Кіріспе

Германиядағы өзен

Варнов – Германияның Мекленбург-Ворпомерн жеріндегі өзен. Ол Росток қаласының Варнемунде ауданы жанында Балтық теңізіне құяды. Варнов өзенінің бастауы Греббинде, Пархимнің солтүстігіндегі шағын ауылда, Мекленбург көлдер аймағының батыс шетінде орналасқан. Ростокқа жеткенше ол Стернберг, Бютцов және Шван қалалары арқылы солтүстікке қарай ағады. 2003 жылы Германиядағы алғашқы заманауи жол төлемі – Варнов туннелі ашылды, ол Росток портын шығыс жағасымен өзеннің батыс жағасымен байланыстырады. Бразилияның Индайал қаласында осы атпен тағы бір өзен бар. Герман Блюменау Америкаға келіп, елді зерттеуді бастағанда, Бразилиядағы өзенге осы атауды берді, себебі ол Германиядағы өзенге ұқсас болды.

Атаулары мен этимологиясы

Атаудың шығу тегі белгісіз. Жақындағы зерттеулер Үнді-Еуропалық емес (мүмкін, нақты Хаттық) элемент ar(i)n ("көктем, ағыс") дегенді ұсынады, бұл /v/ протезі арқылы Варновтың славян түрін тудырған. Орта ғасырлардағы славян тайпасы – Варнабилер, өз атауын Варновтан алған болуы мүмкін. Ежелгі географ Клавдий Птолемей шамамен 150 жылында Варновқа сәйкес келетін өзенді атаған, оны ол Χαλοῦσος (латын тілінде: Chalusus) деп атады. Өзен бірнеше ортағасырлық дереккөздерде Годерак сияқты атаулармен кездеседі: Guðakrsá ("Құдайдың даласының өзені") – Knýtlinga сагасының 119-тарауында және Saxo Grammaticus-тың Gesta Danorum еңбегінде "ad Gudacram amnem" ("Gudacra өзеніне"; xiv.25.16) деп айтылған. Сонымен қатар, Арнольд Любектің Chronica Slavorum еңбегінде Оботриттердің елшісі Берно "pro Gutdracco Godehardum episcopum venerari constituit" ("Гутдракконың орнына епископ Годехардты құрметтеуді белгіледі") деп жазады. Бұл Гутдракко басқаша белгісіз, және бұл құдайдың аты өзеннің атын халық этимологиясы арқылы тудырған деген күдік бар.