минорлық кілттің түбірі A A8 7 Субтоникалық (табиғи минорлық масштабта) Миксолидиялық Табиғи минорлық тоникадан бір қадам төмен B10 Бас тон (мажорлық шкалада) Локриандық Тоникадан жарты тон төмен. Мелодиялық жағынан тоникаға күшті тартымдылық және оған жетеді B11 1 Тоникалық (октава) Иондық Эолдық Тональдік орталық, соңғы шешімнің нотасы C C12
Degree Name Corresponding mode (major key) Corresponding mode (minor key) Meaning Note (in C major) Note (in C minor) Semitones 1 TonicIonian Aeolian Tonal center, note of final resolution C C0 2 Supertonic Dorian Locrian One whole step above the tonic D D2 3 Mediant Phrygian Ionian Midway between tonic and dominant, (in minor key) root of relative major key E E3 4 4 Subdominant Lydian Dorian Lower dominant, same interval below tonic as dominant is above tonic F F5 5 Dominant Mixolydian Phrygian Second in importance to the tonic G G7 6 Submediant Aeolian Lydian Lower mediant, midway between tonic and subdominant, (in major key) root of relative minor key A A8 97 Subtonic (in the natural minor scale) MixolydianOne whole step below tonic in natural minor scale. B10 Leading tone (in the major scale)Locrian One half step below tonic. Melodically strong affinity for and leads to tonic B11 1 Tonic (octave) Ionian Aeolian Tonal center, note of final resolution C C12