16 ғасырдағы Фламандия саяхатшысы және Нидерланд гимнінің авторы
Philips of Marnix, Lord of Saint-Aldegonde
Филипп ван Марникс: фламандский писатель, государственный деятель и вероятный автор текста гимна Нидерландов "Вильгельмус". Реформация, Бельгия, история.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
XVI ғасырдағы Антверпен қаласының әкімі, Голландия ұлттық әнұранының ықтимал авторы Филипс Марникс, Сент-Альдегонда лорды, Батыс Субург лорды (голландияша: Filips van Marnix, heer van Sint Aldegonde, heer van West Souburg, французша: Philippe de Marnix, seigneur de Sainte Aldegonde; 7 наурыз / 20 шілде 1540 – 15 желтоқсан 1598) – фламанд және голланд жазушысы және мемлекет қайраткері, Голландия ұлттық әнұраны «Вильгельм» мәтінінің ықтимал авторы.
16th century mayor of Antwerp, probable author of Dutch national anthem
Philips of Marnix, Lord of Saint Aldegonde, Lord of West Souburg (Dutch: Filips van Marnix, heer van Sint Aldegonde, heer van West Souburg, French: Philippe de Marnix, seigneur de Sainte Aldegonde; 7 March/20 July 1540 – 15 December 1598) was a Flemish and Dutch writer and statesman, and the probable author of the text of the Dutch national anthem, the Wilhelmus.
Өмірбаяны - еңбек жолы
Марник Сент-Альдегонде Брюссельде, Якоб Марниктың ұлы болып дүниеге келді. Ол Женевада Иоанн Кальвин мен Теодор Безадан дінтануды оқыды. 1560 жылы Габсбург Нидерландысына оралғаннан кейін, ол Реформация қозғалысына белсенді түрде араласып, 1565 жылғы ақсүйектердің келісіміне және Синт-Трюиден жиналысына қатысты. 1566 жылы Фландриядағы көптеген шіркеулерді қиратқан Бильденшторм бейнелерге қарсы қозғалысын қорғайтын памфлет жариялады. Келесі жылы Альба герцогы келген соң елден қашуға мәжбүр болды. Фризеланд пен Пфальц курфюрсттығында біраз уақыт өткізгеннен кейін, 1570 жылы Оранж князі Вильгельмнің қызметіне қабылданды және 1572 жылы Дордрехтте өткен Штаттар Генералдарының алғашқы отырысына оның өкілі ретінде жіберілді. 1573 жылы Маасландслюйсте испандықтар оны тұтқындады, бірақ келесі жылы алмастырды. Ол көтерілісші провинциялардың өкілі ретінде Париж бен Лондонға жіберілді, онда Англия королевасы Елизавета I-нің тиімді көмегін алуға тырысты. 1578 жылы Вормс диетасында ол неміс князьдарынан көмек сұрап сөз сөйледі, бірақ бұл әрекет нәтижесіз аяқталды. Сол жылы Гент қаласындағы билерді католиктерді қуғыннан тоқтатуға көндіруге жасаған тырысыстары да сәтсіз болды. Ол Утрехт одағын құруға белсенді қатысты. 1583 жылы Антверпеннің бургомистрі болып сайланды. 1585 жылы бірнеше айлық Антверпен қоршауынан кейін қаланы испандықтарға тапсырды. Осы әрекеті үшін ағылшындар мен отандастарының сынына ұшырап, қоғамдық қызметтен шеттеді. 1590 жылы Парижге жасаған сапарынан басқа, Лейденде немесе Зеландиядағы өз иелігінде өмір сүрді, онда ол Библияны аударумен айналысты. Оның қызы Елизавета Голландия армиясында қызмет еткен, кейін Берген-оп-Зумның губернаторы болған Уэльс жалдамалы әскері сэр Чарльз Морганға үйленді. 1598 жылдың 15 желтоқсанында Лейденде қайтыс болды.
Marnix of St. Aldegonde was born in Brussels, the son of Jacob of Marnix. He studied theology under John Calvin and Theodore Beza at Geneva. Returning to the Habsburg Netherlands in 1560, he threw himself into the cause of the Reformation, taking an active part in the compromise of the nobles in 1565 and the assembly of Sint Truiden. He issued a pamphlet in justification of the iconoclastic movement Beeldenstorm which devastated many churches in Flanders in 1566, and on the Duke of Alba's arrival next year had to flee the country. After spending some time in Friesland and in the Electorate of the Palatinate he was in 1570 taken into the service of William, prince of Orange, and in 1572 was sent as his representative to the first meeting of the States General assembled at Dordrecht. In 1573 he was taken prisoner by the Spaniards at Maaslandsluys, but was exchanged in the following year. He was sent as the representative of the insurgent provinces to Paris and London, where he attempted in vain to secure the effective assistance of Queen, Elizabeth I of England. In 1578 he was at the Diet of Worms, where he made an eloquent, but fruitless, appeal for aid to the German princes. Equally vain were his efforts in the same year to persuade the magistrates of Ghent to cease persecuting the Catholics in the city. He took a conspicuous part in arranging the Union of Utrecht. In 1583 was chosen burgomaster of Antwerp. In 1585 he surrendered the city, after the months' Siege of Antwerp, to the Spaniards. Attacked by the English and by his own countrymen for this act, he retired from public affairs and, save for a mission to Paris in 1590, lived henceforth in Leiden or on his estate in Zeeland, where he worked at a translation of the Bible. His daughter Elizabeth married Sir Charles Morgan, a Welsh mercenary serving with the Dutch States Army who ended his career as Governor of Bergen op Zoom. He died in Leiden on 15 December 1598.
Әдеби шығармашылық
Алдегонда немесе Марник (көбінесе осы атпен танымал) классикалық кезеңнен кейінгі голланд әдебиетінің дамуына зор үлес қосқаны үшін даңққа ие. Оның ең белгілі туындысы – «Римдік ара ұясы» (De roomsche byen korf), 1569 жылы Фризеландтағы жер аударылысында жарық көрген, Рим-католик шіркеуінің сенімдері мен амалдарына қатысты өткір сатира. Бұл туынды француз, неміс және ағылшын тілдеріне аударылған (Джордж Гилпин аударған). Ол сондай-ақ Нассау графы Янға арналған тәлімдік еңбек жазды. Ақын ретінде Алдегонда көбінесе Забурлардың (1580/1591) өлшемді аудармасы арқылы танымал; сонымен қатар, Голландияның ұлттық әнұраны «Вильгельмус ван Нассуве» де оған жатқызылады. Оның Лакруа мен Кине редакциялаған толық еңбектері Брюссельде 7 томдық (1855–1859), ал діни және теологиялық жазбалары Ван Тоорененберген редакциялаған 4 томдық (1871–1891) түрінде Гаагада жарық көрді. Марникс голланд тіліне алғашқы Библия аудармаларының бірін жасады. Оның криптограф ретіндегі қызметі көбінесе жұртшылыққа белгісіз. Сент-Альдегонда Голландияның алғашқы криптографы саналады (cfr. «Кодтарды бұзушылар»). Ол Вильгельм Сыбыр үшін испандықтардан ұсталған құпия хабарларды шифрдан шығарды. Оның криптографияға деген қызығушылығы «Вильгельмус» әнінде де көрінеді, онда шумақтардың бас әріптері Виллем ван Нассов есімін құрайды, яғни Нассаудың Вильгельм «Сыбыры», Оранж князі. Бірақ мұндай акростихтер мен одан да күрделі поэтикалық тәсілдер Төменгі елдердегі Редерикер мектебінің ерекшеліктерінің бірі болды. Брюссельде оның мрамордан жасалған мүсіні бар, оны Поль де Винь жасаған. Марник испан тілінде сөйлей білгендіктен, бұл оның жазу стиліне әсер етті.
St. Aldegonde, or Marnix (by which name he is very commonly known), is celebrated for his share in the great development of Dutch literature which followed the classical period represented by such writers as the poet and historian Pieter Hooft. Of his works, the best known is the Roman Bee hive (De roomsche byen korf), published in 1569 during his exile in Friesland, a bitter satire on the faith and practices of the Roman Catholic Church. This was translated, or adapted, in French, German and English (by George Gilpin). He also wrote an educational treatise dedicated to John, Count of Nassau. As a poet, St. Aldegonde is mainly known through his metrical translation of the Psalms (1580/1591); and, the Dutch national anthem Wilhelmus van Nassouwe is also ascribed to him. His complete works, edited by Lacroix and Quinet, were published at Brussels in 7 volumes (1855–1859), and his religious and theological writings, edited by Van Toorenenbergen, at The Hague, in 4 volumes (1871–1891). Marnix wrote one of the earliest Bible translations into Dutch. Less known to the general public is his work as a cryptographer. St. Aldegonde is considered to be the first Dutch cryptographer (cfr. The Codebreakers). For Stadholder William the Silent, he deciphered secret messages that were intercepted from the Spaniards. His interest in cryptography possibly shows in the Wilhelmus, where the first letters of the couplets form the name Willem van Nassov, i. e. William 'the Silent' of Nassau, the Prince of Orange, but such acrostics and far more intricate poetic devices were a common feature of the Rederijker school in the Lowlands. There is a marble sculpture of him by Paul de Vigne in Brussels. Marnix could speak Spanish, and this influenced his writing style.