Кіріспе

Samael-дің альбомы

Қанды ритуал – қасақана қан төгілуімен байланысты кез келген рәсім.

Қанды ритуал – қасақана қан төгілуімен байланысты кез келген рәсім.

Сипаттама

Кейбір қанды рәсімдер екі немесе одан көп адамның өзін-өзін немесе бір-бірін кесіп, содан кейін қанды ішуін қамтиды. Қатысушылар қанды шығаруды немесе ішуді жыныстық, емдік немесе психикалық күшті арттыру үшін пайдалы энергияны тудыратындығына сенуі мүмкін. Басқа жағдайларда қан құрбандық ретінде негізгі компонент болып табылады, немесе сиқырдың материалдық құралы ретінде қолданылады. Қанды рәсімдерді түрлі топтар, оның ішінде діни немесе саяси ұстанымдары бар адамдар да атқарады. Қанға қатысты кейбір рәсімдер ғасырлар бойы қолданылып келеді және XXI ғасырда да жалғасуда (Бейкер 1, Копман 2, Малик 2). Қанды рәсімдер көбінесе символдық өлім мен қайта тууды қамтиды, себебі нақты денелік туу қан кетумен байланысты. Қан әдетте өте күшті, ал кейде таза емес деп есептеледі. Дұға оқушылар, ритуалдық сиқырмен айналысушылар және сиқырлаушылар қандық құрбандық беруді осындай іс-әрекеттердің қуатын арттыру жолы ретінде қарастырады.

Ацтектер

Ацтектер 500 жыл бұрын қандық рәсімдерге қатысқан (Пендрагон 1). Рәсімдердегі қанның символдық мағынасы болған, ол топқа және осы рәсімге байланысты өзгерген. 1376-1521 жылдар аралығында ацтектер қан мен құрбандықты Күн құдайына сыйлық ретінде жиі пайдаланған (Пендрагон 2). Ацтектер өлімді, туғандай, өмірдің бір бөлігі деп қарастырған (Пендрагон 2). Олар құдайлардың өз қанынан құрбандық етіп әлемді жаратқанына сенеді, сондықтан ацтектер де өздерінің жаратылысы үшін құдайларға қан ұсынып, өзара сыйлық алмасып тұрған (Пендрагон 2). Бұдан әрі, рәсімдерге жұмсалатын қанның мол өнімді қамтамасыз ететініне және ацтек әлемінің жалғасуына көмектесетініне сенген. Археология бакалавры Жасмин Пендрагон, «Ацтектердің қандық рәсімдерінің мақсаты» атты мақаласының 1-бөлімінде былай деп жазған: «Ацтектердің өмір салты күн құдайына таза қанды құрбандықтар ұсыну қажеттілігімен реттелген, ол әлемге өмір беру үшін адамдардың жүректерін қажет етеді және өлген жауынгерлердің ацтектердің жұмағына көтерілуіне көмектеседі» (2). Рәсімдер ацтектер мен олардың құдайлары арасындағы байланысты сақтап тұрған (Пендрагон 2). Ацтектер құдайларға қандық рәсім арқылы құрбандық шалса, мол өнім мен зор денсаулықпен ұзақ өмір сыйланады деп сенген (Пендрагон 2). Егер құдайларға қан құрбандық етілмесе, адамдар жазаланады және ешбір адамның көтере алмайтын қатты азапқа ұшырайды деп ойлаған (Пендрагон 3).

Үндістан

Кейбір үндістер өз еркімен қан тапсырып, қайтыс болған саясаткерлерді еске алу рәсімін жасайды (Копман 126). Қан тапсыру – мұқтаж жандарға трансфузия үшін берілетін игілік (Копман 132). Қатысушылар саясаткерлердің туған күнінде немесе қайтыс болған күндері арнайы лагерьлерде қан тапсырады (129). Шотландиядағы Эдинбург университетінің әлеуметтік антропология оқытушысы Джейкоб Копман «Қан қанға жатады: Үндістан саяси рәсімдерін зерттеу» атты мақаласында премьер-министр Индира Ганди мен Раджив Ганди есімдері қан тапсыру кезінде ең көп еске алынатынын айтады (131). Бұл екі саясаткер қаза тапқан және Үндістан үшін өз өмірін қиған, немесе «ұлт үшін қанын төккен» маңызды тұлғалар ретінде қарастырылған (Копман 131). Копманның сөзінше, 1984 жылы Индира Ганди сөйлеген сөзінде ол өзінің қанын ұлттың денсаулығымен тікелей байланыстырған. Оның қаны оның өлімінен кейін де ұлтты дамытуға септігін тигізеді (132). Қан тапсырудың мақсаты – өмірді жалғастыру немесе қан алған адамдарға өмір сүруге қосымша мүмкіндік беру (Копман 130). Саясаткерлердің бұл процеске қатысу себебі – донорлар марқұмдармен рухани байланыс орнатып, берілген қанның құрмет көрсетілген саясаткердің қанымен байланысты екенін символдайды (Копман 131). Бұл маңызды, себебі олар дүниеден өткеніне қарамастан, Үндістан халқы олардың құрметіне қан тапсыру арқылы өмірді сақтауға көмектеседі (Копман 135).

Басқа өңірлер

Шиит мұсылмандары 2002 жылы Ұлыбританияда Матам деп аталатын рәсімді өткізді (Малик 2). Денеге тесік жасау да қанды рәсімнің бір бөлігі болуы мүмкін, себебі ол қанның шығуына әкелуі мүмкін. Тесік жасау әлемдегі көптеген жергілікті мәдениеттерде, әдетте, символдық өлім мен қайта туу, бастау рәсімі немесе сиқырлы қорғаныс мақсатында қолданылып келген. Қанға байланысты кең таралған рәсімдердің бірі – қан бауырластық рәсімі, ол ежелгі Еуропа мен Азияда пайда болған. Екі немесе одан көп адам, көбінесе еркектер, қандарын бір жолмен араластырады. Бұл рәсім қатысушыларды бір отбасы ретінде біріктіруді символдайды. Қан арқылы берілетін патогендерге қатысты бұл қауіпті практика болуы мүмкін; ланцет сияқты қауіпсіз, стерильді құралдарды қолдану бұл мәселені азайтуға көмектеседі. Солтүстік Американың жергілікті халықтары Күн биін көбінесе қандық құрбандықпен бірге өткізеді.

Пайдаланылған әдебиеттер

Бейкер, Арин. «Қанға малған сенімді бекіту». Time. Time Inc. 2007 жылғы қаңтар. Желі. 2011 жылғы 7 қараша. Копман, Джейкоб. «Қан қанға жауап береді: Үнді саяси ритуалдары туралы зерттеу». Әлеуметтік талдау 48 (2004): 126–48. EBSCO HOST. Желі. 2011 жылғы 7 қараша. Малик, Шив. «Жас буынның арқасындағы жаралар». New Statesman 134.4743 (2005): 22–24. Академиялық іздеу толық. Желі. 2011 жылғы 22 қараша. Пендрагон, Жасмин. «Ацтектердің қандық ритуалдарының мақсаты. 1-бөлім». Archnews. co. uk. Heritage Daily, 2010. Желі. 2011 жылғы 7 қараша.