Джованни Зенателло: Итальяндық опера әншісінің өмірі мен мансабы
Giovanni Zenatello
Джованни Зенателло – атақты итальяндық опера әншісі, драматизмді тенор. «Отелло» рөлімен танылды, «Мадам Баттерфляй» спектаклінде де өнер көрсетті. 🎭🎤🇮🇹
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық опера әншісі
Italian opera singer
Джованни Зенателло (22 ақпан 1876 – 11 ақпан 1949) – итальяндық опера әншісі. Верона қаласында туған ол, бірінші дәрежелі драмалық тенор ретінде халықаралық мансапқа қол жеткізді. «Отелло» оның ең танымал опералық рөлі болды, бірақ оның репертуарында француздық рөлдер де бар еді. 1904 жылы «Мадам Баттерфляй» операсында Пинкертон рөлін жасады.
Giovanni Zenatello (22 February 1876 – 11 February 1949) was an Italian opera singer. Born in Verona, he enjoyed an international career as a dramatic tenor of the first rank. Otello became his most famous operatic role but his repertoire also included French roles. In 1904, he created the part of Pinkerton in Madama Butterfly.
Мансап
Зенателло жас кезінен-ақ музыкалық қабілетін танытқан. Веронадағы ән оқытушысы бастапқыда оны баритон ретінде даярлаған, бірақ ол бұл диапазонды қолайлы сезінбеді және кейіннен жоғары тенор регистріне ауысты. Дегенмен, ол 1898 жылы Беллунода баритон ретінде кәсіби сахнаға тұңғыш рет шықты. Ал тенор ретіндегі дебюті – Канио рөлі – келесі жылы Неапольде өтті. Зенателлоның опералық мансабы 20 ғасырдың басында қарқын алып, 1904 жылдың 17 ақпанында Миланның Ла Скала театрында Джакомо Пуччинидің «Мадам Баттерфляй» операсының әлемдік премьерасында Пинкертон рөлін орындады. Ла Скала Италияның жетекші опера театры болды және ол 1907 жылға дейін оның әншілер тобының құрамында болды. Ол 1905/06 және 1908/09 жылдары Лондонның Ковент-Гардендегі Корольдік опера театрында, 1907-1910 жылдары Манхэттен опера театрында, ал 1909 жылы Энрико Карузоның орнына шығып, Нью-Йорк Метрополитен опера компаниясымен гастрольде болды. Зенателло 1909 жылдан 1914 жылға дейін Бостон операсының мүшесі болды және Оңтүстік Америкада, Мексикада және континенттік Еуропаның түрлі қалаларында жиі ән шырқады. Ла Скаладағы жылдары Зенателлоның дауысы драмалық тенорға айналып, айқын әуенімен ерекшеленді. Ол Франческо Таманьодан (1850–1905) кейін Джузеппе Вердидің «Отелло» операсындағы ең көрнекті итальян орындаушысы атанды. Бұл өте қиын рөлді Зенателло 1908 жылдан бастап 300-ден астам рет орындады және 78 айналымдық пластинкаларда операдан алынған үзінділерді жазды, олар жоғары бағаланды. Зенателло 1926 жылы Ковент-Гарденге оралып, «Отелло» партиясын HMV компаниясы тірідей жазған бірнеше қойылымда орындады. 1933 жылы Нью-Йорк қаласындағы соңғы сахналық өнер көрсеткеннен кейін ол операдан зейнеткерлікке шығып, ән оқытумен және жас дарынды әншілерді іздеумен айналысты. Колоратуралық сопрано Лили Понс Зенателлоның сахналық мансабының соңында табылған танымал шәкірті болды. Ол Понсты қанатына алды және оған Меттің бас менеджерінің алдында сынаққа түсуге мүмкіндік берді, нәтижесінде жас француз әншісі 1931 жылы Нью-Йоркте сәтті дебют жасады. Бірақ кейін олар араздасып қалды. Оның тағы бір көрнекті шәкірті – 1933 жылы «Риголетто» операсында Метрополитен операсында тұңғыш рет өнер көрсеткен Вероналық тенор Нино Мартини, бұл оған Метрополитенде (1933–1946), Американың басқа да қалаларында және Голливудта танымал мансап құруға көмектесті. Жеке өмірінде Зенателло 1906 жылдан бастап 1943 жылы қайтыс болған испандық меццо-сопрано Мария Геймен бірге өмір сүрді. Олар некеде тұрмағанмен, жұбайлар ретінде танымал болды. Олар көптеген рет бірге сахнада өнер көрсетті және 1936 жылы Манхэттенде қоныстанды. 1913 жылы Зенателло ежелгі римдіктер салған Верона Аренасын қалпына келтіруге және оны опералық қойылымдарға арналған әлемдік атышулы ашық алаңға айналдыруға ықпал етті. Сол жылы аренада Вердидің туғанына 100 жыл толуына орай «Аида» операсы қойылды. 1947 жылы Зенателло Аренаның жазғы фестивалінде Амилкаре Понкиеллидің «Ла Джоконда» операсында жас сопрано Мария Каллас пен американдық тенор және кантор Ричард Таккердің өнер көрсетуін ұйымдастырды. Бұл Каллас пен Таккерге Италияда жоғары бағалы тәжірибе сыйлады және Калластың болашақ халықаралық жұлдыздығына жол ашты. Джованни Зенателло 1949 жылы Нью-Йоркте 73 жасында табиғи себептерден қайтыс болды.
Zenatello showed musical promise from a young age. His singing teacher in Verona originally trained him as a baritone but he never felt comfortable in this range and later switched to the higher tenor register. Nonetheless, it was as a baritone that he made his professional debut at Belluno in 1898. His tenor debut—as Canio—did not come until the following year, in Naples. Zenatello's operatic career gathered momentum during the early years of the 20th century, and on 17 February 1904 he created the role of Pinkerton in the world première of Giacomo Puccini's Madama Butterfly at La Scala, Milan. La Scala was Italy's leading opera house, and he remained a member of its company of singers until 1907. He also sang at the Royal Opera House, Covent Garden, London, in 1905/06 and 1908/09; at the Manhattan Opera House in 1907 to 1910; and with the New York Metropolitan Opera company, on tour, replacing Enrico Caruso, in 1909. He was a member of the Boston Opera Company from 1909 to 1914 and sang often, too, in South America and Mexico and in various cities of continental Europe. Zenatello's voice had matured into that of a clarion voiced dramatic tenor during his La Scala years, and he succeeded Francesco Tamagno (1850–1905) as the greatest Italian exponent of Giuseppe Verdi's Otello, a role which the Austrian dramatic tenor Leo Slezak sang to equal acclaim. Zenatello performed this extremely taxing role more than 300 times, beginning in 1908, and recorded highly acclaimed excerpts from the work on 78 rpm discs. Zenatello returned to Covent Garden in 1926, singing Otello in a series of performances which were partly recorded live by HMV. After a final stage appearance (in New York City) in 1933, he retired from opera and taught singing and dabbled in the management of promising young singers. The coloratura soprano Lily Pons was a notable 'discovery' of Zenatello's in the twilight of his on stage career. He took Pons under his wing and arranged for her an audition before the Met's general manager, which resulted in the young French born singer making a successful New York debut in 1931. Later, however, they fell out. Another great pupil of his was the Veronese tenor Nino Martini who made his Metropolitan Opera debut in Rigoletto in 1933, which enabled Martini to begin an acclaimed career at the Metropolitan (1933 1946), in other American venues, and in Hollywood as well. As to his private life, Zenatello lived with the Spanish mezzo soprano Maria Gay from 1906 until her death in 1943. They were often described as husband and wife although they may never have actually married. He and Gay performed opposite each other on many occasions and settled down together in Manhattan in 1936. In 1913, Zenatello had been instrumental in having the Verona Arena, built originally by the ancient Romans, restored and turned into a world famous open air venue for operatic performances. That same year the arena was used to mount a grand production of Aida, marking the centenary of Verdi's birth. In 1947, Zenatello arranged for a promising young soprano named Maria Callas and an American tenor and cantor Richard Tucker to appear at the arena's Summer Festival in Amilcare Ponchielli's opera La Gioconda. This appearance would give Callas and Tucker invaluable exposure in Italy and helped set Callas on the path to future international stardom. Giovanni Zenatello died of natural causes in New York City in 1949, aged 73.
Жазбалар
Зенателло дауысының көптеген коммерциялық жазбаларын қалдырды, олар акустикалық түрде және 1925 жылдан кейін микрофон технологиясының көмегімен жасалған. Оның алғашқы пластинкаларын 1903 жылы Италиядағы The Gramophone Company компаниясы шығарды, одан кейін Fonotipia Records компаниясы үшін ұзақ серия жазбалар жасалды. Кейін ол Columbia, Edison және HMV лейблдері үшін жаздырды. Опералық ариялар, дуэттер мен ансамбльдердің осы жазбалары, сондай-ақ бір (жарияланбаған) әннің атауы (Зенателло ешқашан Карузо сияқты ән кештерін өткізбеген) соңғы жылдары CD-де қайта жарық көрді, ең белгілісі – ағылшын Pearl және Symposium Records фирмалары мен австриялық Preiser лейблі. Олар оның репертуарының кең ауқымын көрсетеді, ал ең жақсы жазбалары оның әнінің күштілігін, қуатын және жалындылығын, сондай-ақ кейде күмәнді интонациясын растайды. Зенателло өзі орындаған рөлдерден жазылған естеліктерді қалдырды (оның ішінде «Сібір», «Мадам Баттерфляй» және «Ла Филья ди Джорио» операларынан ариялар мен дуэттер бар). 1947 жылы жасалған қарт Зенателломен радио сұхбатында (әншінің жасына байланысты төмендетілген нұсқасы болса да) фортепианомен сүйемелдеген «Отеллодан» «Niun mi tema» көрінісінің орындалуы бар. Бұл сұхбат 1960 жылдары қайта жарық көрді және оны CD-де тыңдауға болады.
Zenatello left an important musical legacy in the form of a considerable number of commercial recordings of his voice, made both acoustically and, after 1925, with the aid of microphone technology. His first discs were made in Italy by The Gramophone Company in 1903, followed by a long series for Fonotipia Records. Later, he recorded for the Columbia, Edison and HMV labels. These recordings of operatic arias, duets and ensembles, as well as just one (unpublished) song title (Zenatello was never a song recitalist as was Caruso), have been reissued on CD in recent years, most notably by the English firms Pearl and Symposium Records and on the Austrian Preiser label. They reflect the wide range of his repertoire and the best of them confirm the impressive power, thrust and ardency of his singing as well as often suspect intonation. Zenatello left recorded memoirs from the roles he created (including arias and duets from Siberia, Madame Butterfly, and La Figlia di Jorio). A radio interview with an elderly Zenatello, recorded in 1947, includes a creditable (if transposed downwards, due to the singer's age) piano accompanied performance of the closing scene "Niun mi tema" from Otello. This interview was reissued in the 1960s and can be heard on CD.