Кіріспе

Бразилиялық жазушы Хорхе Амадоның романы

"Зорлық-зомбылық елі" (португалша: Terras do Sem Fim) – 1943 жылы Хорхе Амадо жазып, 1945 жылы ағылшын тілінде жарық көрген бразилиялық модернистік роман. Онда Бразилияның Баия штатындағы ормандарда какао плантацияларын дамыту үшін болған шайқастар суреттеледі. Амадо: "Басқа ешбір кітабым... "Зорлық-зомбылық елі" маған осы кітаптай жақын емес, менің тамырым сонда, мені жаратқан қан сонда, менің алғашқы бала кезімде естіген оқтардың шуы сонда жатыр", – деп атап, бұл романның Бразилияның ерекше "какао әдебиетіне" жататынын айтқан. Роман кең аумақта үстемдік орнатуға тырысқан какао "полковниктері" арасындағы соғысты баяндайды. Саботаж, заңмен алаяқтау, плантацияларды ұрлау және жаңа ормандарды иемдену – осы үстемдікке жетудің барлық жолдары. Амадо 1965 жылғы алғы сөзінде какао өсіретін жерлердің "қанмен тыңайғанын" айтады. Бұл қастандық пен өлім, кешірімсіз жеккөрушілік пен қатал кек алудың гүлденген варварлық жерлер еді. Ол куәгер болған қарулы қақтығыстарды сипаттап, әкесінің осындай шайқаста жарақат алғанын мәлімдейді.

Сюжет

Екі ең маңызды плантатор – полковник Хорасио да Сильвейра және полковник Синьо Бадаро. Олардың жерлері арасында екеуі де ұзақ жылдар бойы қызыққан үлкен, табиғаты бұзылмаған орман жатыр. Бұл өңірге байлық іздеп келген көптеген адамдардың арасында, екі тараптың бірін қолдау үшін келгендер де бар. Заңгер доктор Виржилио Кабрал да Сильвейраның одақтасы болады. Тағы бірі – капитан Жоао Магалхаес, кәсіби құмар ойыншы және мүмкіндікті пайдаланушы. Оның ізбасарларының арасында полковник қызы, сонымен қатар отбасы мүлігінің мұрагері Дона Ана Бадаро бар. Кабрал да Сильвейраның әдемі әйелі Эстерге ғашық болады. Егер күйеуі бұл туралы білсе, екеуі де қаза табатынын жақсы біледі. Кабрал кәсіби жағынан табысқа жетеді, себебі ол даулы жердің ескі картасын тауып, титулды да Сильвейраның атына тіркейді. Бадаро отбасы мен олардың қолдаушылары жауап ретінде тіркеу кеңсесін және барлық құжаттарды өртеп жібереді. Олар Магалхаесті жерді зерттеуге жалдайды, бірақ ол бұл істе білімі жоқ. Бұл да Сильвейраны өзге, кішігірім жер иелерімен одақ құрып, көптеген шайқастардан кейін жеңіске жетуге жетелейді.