Кіріспе

Wolsztyn (Wollstein) – Польшаның батысында орналасқан қала, Ұлы Польша воеводствосының батыс жиегінде. Бұл Wolsztyn ауданының және кіші әкімшілік бөлімшесі – Wolsztyn гминасының орталығы.

География

Қала тарихи Үлкен Польша аймағында орналасқан, Познаньдің оңтүстік-батысына қарай, шағын Дойка өзені бойында, Обра өзенінің бастауында жатыр. Қалалық аумаққа үлкен көл (Jezioro Wolsztyńskie; Вольштын көлі) кіреді, оның жанында ХХ ғасырдың басында классикалық стильде салынған сарай орналасқан, қазір ол қонақ үй және мейрамхана ретінде пайдаланылады, сондай-ақ парк бар. Жақын жердегі туристік орындарға Пшчев ландшафтық паркі және Пржемет ландшафтық паркі жатады.

Тарих

Қазіргі елді мекен 1285 жыл шамасында батпақты Дойка өзені арқылы салынған көпірге орналасып, Obra аббаттығынан келген цистерциандық монахтармен құрылған. Ол 1424 жылы қала құқығын алып, Познань мен Лузатия арасындағы жол бойында жүн саудасы мен мата өндірісінің орталығы ретінде дамыды. Вольштиннің қала мәртебесі 1519 жылы расталды. Бұл Польша патшалығының Ұлы Польша провинциясындағы Познань воеводствосының Кошян округіне қарасты, Польша аристократиясының жеке меншік қаласы болды. 18 ғасырда Варшава мен Познаньды Дрезденмен байланыстыратын жол осы қаладан өтіп, Польша королі Август III осы жолмен жиі сапар шегетін. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінісі кезінде Пруссияға қосылды. 1806 жылғы Ұлы Польша көтерілісінен кейін поляктар қаланың бақылауын қайта алып, ол қысқа ғасырлық Варшава Герцогтығының құрамына кірді. 1815 жылы Герцогтық таратылғаннан кейін Пруссияға қайта қосылып, Позен Ұлы Герцогтығының бір бөлігі болды. Сол кезде Вольштейн деп аталған Вольштин, Пруссияның Бомст округінің орталығы болды. Ол кезде округте поляктар мен немістердің саны шамалас болды. 1871 жылы Пруссияның Позен провинциясымен бірге Германия империясының құрамына кірді және Германияның Шығыс Маркалар Қоғамының (Hakata) германизация саясатының нысаны болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін, 1918 жылдың қараша айында Польша Екінші Польша Республикасы ретінде тәуелсіздік алды. Бірнеше аптадан кейін қала Польшаға қайтарылды, 1919 жылдың 5 қаңтарында Ұлы Польша көтерілісі кезінде поляк көтерілісшілері оны басып алды. 1939 жылғы Польшаға жасалған шабуыл, Екінші дүниежүзілік соғыстың бастауы болды. 1939 жылдың 7 қыркүйегінде қала Германиямен басылып алынып, 1945 жылғы соғыс аяқталғанға дейін нацистік Германияның Рейхсгау Вартеланд аймағына тікелей қосылды. Польша халқы тұтқындау, жер аудару және нацистік концлагерьлерге депортациялау сияқты түрлі қылмыстарға ұшырады. Немістер қазіргі Коморово ауданында поляк әскери тұтқындары үшін лагерь құрып, басқарды, ол кейіннен аймақтан қуылған поляктар үшін транзиттік лагерь ретінде пайдаланылды және ақырында поляк, француз, британ, итальян, американдық және норвегиялық әскери тұтқындары үшін Stalag XXI C лагеріне айналдырылды. Сонымен қатар, нацистік түрме және еврейлер үшін мәжбүрлі еңбек лагері де жұмыс істеді. Вольштинде тұрып жұмыс істеген көрнекті поляк мүсіншісі және суретшісі Марцин Рожек немістермен тұтқындалып, Познаньдегі VII фортқа және Аушвиц концлагеріне қамалды, ол 1944 жылы қайтыс болды. Польша қарсылық қозғалысы қала мен айналасында белсенді болды. 1975 жылдан 1998 жылға дейін әкімшілік жағынан Зелена-Гура воеводствосының құрамында болды.

Көрікті жерлер

Қалада 18 ғасырға дейін салынған Барокко стиліндегі Таза ұғым шіркеуі, Гаевский және Мицельский ақсүйек отбасыларына тиесілі болған тарихи сарай (қазір ол қонақ үй), оған жапсарлас саябақ, сондай-ақ бірнеше мұражайлар бар.

Локомотив қоймасы

Вольштындан Збашиньға дейінгі темір жол желісі 1886 жылы ашылды. Вольштындағы локомотивтер дөңгелек үйі – ұлттық темір жол желісінде жүйелі кесте бойынша пойыз қызметтерін атқаратын стандартты кеңдіктегі бу локомотивтерін қамтамасыз ететін Еуропадағы соңғы орын. 2020 жылғы жаздан бастап бұл қызметтер Лешно және Познань қалаларына қатынайды. Бұл жерде сондай-ақ, қайта қалпына келтірілген локомотивтерді көрсететін теміржол мұражайы да бар. 1993 жылдан бері Польша мемлекеттік темір жолдары жыл сайын мамыр айының басында локомотивтер парадын ұйымдастырып келеді. 2007 жылғы шара, сонымен қатар дөңгелек үйдің құрылғанына 100 жыл толуын мерекеледі, шамамен 20 мың адамды қамтыды.

Спорт

Қала ең танымал – KPR Wolsztyniak Wolsztyn гандбол командасы. Жергілікті футбол клубы – Grom Wolsztyn.

Медиа сілтемелер

ЭхоРегион. pl, жаңалықтар мен ақпарат