Кіріспе

Халықаралық бірдей саясат ұйымы (ISPO) — бірдей саясат (Simpol) науқанын қолдайтын ерікті ұйым. Ол 2000 жылы британдық кәсіпкер Джон Бунзл құрған.

Сипаттама

ISPO өзін "планеталық дағдарысты шешу үшін барлық елдерді бірлесіп жұмыс істеуге итермелеуді мақсат тұтқан, жаңа, үйлестірілген және тиімді тәсілмен дауыс беруді пайдалануға ұмтылатын, әлемдік азаматтардың өсіп келе жатқан қауымдастығы" деп сипаттайды. Олардың пікірінше, ұлттық шекарадан аспайтын азаматтардың бірлескен әрекеттері маңызды, себебі "жаһандық нарықтар мен көпұлтты корпорациялар жеке елдерді соншалықты күшпен басып тастайды, сондықтан ешбір саясаткер бәсекелестік артықшылығын жоғалту қаупінен қорқып, жаһандық мәселелерді шешуде алғашқы қадам жасауға батыл бармайды". ISPO осы жағдайдан шығу үшін барлық елдерді Бірмезгілді Саясатты (Simpol) қағида ретінде қабылдауға және оны бірден іске асыруға бағытталған шаралар жиынтығын – демократиялық жолмен жасалған ережелерді қолдануға шақырады, бұл экономикалық әділдік, экологиялық қауіпсіздік және әлемдегі бейбітшілікті қамтамасыз етуге бағытталған. Simpol-ды қолдау арқылы ISPO-ның азаматтары болашақ сайлауда басқа елдердің үкіметтері де қол қойған жағдайда, Simpol шараларын іске асыруға уәде берген кез келген саяси партияға немесе кандидатқа дауыс беруге міндеттенеді. ISPO-ның айтуынша, осындай әрекеттерді жасаған азаматтардың саны арта түссе, саясаткерлер өз қызметін сақтап қалу үшін антқа қол қоюдан басқа жол таба алмайды, әйтпесе олар өз орындарын Simpol-ды қабылдаған басқа саясаткерлерге жоғалту қаупіне ұшырайды. Олардың бірінші ұраны – "Дүние жүзін қайтадан өз қолыңа ал, дауыс бер!"

Бір мезгілде жұмыс істеу саясаты деген не?

Бір мезгілдегі саясат барлық мемлекеттердің үкіметтерінен әлем бойынша бірден саяси өзгерістер жасауды талап етеді, осылайша ешкім де кемсітілмейді немесе заңсыз артықшылыққа ие болмайды. Егеменді мемлекеттердің бірдей уақытта әрекет ету қажеттігінің идеясы жаңа емес – ол келісімдер мен Біріккен Ұлттар Ұйымының бастамаларының негізінде жатыр, яғни қарусыздандыру сияқты кейбір мәселелерді шешу үшін барлық маңызды тараптар ортақ кестеге келіспейінше ештеңе істеуге болмайды. Алайда, ISPO ұсынған процеске сәйкес, жаңалық сол сияқты, «бір мезгілдегі саясатты» (Simpol) қабылдаған азаматтар жаһандық саясатты өз қолдарына алады. ISPO-ның мәлімдемесіне қарағанда, Simpol-ды қабылдау – болашақ сайлауда нақты саясаткерге немесе партияға емес, Simpol-дың саясатын басқа үкіметтермен бірге жүзеге асыруға уәде берген кез келген саясаткерге немесе партияға дауыс беруге берілген уәде. Парламенттік сайлаулардағы орындардың санының өсуі және тіпті жалпы сайлаудың нәтижесінің маргіналды болуы ISPO-ның пікірінше, Simpol-ды қабылдаған азаматтардың салыстырмалы түрде аз саны барлық саясаткерлер мен партиялар үшін Simpol-дың саяси пакетін жүзеге асыруға уәде беруді өте тиімді етуге мүмкіндік береді, сондай-ақ осы уәдені орындамаған жағдайда олар үшін жағымсыз салдарға әкелуі мүмкін. Осылайша, ISPO азаматтық қоғам Simpol-ды қабылдау арқылы үкіметтерді басқаруға алғаш рет мүмкіндік алады, ал емес үкіметтер халықты басқаруға. Халықаралық Еңбек Ұйымы мен GlobalGreens белгілі бір бір мезгілдегі саяси бастамаларды және көптеген елдердегі мүшелерінің жақынырақ үйлестірілуін ұсынады. Мұндай ынтымақтастық бәсекеге қабілетті жаһандық нарықтық экономикада жұмыс істеудің бір жолы ретінде қарастырылады, бірақ экологияны және жұмысшыларды қорғауға баса назар аударатын «прогрессивті» ойыншыларды кемсітпейді. Бір мезгілдегі бастамалар «тұтқынның дилеммасы» сияқты мәселелерден аулақ болудың бір жолы ретінде қарастырылады, онда қашып кетуге үлкен сыйақы беріледі және егер бір дезертир болса, ұсынылған жоспармен келісуге қатысты тәуекел бар. Осындай мәселенің тағы бір мысалы – отандық фермерлерге берілетін ауыл шаруашылығы субсидиялары. Егер басқа елде немесе салық, тариф және саудада жоғалған субсидияларды толықтыруға бағытталған бір мезгілдегі бастама болмаса, мұндай субсидияларды жойған ел отбасылық шаруашылық инфрақұрылымының көп бөлігін арзан импортқа жоғалту қаупі бар. Осы мысалдан көрініп тұрғандай, бір мезгілде жүзеге асырылатын саясат бастапқыда жоспарланғаннан гөрі күрделірек болуы мүмкін және жаһандық ынтымақтастықтан басқа, бір елдегі әртүрлі салалардың немесе үкімет деңгейлерінің ынтымақтастығын қажет етуі мүмкін.

Көмектесудің әртүрлілігі

ISPO-ның бірдей уақытта қолданылатын саясатын қабылдаған жеке тұлғалар мен саясаткерлер саяси спектрдің барлық аймақтарынан шыққан. "SP жаһандық еркін нарықтардың еркін, әділ және экологиялық тұрақты шекте жұмыс істеуіне мүмкіндік беретін жаһандық реттеу және басқару аясын ұсынады." Джон Бунзл.