Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Компьютерлік деректер жиынтығын құқықтық қорғау
Legal protection for computer dataset
Деректер базасының құқығы – авторлық құқыққа ұқсас, бірақ одан ерекшеленетін, ерекше меншік құқығы болып табылады. Ол деректер базасын құрастыруға жұмсалған инвестицияны мойындау үшін жасалған, тіпті бұл инвестиция авторлық құқықпен көрініс тапқан "шығармашылық" емес жағдайда да. Мұндай құқықтар көбінесе көпше түрде – деректер базасының құқықтары деп аталады. ТРИПС келісімі авторлық құқық қорғауын деректер базалары мен басқа да жинақтарға, егер олардың мазмұнының іріктелуі немесе реттелуі арқасында интеллектуалдық туынды құраса, тіпті мазмұнның бір бөлігі немесе барлығы авторлық құқықпен қорғалмаса да, таратылуын талап етеді. Көптеген елдер осы талапқа сәйкес әрекет етеді, себебі деректер базалары осы шарт орындалған жағдайда авторлық құқықпен қорғалады және авторлық құқық талаптарына сай келмейтін деректер базаларын (немесе олардың кез келген бөлігін) қорғайтын жекелеген зияткерлік меншік құқығы жоқ. Деректер базасының құқығы авторлық құқықпен қорғалу үшін қажетті шарттарға тәуелді емес деректер базаларын қорғауды кеңейтеді және негізінен Еуропалық Одақ сияқты шектеулі юрисдикцияларда ғана мойындалады.
A database right is a sui generis property right, comparable to but distinct from copyright, that exists to recognise the investment that is made in compiling a database, even when this does not involve the "creative" aspect that is reflected by copyright. Such rights are often referred to in the plural: database rights. The TRIPS Agreement requires that copyright protection extends to databases and other compilations if they constitute intellectual creation by virtue of the selection or arrangement of their contents, even if some or all of the contents do not themselves constitute materials protected by copyright. Many countries act in accordance with this requirement, as databases are protected by copyright if this condition is met, and there is no separate intellectual property right protecting databases (or any aspects of them) that do not meet the conditions for copyright protection. The database right extends protection over databases which does not depend on the condition required for copyright protection, and is recognised only in a small number of jurisdictions, most notably the European Union.
Еуропалық Одақ
Еуропалық Одақ заңдарында деректер базасына құқық – компьютерлік деректер базасындағы ақпаратты көшіру және таратуға қатысты арнайы кодификацияланған (яғни sui generis) заңдар. Бұл құқықтар алғаш рет 1996 жылы енгізілді. 1996 жылғы 11 наурызда Еуропалық Одақ Кеңесі деректер базасын құқықтық қорғау туралы 1996 жылғы 11 наурыздағы 96/9/ЕҚ директивасын қабылдады, ол кейбір компьютерлік жазбаларға арнайы және жеке құқықтық құқықтарды (және шектеулерді) береді. Заң бойынша, мұндай құқықтар деректер базасының құқығы деп аталады. Еуроодақ деректер базасы заңдарына сәйкес қолмен жасалған жазбаларға берілетін құқықтар форматы жағынан көркем шығармаларға берілетін құқықтармен ұқсас, бірақ толықтай сәйкес келмейді. Деректер базасының құқықтары 15 жылға дейін сақталады. Алайда, деректер базасына маңызды өзгерістер енгізілген әрбір жағдайда, осы деректер базасы үшін жаңа құқықтар жиынтығы құрылады. Иесі өзінің деректер базасының маңызды бөліктерін көшіруге қарсылық білдіруге құқылы, тіпті деректер бөлек-бөлек алынып, қайта құрастырылса да. Еуроодақта деректер базасының құқықтары автоматты түрде туындайды, олар шығармашылық процесте жұмыс істеген қызметкерлерге тиесілі болады (егер шығармашылық қызмет еңбек шартының бөлігі болса) және оларды тіркеу қажет емес. Деректер базасының құқықтары авторлық құқықтан тәуелсіз: деректердің құрылымы, таңдалуы және ұсынылуы авторлық құқықпен қорғалуы мүмкін, ал деректер базасының өзі деректер базасының құқығымен қорғалуы мүмкін.
In European Union law, database rights are specifically coded (i. e. sui generis) laws on the copying and dissemination of information in computer databases. These rights were first introduced in 1996. On 11 March 1996 the Council of the European Union passed Directive 96/9/EC of 11 March 1996 on the legal protection of databases, giving specific and separate legal rights (and limitations) to certain computer records. The law calls these database rights. Rights afforded to manual records under EU database rights laws are similar in format, but not identical, to those afforded artistic works. Database rights last for 15 years. Each time a database is substantially modified, however, a new set of rights are created for that database. An owner has the right to object to the copying of substantial parts of their database, even if data is extracted and reconstructed piecemeal. Database rights under the EU are created automatically, vested in the employers of creators (when the action of creation was part of employment), and do not have to be registered to have effect. Database rights are independent of copyright: The arrangement, selection, and presentation of the data may be protected by copyright, while the database as a whole can be protected by database right.
Ресей
Ресейдің Азаматтық кодексінің 1260-бабында дерекқор – объективті түрде ұсынылған тәуелсіз материалдар жиынтығы (мақалалар, тізімдер, құқықтық мәтіндер, сот шешімдері және басқа да осы сияқты материалдар), олар компьютерде іздеуге және өңдеуге мүмкіндік беретін жүйелі тәртіппен орналастырылған. Дерекқорды заңмен қорғау үшін тіркеу міндетті емес, бірақ Ресейдің Азаматтық кодексі құқықтарды тіркеу мүмкіндігін көздейді, бұл таластар сотта қаралатын жағдайда тиімді. Ресей көбінесе Еуроодақ моделін ұстанады, бірақ кейбір ерекшеліктер бар.
In article 1260 of the Civil Code of Russia, a database is a collection of independent materials presented in an objective form (articles, accounts, legal texts, judicial decisions, and other similar materials), which are systematically arranged in a way that these materials can be found and processed by a computer. A database need not be registered to enjoy legal protection, but the Civil Code of Russia provides for the registration of rights, which is useful if the claims are disputed in court. Russia generally follows the EU model, there are some differences.
Америка Құрама Штаттары
Шығармашылық емес деректер жинақтары АҚШ Конституциясының Авторлық құқық ережесіне (I бап, § 8, cl. 8) сәйкес Конгресс өкілеттігінен тыс болып табылады, сондықтан АҚШ-та дерекқорға құқық жоқ. АҚШ-та авторлық құқықтың қажетті шарты – шығармашылық (Feist Publications v. Rural Telephone Service ісін қараңыз). Бұл дерекқор иелерінің мұндай құқықты енгізуге лоббилеуіне тосқауыл болмады, бірақ АҚШ-та оны енгізуге бағытталған заң жобалары зерттеу кітапханаларының, тұтынушылар тобының және деректерді тегін пайдаланудан пайда көретін компаниялардың сәтті лоббилеуінің арқасында қабылданбады.
Uncreative collections of facts are outside of Congressional authority under the Copyright Clause (Article I, § 8, cl. 8) of the United States Constitution, therefore no database right exists in the United States. Originality is the sine qua non of copyright in the United States (see Feist Publications v. Rural Telephone Service). This has not stopped database owners lobbying for the introduction of such a right, but so far bills to introduce it in the US have been prevented by the successful lobbying of research libraries, consumer groups and firms who benefit from the free use of factual information.
Бразилия
Бразилияда 1998 жылғы № 9610 Федералды заң (Авторлық құқық туралы заң) дерекқор иелеріне дерекқорларды көшіру, тарату және аудару бойынша эксклюзивті құқықтар береді. Осы заң сондай-ақ, бұл құқық дерекқор интеллектуалдық еңбек нәтижесі болған жағдайда ғана қолданылатынын, ал мұндай еңбек "оның мазмұнын іріктеу, ұйымдастыру немесе орналастыру" арқылы анықталуы мүмкін екенін айтады. Осылайша, халықаралық құқыққа және көптеген елдердегі заңнамалық тәжірибеге сәйкес, Бразилия заңнамасы дерекқорға авторлық құқықпен қорғауды қамтамасыз етуі немесе қамтамасыз етпеуі мүмкін, бұл дерекқордың қалай құрылғанына байланысты.
In Brazil, Federal Law No. 9610 of 1998 (the Law of the authorial rights) confers database owners exclusive rights specifically for copying, distribution and translation of databases. The same law also states that this right is contingent upon the database being the result of an intellectual creation, which may be deemed so based on "the selection, organization, or disposition of its content". Therefore, consistent with international law and the position in many jurisdictions, legislation in Brazil may or may not offer copyright protection to databases, depending on how the database was developed.