Кіріспе
Қамшылы қаламұршалар тұқымдасы (Mastigoteuthidae) – терең теңізде мекендейтін шағын қаламұршалар тұқымдасы. Бұл тұқымдасқа алты туысқа жататын шамамен 20 белгілі түр кіреді, олардың өкілдері көптеген мұхиттардың мезопелагиялық және батипелагиялық аймақтарында кездеседі. 1881 жылы Верилл бұл тұқымдасты алғаш сипаттаған, ал кейіннен Чун (1920) оны Чиротеутидтердің (Mastigoteuthinae) кіші тұқымдасы деңгейіне төмендеткен. Алайда, Ропер және авторлар тобы (1969) оны қайтадан тұқымдас деңгейіне көтерген, және одан бері бұл өзгеріссіз сақталып келеді. Бұл тұқымдастың таксономиясы өте тұрақсыз, кейде бір туыс, екі туыс және төрт кіші туыс (Сальседо Варгас және Окутани, 1994), екі туыс және бірнеше "топтар" (Сальседо Варгас, 1997), бес туыс және орналасуы белгісіз бір түр, немесе алты туыс болып келген.
The Mastigoteuthidae, also known as whip lash squid, are a family of small deep sea squid. Approximately 20 known species in six genera are represented, with members found in both the mesopelagic and bathypelagic zone of most oceans. Originally described by Verill in 1881, it was later lowered by Chun (1920) to a subfamily (Mastigoteuthinae) of the Chiroteuthidae. However, Roper et al. (1969) raised it back to the family level, and this has not been changed since. The taxonomy of this family is extremely unstable, and there have been at times one genus, two genera and four subgenera(Salcedo Vargas & Okutani, 1994), two genera and several 'groups' (Salcedo Vargas, 1997), five genera and one species with an uncertain placement, or six genera.
Сипаттама
Мастиготеуттидтердің мөлшері *Mastigoteuthis* туысының өте кішкентай түрлерінен бастап, *Idioteuthis* туысының салыстырмалы түрде ірі түрлеріне дейін өзгереді. Дегенмен, көпшілігінің денесінің (мантиясының) ұзындығы 3–15 сантиметрді құрайды. Оларды ерекшелегендері – төртінші (ең үлкен) қолдың қабыршақты жақтауларына тартылатын тым ұзын сырғалары және кейбір түрлерде мантия ұзындығының 80%-ына дейін жететін өте ірі, жұмыртқа тәрізді қанаттары. Олардың "қамшы тәрізді" сырғалары олардың жалпы атына себеп болған. Көптеген басқа кальмарлардан айырмашылығы, мастиготеуттидтердің сырғаларының ұшы (клубы) қалған бөлігінен айтарлықтай кең емес (көбінесе мүлдем емес) және өте кішкентай сорғыштармен жабылған – кейбір түрлерде бұл сорғыштарды жалаңаш көзбен көруге болмайды. Бұл сорғыштар клубқа өте жабысқақ қасиет береді және кейбір түрлерде сырға ұзындығының 70% немесе одан да көп бөлігін құрайды. Көптеген түрлерде фотофорлар (биолюминесцентті органдар) болады, олар теріде, көздің қарашығының бетінде немесе қабақта орналасуы мүмкін. Бұл фотофорлардың хроматофорлардан (пигментті жасушалар) тұратын "линзасы" бар, ол кальмарға фотофорлардың шығарған жарығының түсін өзгертуге мүмкіндік береді. Кейбір түрлердің мантиясы конус немесе жарты шар пішіндес түйіршіктермен әсемделген. Көптеген түрлердің қолдарындағы сорғыштарда өткір немесе дөңгелек конус пішіндес тістер болады, олар үлкен немесе тек ұш жағында ғана орналасқан. Алайда, кейбір түрлерде, мысалы, *Mastigoteuthis inermis* түрлерінде, тістері жоқ тегіс сорғыш сақиналары бар (бірақ бұл түрдің жарамдылығы қазіргі уақытта нақты емес). Түсі әдетте тоқ қызыл қоңыр немесе қара күлгін болады. *Echinoteuthis* және *Idioteuthis* туыстарының параларва (екеуі үшін де) немесе ересек ( *Idioteuthis* ) түрлерінде кеңейген сырға ұштары (клубы) бар екені белгілі.
Мінез-құлық
Бұл отбасының мүшелерін тірі күйінде көру өте сирек, бірақ кем дегенде екі түрі (Mastigopsis hjorti және Magnoteuthis magna) мұхит түбінің үстінде тік күйде, басы төмен қаратып ұшып жүреді екені белгілі. Олар осы күйін сақтау үшін үлкен қанаттарын пайдаланады, ал созылған ұстағыштарын (қос есеулерін) тұрақты арақашықтықта, қатты ұстап тұрады – бұл жағдай "қамыт пішіні" деп аталады. Олардың негізгі қорегі – теңіз түбінде мекендейтін шаяндар. Мастиготеутидтерде сия қаптары болғанымен (бұл олардың жарық суға, тереңдігі аз суға жүзуі мүмкін екенін көрсетеді), барлық байқаулар терең судың түбінде жасалған. Теңіздің терең тұсындағы шаяндарда көбінесе сия болады. Бұл шаяндардың жылдам сияқыру қабілеті жоқ сияқты, олардың орнына үлкен қанаттарына сүйенеді.