Кіріспе

1933 жылғы бразилиялық роман, Хорхе Амадоның туындысы

«Какао» (ауд. Cocoa) – Хорхе Амадо жазған бразилиялық әлеуметтік реализм романы. Ол 1933 жылы Хорхе Амадо тарапынан жазылған және оның екінші романы болды. «Суормен» бірге, бұл роман коммунистік ойдың негіздерін жеткізетін Амадоның пролетариаттық роман жобасын дамытудың бастамасын қалады. Ол 1933 жылы Рио-де-Жанейродағы «Ариэль» баспасында жарық көрді.

Өмірбаян

Кітапта маңызды автобиографиялық элементтер бар. Роман жазылған кезде жиырма бір жастағы Амадо бұрын какао плантацияларындағы жұмысшылардың ауыр өмірімен тікелей байланыста болған, және оның тәжірибесі осы романның негізін құрайды. Алғашқы романынан өзгеше, осы туынды бірінші жақта жазылған. Автордың саяси қалыптасуын көрсететін кітап социалистік идеяларды білдіреді және жұмысшыларды таптық күрес үшін ұйымдастыруға шақырады – әсіресе какао плантацияларының қатал және қанаушылық ортасында. "Cacau" романы кейіпкердің жер иесінің қызына үйлену мүмкіндігінен бас тартып, оның орнына Рио-де-Жанейродағы таптық күреске қатысуға бет бұруымен аяқталады.

Сюжет

Кітап Сергипаноның (Сергипе қаласының тұрғыны) жұмыс іздеп Ільхеске келгені туралы баяндайды. Ол ұзақ аштық көріп, қаладан сескенеді, бірақ үлкен нан пісіретін дүкеннің алдында Роберто есімді мейірімді күзетшімен кездеседі, ол оған нан сыйлайды. Сол күні ол Робертомен қайтадан кездесіп, feijoada жеуге шақырылады, сонда артында отырған бірнеше еркекпен танысады. Ол "98" лақап атымен таныстырылады, ол өз кезегінде какао плантацияларында жұмыс істеуге адамдарды іздеумен айналысатын полковник Мисаелмен таныстырады. Осы екі жаңа досының берген ақшасымен жас жігіт Пирангиге баратын пойызға мінеді де, ұзақ сапардан және көптеген егжей-тегжейлі оқиғалардан кейін мақсатына жетеді. Онда ол қажырлы еңбекке кірісіп, ағаш шебері Колодиномен, сондай-ақ жұмысшы әріптестері Жоао Грилло, Антонио Барригинья және Хонориомен дос болады, олардың көпшілігі қара немесе мулаттар. Бірақ мұнда тек еңбек ғана емес. Бос күндері кейіпкер мен оның достары көп ішеді, әсіресе качаса, жезөкшелерге, жұмысшылар клубына және құмар ойындарына барады. Көптеген кейіпкерлер Амадоның кейінгі туындыларында маңызды рөл атқарады. Соңында олардың таптық санасы артып, саяси қозғалысқа қатыса бастайды. Бұл да Амадоның өмірімен байланысты, өте автобиографиялық элемент.

Қабылдау

Алғашқы басылымның 2000 данасы 40 күнде сатылып бітті. Ол Освальд де Андраденің "Серафим Понте Гранде" романымен бір жылы жарық көрді. "Пролетариаттық роман" үрдісіне байланысты Хорхе Амадоның "Какау" және Амандо Фонтестің "Ос Корумбас" екеуі де сол жылы бестселлер атанды. Пагудың 1933 жылы жарық көрген "Парке Индустриал" романы осындай сәттілікке ие болмады. Альберто Пассос Гимараес кітаптың алғашқы сыншысы болды: жария түрде коммунист болған ол, романның қаншалықты "пролетариаттық роман" екендігін бағалау негізінде құндылығын анықтады, және оның пікірінше, роман көбінесе осы талапқа сай келеді.