Кіріспе

Сэмюэл Хирш (8 маусым 1815 – 14 мамыр 1889) – реформалық иудаизмнің көрнекті философы және раввині, өмірінің басында қазіргі Германияда жұмыс істеген және тұрған. Ол радикалды неміс реформалық иудаизм қозғалысын қолдады және 1840 жылдары бірнеше еңбек жариялады. 1866 жылы ол АҚШ-қа көшіп, 1889 жылы Чикаго, Иллинойс штатында қайтыс болды.

Өмірбаян

Ол Талфанг қаласында (қазіргі Рейнланд-Пфальц, Германия; бұрын Пруссияның бөлігі) дүниеге келді. Білімін Бонн, Берлин және Лейпциг университеттерінде алды. 1838 жылы Дессауда алғаш рет раввин болды, бірақ 1841 жылы радикалды либералды иудаизмді насихаттағаны үшін отставкаға кетуге мәжбүр болды, бұл кейіннен классикалық неміс реформасы деп аталды. 1843 жылы «Die Messias Lehre der Juden in Kanzelvorträgen» және «Religionsphilosophie der Juden» атты еңбектерін жариялады. 1843 жылы Нидерланд королі Вильгельм II оны Люксембург Ұлы Герцогтігінің бас раввині етіп тағайындады. Осы кезеңде «Дін ретінде адамзаттылық» атты еңбегі жарық көрді. Брансвик (1844), Франкфурт-на-Майне (1845) және Бреслау (1846) қалаларында өткен жыл сайынғы раввиндік конференцияларға белсенді қатысты. 1844 жылы «Reform im Judenthum» еңбегін жариялады. 1866 жылы Филадельфиядағы реформатор қауымның шақыруын қабылдап, Еуропадағы қызметінен кетіп, АҚШ-қа көшіп барды. Онде доктор Дэвид Айнхорнның орнын басып алды. АҚШ-қа келгеннен бастап радикалды реформа қозғалысының жақтаушысы болды. 1869 жылы Филадельфияда өткен раввиндер конференциясының президенті болып сайланды, онда реформалық иудаизмнің қағидалары қалыптастырылды. Сол жылы көптеген діни және доктриналық дауларға қатысты. Хирш Филадельфия қауымының раввині қызметін 22 жыл бойы атқарып, 1888 жылы 50 жыл қызмет еткен соң отставкаға шықты. Чикагоға көшіп, философ және раввин, ұлы профессор Эмиль Г. Хиршпен бірге тұрды. Филадельфиядағы раввиндік қызметі кезінде жетімдерді қорғау қоғамын ұйымдастырды және Америка Құрама Штаттарында Альянс Исраилит Универсальдың алғашқы бөлімшесін құрды. Хирш «Religionsphilosophie» еңбегінің авторы ретінде танымал, бұл еңбек Хегельдік көзқараспен жазылған, бірақ еврей дінінің Хегель мойындамаған «абсолюттік дін» дәрежесіне лайықты екенін дәлелдеу мақсатында жазылған. Осы еңбегінде өзін ерекше ойшыл ретінде көрсетті («Allg. Zeit. des Jud.» 1895, 126-беттен бастап қараңыз). Оның «Катехизм дер Израильтическ Религиясы» да түпнұсқалық қағидаларға негізделген; ол Киелі кітаптағы аңыздарды психологиялық және типтік аллегориялар деп қарастырды, ал иудаизмнің рәсімдерін жатқандағы идеялардың символы деп түсіндірді. Осы көзқарас оның реформалық қағидаларының бастауы болды. Иудаизм заң емес екенін айтты; ол «оқыту» немесе «білім» болып табылады, бірақ тарихи дамуға сәйкес өзгертілуі мүмкін символикалық рәсімдерде көрініс табады. Яһудилердің дәстүрлі демалыс күні Шаббат орнына жексенбіде еврей ғибадатханаларын өткізуді алғаш ұсынған адам осы Хирш болды. «The Jewish Times» газетінің алғашқы томдарына (1869–1878) үлес қосты. Оның негізгі еңбектері алғаш рет Германияда жарық көрді, олардың ішінде «Иудаизм деген не?» (1838), уағыздар жинағы (1841) және «Яһудилердің діни философиясы» (1843) кіретін еді. АҚШ-қа келгеннен кейін кітап түрінде жаңа еңбек жариялаған жоқ.