Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кума – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының оңтүстігіндегі қала. Ол Монаро тас жолы арқылы ұлттық астана Канберрадан оңтүстікке қарай орналасқан. Сонымен қатар, Кума Бега мен Риверинаны байланыстыратын Қарлы таулар тас жолында жатыр. 2021 жылы Куманың халқы 6 742 адамды құрады. Кума Мюррэмбидж өзенінің жағасынан оңтүстікке қарай орналасқан, бұл өзен Мюррей-Дарлинг бассейнінің негізгі саласы болып табылады. Кума суын осы өзеннен алады.
the town in Victoria
Cooma is a town in the south of New South Wales, Australia. It is located south of the national capital, Canberra, via the Monaro Highway. It is also on the Snowy Mountains Highway, connecting Bega with the Riverina. At the , Cooma had a population of 6,742. Cooma is south of the banks of the Murrumbidgee River, a main tributary of the Murray–Darling basin. Cooma sources its water from the river.
Тарих
Қазіргі Кума деп аталатын аймақ Нгариго халқының дәстүрлі жерінде орналасқан. Кума 1823 жылы капитан Дж. М. Кьюри зерттеген. Ол алғаш рет 1840 жылы картографияланды және 1849 жылы ресми түрде жарияланды. Кума 1879 жылы муниципалитет деп жарияланды. Сиднейден келген темір жол 1889 жылы Джон Уитонның жетекшілігімен Ройалладан Кумаға дейін созылды. Бұл жол 1989 жылы жолаушылар тасымалы үшін жабылды. 1851 жылы Куманың халқы 47 адамды құрады, ал ол 1911 жылы 2330, 1933 жылы 1969, 1947 жылы 2249, 1966 жылы 9103, 1976 жылы 7353 және 1981 жылы 7978 адамға дейін өсті. 1949 жылы қала Қарлы таулар жобасының штаб-пәтеріне айналып, қарқынды дамыды. Қарлы таулар жобасында жұмыс істегендер темір жолға тәуелді болды, ал жобаның құрылысы кезінде темір жол аймақтағы ең ірі жұмыс берушілердің біріне айналды.
The area now known as Cooma lies on the traditional lands of the Ngarigo people. Cooma was explored by Captain J. M. Currie in 1823. It was first surveyed in 1840, and was gazetted in 1849. Cooma was proclaimed a municipality in 1879. The railway from Sydney was extended from Royalla to Cooma in 1889 under the supervision of John Whitton. The line was closed to rail passenger traffic in 1989. The estimated population of Cooma was 47 in 1851 and it grew to 2330 (1911), 1969 (1933), 2249 (1947), 9103 (1966), 7353 (1976) and 7978 (1981). In 1949, the town became the headquarters of the Snowy Mountains Scheme and grew rapidly. Those working on the Snowy Scheme depended on the railway and during construction of the scheme, the railways were one of the largest employers in the region.
Халық саны
2016 жылғы халық санағы бойынша Кума қаласында 6742 адам тұрды. Аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының тұрғындары халықтың 3,2% құрады. Халықтың 76,5% Австралияда туған. Екінші ең көп кездесетін туған жер – Англия, ол 2,6% құрады. Адамдардың 82,5% үйінде тек ағылшын тілінде сөйлейді. Дінге қатысты ең көп таралған жауаптар: католиктер – 26,2%, діні жоқтар – 26,1% және англикандықтар – 18,7%. Қалған екі мемлекеттік мектеп бастауыш білім беруді қолдайды: Кума мемлекеттік мектебі және Кума Солтүстік мемлекеттік мектебі. Екеуі де балабақшадан 6-сыныпқа дейінгі оқушыларға білім береді. Рим-католик мектебі – Сент-Патрик шіркеу мектебі, ол балабақшадан 10-сыныпқа дейін білім береді. Snowy Mountains Christian School – тәуелсіз христиан мектебі, балабақшадан 10-сыныпқа дейін білім береді. Жоғары білім беруді TAFE NSW Illawarra Institute Cooma кампусы ұсынады. Тағы бір жоғары білім беру орталығы – 2014 жылы ашылған Кума университеттері орталығы.
According to the 2016 census of Population, there were 6,742 people in Cooma. Aboriginal and Torres Strait Islander people made up 3.2% of the population. 76.5% of people were born in Australia. The next most common country of birth was England at 2.6%. 82.5% of people spoke only English at home. The most common responses for religion were Catholic 26.2%, No Religion 26.1% and Anglican 18.7%. The other two government schools support primary education and are Cooma Public School and Cooma North Public School, both providing education for students in Kindergarten to Year 6. The Roman Catholic school is called St Patrick's Parish School and provides education from Kindergarten to Year 10. The Snowy Mountains Christian School, an independent Christian school provides education from Kindergarten to Year 10. Tertiary education is provided by TAFE NSW Illawarra Institute Cooma campus. Another Tertiary Education centre is the Cooma Universities Centre, which opened in 2014.
Газеттер
Кума қаласында "The Monaro Post" газеті жұмыс істейді, ол 2006 жылы құрылған және Гейл Иставей, Трейси Фрейзер мен Луиза Платсқа тәуелсіз түрде тиесілі.
One newspaper operates in Cooma, The Monaro Post, which began in 2006 and is independently owned by Gail Eastaway, Tracy Frazer and Louise Platts.
Спорт
Кумада бірнеше спорт командасы бар, қалада ең көп танымал спорт түрлері – регби лигасы, регби одағы, крикет және футбол. Кома Колтс қаланың жасөсперімдер регби лигасы командасы, Сталионс – ересектер регби лигасы командасы, ал регби лигасының таг командасы Филиз деп аталып, регби лигасы маусымында ойнайды. Кома Тайгерс футбол командасы жергілікті жарыстарда өнер көрсетеді.
Cooma has several sports teams, the most popular sports played in town being Rugby League, Rugby Union, Cricket and Soccer. The Cooma Colts is the town’s junior rugby league team, the Stallions is the senior rugby league team and the Rugby League Tag team known as the Fillies also plays during the rugby league season. The Cooma Tigers soccer team plays in local competitions.
Көлік
Кума қаласын Кума-Сноу-Маунтинс әуежайы қызмет көрсетеді, ол қала ортасынан (CBD) 15 шақырым қашықтықта орналасқан. Кумада Кума Коучс басқаратын, күніне үш рет қаланың әртүрлі аудандарын байланыстыратын автобус қызметі бар. Snowliner Coaches та қызмет көрсетеді. Кумада Кума радио таксилері жүргізетін такси қызметі бар. NSW TrainLink Канберрадан Бомбала және Иден қалаларына автокөлікпен автобус қызметін ұсынады. Кумаға 1986 жылдың мамырына дейін Кума поштасы, ал 1988 жылдың қыркүйегіне дейін Канберра Монаро экспресі қызмет көрсеткен. Кума Монаро темір жолы – 1920 жылдары салынған CPH теміржол машиналарын пайдаланатын тарихи темір жол. 2014 жылдың қаңтарында жұмысы тоқтатылғанға дейін, темір жол Бомбала темір жолының Бунян және Чаколаға дейінгі 18 шақырымдық бөлігінде демалыс күндері мен мерекелерде қызмет көрсеткен.
Cooma is served by Cooma–Snowy Mountains Airport, which is 15 kilometres from the CBD. Cooma has a bus service connecting various areas of town three times a day run by Cooma Coaches. Snowliner Coaches also operate services. Cooma has a taxi service run by Cooma Radio Taxis. NSW TrainLink operate road coach services from Canberra to Bombala and Eden. Cooma was served by the Cooma Mail until May 1986 and the Canberra Monaro Express until September 1988. The Cooma Monaro Railway is a heritage railway using CPH railmotors built in the 1920s. Until operations were suspended in January 2014 the railway provided a weekend and public holiday service on an 18 kilometre section of the Bombala railway line north to Bunyan and Chakola.
Мұсаның уақытпен жүруі
Centennial Park-тағы Cooma–Monaro Time Walk 1988 жылғы екі жүз жылдық мерейтойды белгілеу мақсатымен жасалған, Cooma College of TAFE мен Cooma–Monaro тарихи қоғамының жобалары негізіндегі қоғамдық жоба болды.
The Cooma–Monaro Time Walk in Centennial Park was a community project to mark the Bicentennial Year of 1988, from designs by Cooma College of TAFE and the Cooma–Monaro Historical Society.