Кіріспе

Совет жазушысы
Александр Волков есімді басқа адамдар

Александр Мелентьевич Волков (Александр Мелентьевич Волков; 14 маусым 1891 – 3 шілде 1977) – совет романисі, драматург, университет оқытушысы. Ол балаларға арналған роман, әңгіме, пьеса және өлеңдердің авторы, көбінесе Л. Франк Баумның «Оздың керемет сиқыршысы» кітабы негізінде жазылған «Сақылман ел» кітаптар сериясымен танымал.

Өмірбаян

Волков Ресей империясының Семей облысы Усть-Каменогорск қаласында (қазіргі Оскем, Қазақстан) дүниеге келген. 12 жасында Усть-Каменогорск қалалық мектебін үздік бітіріп, кейін сол мектебінде сабақ берді. 1907 жылы Томск мұғалімдер институтына түсті. 1909 жылы мектеп бағдарламасының барлық пәндерін, Құдай заңын қоспағанда, оқыту құқығымен бітірді. Усть-Каменогорск қаласында мұғалім болып жұмыс істеді. 1910 жылдан бастап Колыван ауылында математика пәнінің мұғалімі болды. 1920 жылдары Ярославль қаласына көшіп, мектеп директоры болып жұмыс істеді. Ярославль педагогикалық институтының математика факультетін сырттай бітірді. 1929 жылы Мәскеуге көшіп, рабфактың бас мұғалімі қызметін атқарды. Жеті айдың ішінде курстық жұмысын аяқтап, Мәскеу университетінің физика-математика факультетінде сыртқы емтихандар тапсырды. 1931 жылдан бастап мұғалім болып жұмыс істеді, кейіннен Мәскеу түсті металлургия және алтын институтының Жоғары математика кафедрасының доценті болды.

Сиқырлы жер сериясы

Бұл кітаптардың біріншісі, «Изумруд қаласының сақшысы» (Волшебник Изумрудного города), алғашқы Оз кітабының еркін аудармасы болып табылады, онда тараулар қосылған, өзгертілген немесе алынып тасталған, кейбір есімдер ауыстырылған (мысалы, Дороти «Элли» болады, Оз «Сиқырлы ел» деп аталса, ал Тото Сиқырлы елде сөйлей алады), сондай-ақ бірнеше кейіпкерлерге жалпылама есімдердің орнына жеке есімдер берілген. Баумның есімі Волковтың алғашқы кітабында еске алынады, бірақ баспагер Баумның мұрагерлеріне авторлық төлем жасаған жоқ. 1939 жылы Совет Одағында алғаш рет жарық көрген бұл кітап кең танымал болды, ал 1960-шы жылдары Волков осы оқиғаның жалғасын да жазды. Ол түпнұсқадан кейбір идеяларды, мысалы «Оздың керемет жерінен» алынған «Өмір ұнтағы» тұжырымын еркін пайдаланды, бірақ көбінесе өзгеше әлем құрды. 1963 жылдан 1970 жылға дейін серияның тағы төрт кітабы жарық көрді, ал соңғы, алтыншы кітап 1982 жылы, Волковтың өлімінен кейін жарияланды. Юрий Кузнецов, Сергей Сухинов және Леонид Владимировский (Волковтың алғашқы суретшісі) сияқты басқа авторлар да орыс тілінде қосымша жалғаулар жазды, нәтижесінде Оз кітаптарының баламалы сериясы пайда болды. Волковтың нұсқасындағы контекст пен жағдайлар Баумның түпнұсқасынан саяси мазмұнымен ерекшеленеді. Оқиғалар әлі де жақсылық пен жамандықтың қарапайым түсінігін сақтай отырып, кейіпкерлер көбінесе күрделі саяси және этикалық мәселелерге тап болады. Батырлар жиі Сиқырлы елді басқыншылықтан қорғауға немесе халықты азат ету үшін феодалдық немесе аристократиялық үкіметтерді құлатуға шақырылады. Бұл тақырыптар кеңестік ғылыми-фантастикалық және приключениелік әдебиетте жиі кездеседі (Стругацкие ағайындыларының «Құдай болу қиын» және «Тұрғын арал» романдарын қараңыз). Волков адамның техникалық шеберлігіне сенімді болғандықтан, оның батырларының сиқыры көбінесе әртүрлі техникалық жаңалықтардың көмегімен жеңіске жетеді (Шарли Блэк жасаған зеңбірек, механикалық бұрғылау және Тилли Вилли; супер робот). Волковтың «Сиқырлы ел» сериясы көптеген тілдерге аударылды және Шығыс блогының барлық балалары арасында танымал болды. Волковтың Оз нұсқасы кейбір елдерде Баумның нұсқасынан гөрі жақсы танымал, мысалы, Қытайда, Германияда (әсіресе бұрынғы Шығыс Германияда), сондай-ақ Сирия сияқты Араб елдерінде. Германияда екі автор Волковтың кітаптарына өздерінің жалғастарын жазды. Сериядағы кітаптарды Питер Л. Блайстоун ағылшын тіліне аударды және Red Branch Press баспасы 1991, 1993 және 2007 жылдары үш томдық жинақта (бір томда екі кітап) жариялады. 2010 жылы алғашқы екі томдық жинақтың қайта қарастырылған басылымы жарық көрді.