Кіріспе

Иуда патшасы Манасаға жатқызылатын тәубе дұғасы

Манасаның дұғасы – Иуда патшасы Манасаға жатқызылатын қысқа, тәубелік дұға. Ғалымдардың көпшілігі Манаса дұғасының грек тілінде (ал аз бөлігі семит тілінде жазылған деп санайды) б.з.б. екінші немесе бірінші ғасырында жазылғанын айтады. Бұл дұға б.з.б. 1-ші ғасырдың бірінші жартысында, бірақ кез келген жағдайда 70 жылы Екінші ғибадатхананың қирауынан бұрын жазылған болуы мүмкін. Ежелгі славян, эфиоп және армян тілдеріне аудармалары бар. Эфиопия Библиясында бұл дұға 2 Патшалар кітабында кездеседі. Дұғаның ең көне грек мәтіні – 5 ғасырға жататын Александрия кодексі. Дұғаның иврит тіліндегі қолжазбасы Каир Генизасынан табылған. Яһудилер, католиктер және протестанттар бұл дұғаны апокриф деп санайды. Бұл дұға 4 ғасырдың соңындағы Вулгатада 2 Патшалар кітабының соңына қосылған. Бір мың жылдан астам уақыт өткен соң, Мартин Лютер бұл дұғаны неміс тіліндегі Библиясының 74 кітабына енгізді. Ол 1537 жылғы Мэттью Библиясының және 1599 жылғы Женева Библиясының құрамына кірді. Сондай-ақ, ол Король Джеймс Библиясының апокрифтерінде және 1609/1610 жылдарғы Дуай-Реймс Библиясының түпнұсқалық аудармаларында кездеседі. Рим папасы Климент VIII бұл дұғаны Вулгатаға қосымша ретінде енгізді. Дұға грек тіліндегі Септуагинтаның кейбір басылымдарында да бар. Мысалы, 5 ғасырға жататын Александрия кодексінде Забурлардан кейін келген он төрт "Ода" кітабының бірі ретінде келтірілген. Православ христиандар бұл дұғаны деутероканондық кітап ретінде қабылдайды.

Литургиялық қолдану

Бұл дұға Шығыс православие және Византия католиктерінің Ұлы кешкі құлшылығы кезінде оқылады. Ол Рим ритуалында, әдеттегі жылдың 14-ші жексенбісіндегі Оқу кеңсесіндегі бірінші оқудан кейін жауап беру бөлігі ретінде қолданылады (51-ші псалммен бірге). Рим ритуалының ерекше түріндегі тізімдемеде; үштік жексенбісінен тамызға дейінгі аралықта Патшалар кітабынан оқылған жауап берулер жинағында жетіншісі Манассия дұғасын, 50-ші псалмның өлеңдерімен бірге келтіреді, бұл – өкініштің псалмы. Ол сондай-ақ Америка Құрама Штаттарындағы Епископальдық шіркеутің 1979 жылғы Ортақ дұға кітабындағы күнделікті құлшылықта, ал Англия шіркеуінің Ортақ ғибадатта: Күнделікті дұғасында 52-ші ән ретінде қолданылады.