Кіріспе
V поштасы, Жеңіс поштасы деп қысқаша аталатын, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ-тың шетелдегі сарбаздармен хат алмасудың басты және қауіпсіз тәсілі ретінде қолданған гибридтік пошта процесі болды. Түпнұсқа хатты әскери пошта жүйесі арқылы жіберуге кеткен шығынды азайту мақсатында, V поштасымен жіберілген хат цензураланып, пленкаға түсіріліп, содан кейін баратын жеріне жеткенде қағазға басылып шығарылатын. V поштасы процесі бұрынғы британдық Airgraph процесінің негізінде құрылған.
V mail, short for Victory Mail, was a hybrid mail process used by the United States during the Second World War as the primary and secure method to correspond with soldiers stationed abroad. To reduce the cost of transferring an original letter through the military postal system, a V mail letter would be censored, copied to film, and printed back to paper upon arrival at its destination. The V mail process is based on the earlier British Airgraph process.
Жұмыс істеу және қызмет
V пошта хат-хабарлары кішкентай қағаз парақшаларында жіберілді, олар фотоға түсіріліп, терiс микрофильмдегi кiшкентай кескiн ретiнде тасымалданар алдында пошта цензорларынан өтетін болды. Олар көздеген жеріне жеткенде, негативтер басылып шығарылатын. Соңғы басылым түпнұсқа құжаттың 60 пайызын құрады. Ұлттық пошта мұражайының мәліметінше, "V поштасы мыңдаған тонна көлiк орнын соғыс материалдарына бөлiп беруге мүмкдiк бердi. Бiр беттiк 150 мың хатты тасымалдау үшiн қажеттi 37 пошта сөмкесiн бiр пошта сөмкесiмен алмастыруға болады. Сол көлемдегi хаттардың салмағы 2,575 фунттан 45 фунтқа дейiн азайды". Бұл, соғыс аймағында басқару қиын болған салмақ пен көлемдi қысқартуға мүмкдiк бердi. Пошталық цензурадан басқа, V поштасы көрінбейтін сия, микроточкалар және микробаспа қолданылу арқылы шпионаждық байланыстарды да болдырмады, себебі олардың ешқайсысы фотокөшiрмеде көшiрiлмейдi.
According to the National Postal Museum, "V mail ensured that thousands of tons of shipping space could be reserved for war materials. The 37 mail bags required to carry 150,000 one page letters could be replaced by a single mail sack. The weight of that same amount of mail was reduced dramatically from 2,575 pounds to a mere 45." This saved considerable weight and bulk in a time in which both were hard to manage in a combat zone. In addition to postal censorship, V mail also deterred espionage communications by foiling the use of invisible ink, microdots, and microprinting, none of which would be reproduced in a photocopy.
Британдық "Аэрограф"
Аэрограф 1930 жылдары Eastman Kodak компаниясы Imperial Airways (қазіргі British Airways) және Pan American Airways компанияларымен бірлесіп, әуемен тасымалданатын поштаның салмағы мен көлемін азайту мақсатында ойлап тапты. Хат жазылған аэрограф нысандары фотоға түсіріліп, микрофильмдер түрінде жіберілді. Сол кездегі Бас пошта кеңсесінің (GPO) плакатында фильмге түсірілген 1600 хаттың салмағы 5 унцияны, ал 1600 қалыпты хаттың салмағы 50 фунтты құрағаны айтылған. Баратын жеріне жеткен соң, негативтер фотоқағазға басылып, әдеттегі Royal Engineers (Пошта бөлімі), сондай-ақ Армиялық пошта қызметі (APS) жүйесі арқылы жеткізілді. 1940 жылы Ұлыбританияның көлік министрі, полковник-лейтенант Джон Мур Брабазон, Тара бароны Брабазон, аэрографты Таяу Шығыс күштері (MEF) мен Ұлыбритания арасындағы пошта көлемін және салмағын азайту үшін пайдалану идеясын ұсынды. Бұл мәселе APS және GPO-ға жіберілді, олар бірлесіп аэрографты пайдалану мүмкіндігін зерттеді. Нәтижесінде 1941 жылы Англия мен Египет арасында қызмет орнатылды, алғашқы партияда 70 000 аэрограф жіберілді және олар баратын жеріне үш аптада жетті. Kodak-тың Каирде аэрограф негативтерін өңдеуге қабілетті кеңселері болды, бірақ Америкадан Каирдегі кеңсесіне қажетті жабдықтар келгенге дейін APS Ұлыбританияға кері қызмет көрсете алмады. Соғыс майдандарында аэрограф операциясының барлық жағын APS үйлестірді. Толтырылған аэрограф нысандары A/FPO-лар жинап, базалық APO-лармен бірге орналасқан Kodak өңдеу зауыттарына жіберілді. Аэрографты пайдалану шектеуге ұшыраған жоқ, оның пошта бағасы да үш пенс (3d) деп белгіленді. Аэрограф бірден танымал болғанымен, оның өлшемі (шамамен 11 см х 13 см; 4" х 5") және құпиялылықтың болмауы себепті пайдалануы шектеулі болды, сондықтан жеткілікті әуе көлігі мүмкіндігі пайда болғанда, оның орнына әуе хаттары жиірек қолданылатын болды. Кейіннен аэрограф қызметі келесі елдерге таратылды: Канада (1941), Шығыс Африка (1941), Бірма (1942), Үндістан (1942), Оңтүстік Африка (1942), Австралия (1943), Жаңа Зеландия (1943), Цейлон (1944) және Италия (1944).
Тарихи деректері
АҚШ әскерінің V поштасы британдық Airgraphs-қа негізделген, ал олар Eastman Kodak компаниясының Нью-Йорк банкирі Джордж Маккартиден алған патентіне сүйенген. Бұрын, Франко-пруссия соғысы кезінде де ұқсас жүйе қолданылған, онда француз оптикасы Рене Дагронның 1859 жылы алған микрофильмге арналған алғашқы патентына негізделген қарапайым микрофильм жолақтарын неміс шебі арқылы көгершіндермен жіберу тәжірибесі болған. Дагронның микрофильм патенты, сонымен қатар, 1839 жылы микрофильмді ойлап тапқан британдық ғалым Джон Бенджамин Дансердің еңбектеріне негізделген.