Tereza Batista: Home from the Wars

Кіріспе

1972 жылы Хорхе Амадоның жазған "Тереза Батиста: Соғыстан оралған" (порт. Tereza Batista Cansada de Guerra) – бразилиялық модернистік роман. Ол 1972 жылы Хорхе Амадо жазған және 1975 жылы Барбара Шелби аударған ағылшын тілінде жарық көрген.

Өмірбаян

Тереза Батиста: Соғыстан үй – Хорхе Амадоның кейінгі романдарының бірі. Оның бұрынғы туындылары Бразилияның экономикалық және экологиялық қанауын солшыл көзқараспен сынаса, кейінірек жазылған романдары, «Габриэла, Клюв және корица» романынан бастап, бразилиялық сезімталдыққа құрмет көрсетуге көшті, сонымен қатар кандомбле және Африкадан әкелінген діни әсерлерге қызығушылық танытты. «Тереза Батиста» – «Габриэла, Клюв және корица» романынан кейінгі жетінші роман, ол да сондай бағытта Баияның кедей халқына деген сүйіспеншілікті, сонымен бірге проституция және кандомбле мәселелеріне баса назар аударады. Амадо «Тереза Батиста» романында халық поэзиясы мен фольклор дәстүріне қатысты ауызша баяндауды жалғастырады. Роман осылайша, «Дона Флор және оның екі күйеуі» және «Габриэла, Клюв және корица» сияқты бұрынғы туындыларымен махаббат, әлеуметтік сын және Сальвадор атмосферасы, сондай-ақ байлардың сын тұрғысынан бейнеленген портреттері, кедейлерге деген жанашырлықпен салыстырылады. Автордың айтуынша, Габриэла мен Дона Флор – адамдардың оңай сәйкестендіретін екі кейіпкер, сондықтан олардың танымалдылығы жоғары. «Тереза Батистамен бразилиялық әйелдің үшінші бейнесін жасауға тырыстым: сезімтал, романтикалық, батыл, төзімді, адал». Дегенмен, басқалар Тереза мен оның бұрынғы кейіпкерлері арасындағы нақты айырмашылықты талқылауға болатынын айтады. «Тереза Батиста» романы халықаралық деңгейде танымал болды: Миландағы Виа Ругабелладағы ескі сарай, Италиялық феминисттер клубының штаб-пәтері «Тереза Батиста үйі» деп аталды. Амадоның көптеген туындылары сияқты, бұл роман да 1992 жылы Бразилияның Rede Globo телеарнасында бразилиялық телесериалға немесе мини-сериалға айналдырылды. Роман Терезаның өмірін баяндайды, бірақ хронологиялық тәртіппен емес. Егер хронологиялық ретпен ұсынылса, бес бөлім 3, 1, 4, 2 және 5 ретімен келтірілуі керек еді. Роман Терезаның өмірінің үшінші бөлігінен басталады, содан кейін төртінші және бесінші бөлімдерге өтеді, ал бұл бөлімдер Терезаның өмірінің ертерек кезеңдеріне жасалған флэшбэктерді көрсететін екінші және төртінші бөлімдермен қиылысады, олар да реттілікпен ұсынылады.

Tereza Batista: Home from the Wars is one of Jorge Amado's later novels. While his earlier work provided a left wing criticism of the economic and environmental exploitation of Brazil, the later novels, beginning with Gabriela, Clove and Cinnamon, became more of a celebration of Brazilian sensuality, accompanied by a fascination with candomblé and the religious influences brought over from Africa. Tereza Batista, the seventh novel after Gabriela, Clove and Cinnamon, is in the same vein, showing affection for the poor of Bahia together with an emphasis on prostitutes and candomblé. He continues in Tereza Batista to use oral narrative with roots in the tradition of popular poetry and folklore. The novel thus contains similarities with another earlier work, Dona Flor and Her Two Husbands and with Gabriela, Clove and Cinnamon in its treatment of love, its social critique, and the atmosphere of Salvador, together with critical portraits of the rich, contrasted with a sympathetic approach to the poor. According to the author, Gabriela and Dona Flor are two characters with whom people easily identify; hence their popularity. "With Tereza Batista I tried to create a third image of the Brazilian woman – sensual, romantic, courageous, long suffering, decent." However, others have observed that the precise difference between Tereza and her predecessors is open to some debate. Tereza Batista won international fame: the headquarters of the Italian Feminist Club, an old palazzo on Via Rugabella in Milan, was named Tereza Batista House. Like several of Amado's works, the novel was turned into a Brazilian soap opera or miniseries and broadcast in 1992 on the Brazilian network Rede Globo. The novel follows the life of Tereza, but not in chronological order. If presented chronologically, the five sections should have followed the sequence 3, 1, 4, 2 and 5. The novel thus begins with the chronological third part of Tereza's life, and proceeds to the fourth and the fifth parts, with these parts being intersected by the second and fourth parts, representing flashbacks to the earlier stages of Tereza’s life, which are also presented sequentially.

Сюжет

Он үш жасында Терезаны әпкесі оны меншікті мүлікке қараған және жыныстық қатынасқа түскен шаруаға сатып жібереді. Ол сүйіктісімен бірге төсекте тұрып, қожайынның зорлық-зомбылығына қарсы пышақпен қорғанады да, түрмеге қамалады. Ұзақ уақыт бойы құрметіне ие болған адам босатып, ақырында ол жезөкше үйіне түседі. Ол жерден Сергипеге қашып кетеді, онда оны тағы да қиындықтар күтеді: ол үйленген еркекке ғашық болады және Букин кішкентай қалашығындағы жезөкшелермен бірге жұқпалы аурумен күресуге көмектеседі. Содан кейін ол Сальвадор да Баияға көшіп барады, онда ол жезөкшелер қозғалысын басқарады және американдық теңіз флоты қалаға келген түні "жабық себет ереуілі" деп аталатын ереуілді ұйымдастырады. Шын махаббаты оны ыңғайына жасалған некеден құтқару үшін шіркеуге дәл уақытында келгенде, бақытты соңы болады.