Кіріспе
Уэльстегі қала: Чирк (Y Waun) – Уэльстің Врексам округіне қарасты қала және қауымдастық, Врексамнан оңтүстікке қарай 10 миль (16 км) қашықтықта, Врексам мен Озвестри арасында орналасқан. 2011 жылғы халық санауы бойынша халқы 4 468 адамды құрайды. Тарихи тұрғыдан Денбигшир дәстүрлі графтығының құрамында болған, кейін Клвидке өткен, ол 1996 жылғы жергілікті басқару реформасынан бері Врексам округінің бөлігі болып табылады. Ағылшын графтығы Шропширмен шекара қаланың оңтүстігінде, Сериог өзенінің арғы бетінде жатыр. Қаланы Чирк теміржол стансасы және A5/A483 тас жолдарымен байланыс жасауға болады.
Chirk (Y Waun) is a town and community in Wrexham County Borough, Wales, 10 mile (16 km) south of Wrexham, between it and Oswestry. At the 2011 census, it had a population of 4,468. Historically in the traditional county of Denbighshire, and later Clwyd, it has been part of Wrexham County Borough since a local government reorganisation in 1996. The border with the English county of Shropshire is immediately south of the town, on the other side of the River Ceiriog. The town is served by Chirk railway station and the A5/A483 roads.
Этимология
Қаланың аты, ағылшын тілінде Чирк, Сейриог өзенінің атынан шыққан, ал өзеннің атының өзі "таңдаулы" немесе "жақсы көрілген" дегенді білдіруі мүмкін. Уэльс тіліндегі атау, Y Waun, сөзбе-сөз "Батпақ" дегенді білдіреді.
Тарих және мұра
Чирк қамалы – Ұлттық сенім қорына тиесілі ортағасырлық қамал. Қала мен оның қамалымен екі әулет байланысты: Бринкиналттың Тревор әулеті және Миддлтон әулеті. Гверклас Хьюздары, Powys Fadog ежелгі патшаларының ұрпақтары, көп жылдар бойы осы аймақта тұрған. Қаладағы тағы бір қызықты орын – Оффаның қабырғасы мен Чирк акведугі. Бұл акведук, 1801 жылы Томас Телфорд салған, Понтсиллиттегі акведукпен бірге, ірі Дүниежүзілік мұра нысанының бөлігі болып табылады. Глин аңғарының тар жолы басты теміржол станциясының жанындағы каналда аяқталады. Сент-Мария шіркеуі – I санаттағы ескерткіш. Лланголен каналы, Сейриог аңғары мен Бервин таулары да тартымды орындар. Қазіргі кезде жергілікті өнеркәсіпте өндіріс маңызды рөл атқарады. Kronospan және Mondelez UK сияқты ірі халықаралық компаниялар қалада өндіріс орталықтарын ұстап тұр. Жергілікті қоғамдастықтар мен туристерге қызмет ететін шағын кәсіпорындар, сондай-ақ қонақүйлер, демалыс орындары мен мейрамханалар да бар. Жұмыспен қамту саласында көптеген мүмкіндіктер қарастырылған. Діни сенім бұрынғыдай маңызды емес, бірақ төрт шіркеу бар: Сент-Мария (Уэльс шіркеуі), Чирк методистік шіркеуі, Қасиетті Жүрек (Рим-католик шіркеуі) және Қоғамдық шіркеу. Чирк қаласында екі бастауыш мектеп бар: Ysgol Y Waun және Pentre Church in Wales Controlled School. Ysgol Y Waun – Чирктегі негізгі бастауыш мектеп. Ол 2012 жылы Чирк балалар мектебі мен Сейриог кіші мектебінің бірігуі нәтижесінде құрылды. Ysgol Y Waun – аралас жынысты балабақша, бастауыш және кіші мектеп. Мектепте шамамен 335 оқушы оқиды, және тегін тамақтанатындардың саны артып келеді: 2014 жылы бұл көрсеткіш 19,7% құрады, бұл жергілікті биліктің орташа көрсеткішінен жоғары, бірақ Уэльстің орташа көрсеткішінен төмен. Пентре мектебі – аралас жынысты балабақша, бастауыш және кіші мектеп. Шамамен 86 оқушы бар, олардың барлығы ағылшын тілінде оқытылады. Уэльс тілі мектеп бағдарламасында міндетті түрде оқытылатын екінші тіл. Мектеп салыстырмалы түрде жақсы жағдайдағы ауданда орналасқан, мектеп оқушыларының тек 15,9% тегін тамақ алуға құқылы, бұл жергілікті билік пен Уэльстің орташа көрсеткіштерінен әлдеқайда төмен. Аймақтағы басқа орта мектептер: Ysgol Rhiwabon, St Martin's School (Шропшир) және St Joseph's Wrexham. Сонымен қатар, Моретон Холл және көрші Шропширдегі Эльсмир колледжі сияқты жекеменшік мектептер де бар. Чирк ағылшын тілінде сөйлейтін аймақ болғанымен, кейбір ата-аналар балаларына уэльс тілінде білім беруді қалайды. Ең жақын уэльс тіліндегі бастауыш мектептер Глин-Сейриог және Кефн-Маурда орналасқан. Оқушылар кейіннен Ysgol Dinas Brân (Лланголен) немесе Ysgol Morgan Llwyd (Урексхэм) мектептерінде уэльс тілінде орта білім ала алады. Чирктің батысында, Сейриог аңғарында орналасқан Сейриог еске алу институты – уэльс мәдениетіне қатысты естеліктер жинағы. Ол 1900 жылдардың басында уэльс тілі, мәдениеті мен мұрасын қолдау мақсатымен құрылды. 2011 жылғы халық санауы бойынша, 3652 тұрғынның (81,7%) уэльс тілінде білімі жоқ.