Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресей мемлекет қайраткері және генерал (1673–1729)
Russian statesman and general (1673–1729)
Александр Данилович Меншиков (Алекса́ндр Дани́лович Ме́ншиков; 16 қараша 1673 [е.с. 6 қараша 1673] – 23 қараша 1729 [е.с. 12 қараша 1729]) – Ресей мемлекет қайраткері, оның ресми атақтары: Генералиссимус, Ресей империясының князі және Ижора герцогы (Ингрия герцогы), Киелі Рим империясының князі, Козель герцогы. Ұлы Петр патшаның жоғары бағаланған серігі және досы болған ол 1725 жылдан 1727 жылға дейін Ресейдің іс жүзіндегі билеушісі болды.
Prince Alexander Danilovich Menshikov (Алекса́ндр Дани́лович Ме́ншиков; 16 November 1673 [O. S. 6 November 1673] – 23 November 1729 [O. S. 12 November 1729]) was a Russian statesman, whose official titles included Generalissimo, Prince of the Russian Empire and Duke of Izhora (Duke of Ingria), Prince of the Holy Roman Empire, Duke of Cosel. A highly appreciated associate and friend of Tsar Peter the Great, he was the de facto ruler of Russia from 1725 to 1727.
Ерте өмір
Меншиков 16 қараша 1673 жылы [O. S. 6 қараша 1673] Мәскеуде дүниеге келген. Тарихшы Пол Бушкович Меншиковтың аристократ емес екенін, ал оның патша сарайының ат тұтқындарының ұрпақтарынан шыққан болуы мүмкін екенін айтады, олар Петердің «ойын әскерлерінің» алғашқы сарбаздарын құрады. 1710 жылға қарай жеткен аңыз бойынша, ол жиырма жасында Мәскеу көшелерінде пирожки деп аталатын тұйін нан сату арқылы күнкөріс істеген. Оның әдемі сыртқы келбеті мен өткір мінезі Петердің алғашқы жақыны Франц Лефорттың назарын аударды, ол оны өзіне қызметке алды, соңынан патшаға ұсынды. 1699 жылы Лефорт қайтыс болғаннан кейін, Меншиков Петрдің ең жақын адамы мен сенімді серігі болды. Ол Осман империясына қарсы Азов жорықтарына (1695–1696) белсенді қатысты. Келесі жылы патшаның алғашқы шетел сапарында Меншиков Амстердам кеме жасау орнында оның жанында жұмыс істеді, кеме жасау және голланд және неміс тілдерін толыққанды меңгерді. Ол 1708 жылы Карл XII-нің алдындағы шегіну кезінде бас қолбасшы болған Борис Шереметьевке бағынышты болды, кейін Холочин шайқасына, Мазепаны басып тастауға және Полтаваның (8 шілде 1709 [O. S. 27 маусым 1709]) жарқын жеңісіне қатысты, онда ол өзінің маршал таяғын жеңіп алды.
Menshikov was born on 16 November 1673 [O. S. 6 November 1673] in Moscow. Historian Paul Bushkovitch argues that Menshikov was not an aristocrat and was most likely descended from servants of the palace stables, who among others made up the first soldiers of Peter's 'toy armies.' As the legend (dating from around 1710) goes, he was making a living on the streets of Moscow as a vendor of stuffed buns known as pirozhki at the age of twenty. His fine appearance and witty character caught the attention of Franz Lefort, Peter's first favourite, who took him into his service and finally transferred him to the tsar. On the death of Lefort in 1699, Menshikov succeeded him as Peter's prime favourite and confidant. He took an active part in the Azov campaigns (1695–1696) against the Ottoman Empire. During the tsar's first foreign tour in the next year, Menshikov worked by his side in the dockyard of Amsterdam, and acquired a thorough knowledge of shipbuilding and colloquial Dutch and German. He acted as subordinate to Boris Sheremetev, who was commander in chief during the retreat before Charles XII in 1708, subsequently participating in the battle of Holowczyn, the reduction of Mazepa, and the crowning victory of Poltava (8 July 1709 [O. S. 27 June 1709]), where he won his field marshal's baton.
Сыбайлас жемқорлық
1706 жылы Андрей Виниймен қақтығысқа түсті; Виний барлық жерін және мүлкін жоғалтты. 1709 жылдан 1714 жылға дейін Курляндия, Гольштейн және Померания науқандарында қызмет етті, бірақ содан кейін Ингрияның генерал-губернаторы болып тағайындалды, оған азаматтық басқарудың маңызды бөлігі тапсырылды және ол дерлік шексіз билікке ие болды. Меншиков Петрдің реформаларының қағидаларын толық түсінді және патшаның барлық ауқымды ісінде оның оң қолы болды. Бірақ ол өкіметін теріс пайдаланды, оның сыбайлас әрекеттері оны жиі қиын жағдайға жеткізді. Патша Ресейге қайтып келген сайын, «өзінің жарқын билігіне» қарсы тонау туралы жаңа айыптаулар келіп түсті. Петрдің билігінің соңғы жылында Меншиковтың алаяқтық жасағаны туралы жаңа мәліметтер пайда болды, ол қорғау үшін императрица Екатеринаға жүгінуге мәжбүр болды. Меншиков пен оның әріптесі Толстойдың күш-жігерінің арқасында 1725 жылы Петр қайтыс болғаннан кейін Екатерина таққа отырды. Меншиков Петр жүйесіне берілгендік танытты және егер бұл жүйе жалғаса берсе, Екатерина сол кездегі жалғыз мүмкін кандидат екенін мойындады. Оның есімі прогрессивті топ үшін лозунг болды. Оның таққа отыруы ежелгі көзқарастардың жеңілісін, жаңа прогресс идеяларының расталуын және Меншиков пен оның заңсыз байлығының қауіпсіздігін білдірді. Сондай-ақ ол князьдік атағын алған жалғыз орыс болды. Санкт-Петербургтегі Нева жағасындағы Меншиков сарайының құрылысын аяқтағаннан кейін (қазір Эрмитаж мұражайына қарасты), Меншиков Ораниенбаумды өзінің уақытша княздығының астанасы етуді жоспарлады. Пушкин бір өлеңінде Меншиковты «жартылай патша» деп атады. Жалпы алғанда, ол жақсы басқарды, өйткені оның қиын жағдайы оның табиғи бейімділіктерін белгілі бір деңгейде шектеді. Екатеринаның қайтысынан кейін жалған өсиет және төңкеріс арқылы билігін ұзартуға тырысты. Оның әріптесі Петр Толстой Елизавета Петровнаны таққа отырғызғысы келсе, Меншиков царевич Алексейдің ұлы, жас Петр II-ні таққа отырғызып, ханзаданың кәмелетке толмаған кезінде өзін диктатор етіп тағайындады. Меншиков Березовода ағаш шіркеу салдырды. Ол сол жерде жер аударылған қызының қазасына байланысты жерленді. Меншиковтың кіші балалары жер аударылудан аман қалды және ақырында сарайға қайтарылды.
Around 1706 he had a conflict with Andrew Vinius; Vinius lost all of his land and goods. From 1709 to 1714 he served during the Courland, Holstein and Pomeranian campaigns, but then, as governor general of Ingria, with almost unlimited powers, was entrusted with a leading part in the civil administration. Menshikov understood perfectly the principles on which Peter's reforms were conducted and was the right hand of the tsar in all his gigantic undertakings. But he abused his powerful position, and his corrupt practices frequently brought him to the verge of ruin. Every time the tsar returned to Russia he received fresh accusations of plunder against "his Serene Highness." In the last year of Peter's reign new allegations of fraud by Menshikov came to light, and he was obliged to appeal for protection to the empress Catherine. It was chiefly through the efforts of Menshikov and his colleague Tolstoi that, on the death of Peter, in 1725, Catherine was raised to the throne. Menshikov was committed to the Petrine system, and he recognised that, if that system were to continue, Catherine was, at that particular time, the only possible candidate. Her name was a watchword for the progressive faction. Her placement on the throne meant a final victory over ancient prejudices, a vindication of the new ideas of progress, and not least security for Menshikov and his ill gotten fortune. and was the only Russian to bear a princedom title. Upon finishing the construction of the Menshikov Palace on the Neva Embankment in St Petersburg (now assigned to the Hermitage Museum), Menshikov intended to make Oranienbaum a capital of his ephemeral Principality. Pushkin in one of his poems alluded to Menshikov as "half tsar". On the whole he ruled well, his difficult position serving as some restraint upon his natural inclinations. He contrived to prolong his power after Catherine's death by means of a forged will and a coup d'état. While his colleague Peter Tolstoi would have raised Elizabeth Petrovna to the throne, Menshikov set up the youthful Peter II, son of the tsarevich Alexei, with himself as dictator during the prince's minority. Menshikov built a wooden church in Beryozovo. He buried his daughter who died in exile there. Menshikov's younger children survived the exile and were eventually returned to the court.
Балалар
Мария Александровна ханшайым (26 желтоқсан 1711 – 1729) Ресейдің Ұлы князі Петрмен никелесіп, жер аударылуда шешек ауруынан қайтыс болды. Принцесса Александра Александровна (17 желтоқсан 1712 – 13 қыркүйек 1736) Эрнст Иоганн фон Биронның інісі Густав фон Биронға үйленді және босанғанда қайтыс болды. Ингрия герцогы Александр Александрович (1714 жылдың наурызы – 1764 жылдың 27 қарашасы) Ұлы герцогиня Наталья Алексеевнамен кездесіп, алайда ханшайым Елизавета Петровна Голицынаға үйленіп, бала-шағалы болды.
Princess Maria Alexandrovna (26 December 17111729) engaged to Grand Duke Peter of Russia and died of smallpox in exile. Princess Alexandra Alexandrovna (17 December 171213 September 1736) married Gustav von Biron, brother of Ernst Johann von Biron, and died in childbirth. Prince Alexander Alexandrovich, Duke of Ingria (March 171427 November 1764) engaged to Grand Duchess Natalia Alexeyevna but eventually married Princess Yelizaveta Petrovna Golitsyna and had issue.