Берри Порт: Уэльстік портовый қаласы мен қауымдастығы

Кіріспе

Порт қаласы және Кармартенширдегі қауымдастық, Уэльс.

Бэрри Порт (Порт Тайвин) – Кармартенширдегі порт қаласы және қауымдастық, Уэльс, Лохор эстуарийінің (Морид Ллучвр) жағасында, Лланнеллидің батысында және Кидвеллидің оңтүстік-шығысында орналасқан. 2001 жылғы халық санауы бойынша халқы 5 680 адамды, 2011 жылғы халық санауы бойынша 6 156 адамды құрады, ал 2019 жылы 5 998 адамға бағаланды. Қаланың порты бар. Бұл сонымен қатар Амелия Эрхарттың Атлант мұхитын алғашқы әйел ретінде ұшып келіп қонған жері. Жақын жерде Пембрей Буроуз құмды төбелері мен ылғалды жерлер жүйесі орналасқан, ол ауылдық саябақты құрайды, сондай-ақ Cefn Sidan құмдары да бар. Қаланың музыкалық мұрасына Бэрри Порт Операсы, ерлер хоры және Бэрри Порт Таун Банді кіргізуге болады.

Этимология

Бэрри портының ағылшынша атауын алған Бэрри өзенінің этимологиясы белгісіз. Ол көне ағылшын тіліндегі byrig "бекініс" (көптеген ағылшын жер атауларында кездесетін -bury жұрнағын қараңыз), Солтүстік Хилл Тордағы кішкентай бекініске немесе Оңтүстік Уэльс жағалауындағы басқа жерлердегідей, құм төбелеріне, әсіресе қоян қазбаларымен байланысты болуы мүмкін (ағылшын сөзі burrow-мен салыстырыңыз). Уэльс тілінде қаланың атауы Порт-Тайвин, ол "құм төбесінің порты/шиғанағы" дегенді білдіреді.

География

Бэрри Порт Лянелли қаласынан батысқа қарай 5 миль жерде жатыр. Ол Логор эстуарийінің аузында, көркем Gower түбегіне қарай оңтүстікке қарап орналасқан. Қаланың батысында Пембрей Burrows – үлкен құмды төбелер мен батпақтардың кең аумағы, бұл жерлер тарихи тұрғыдан көптеген шаршы мильді құрап, оның көп бөлігі кейін мелиорацияланды. Қаланың солтүстігінде Мюндд Донни, немесе Пембрей тауы орналасқан. Одан солтүстікке қарай Гвендрайт аңғарлары жатыр. Гвендрайт Фавр өзені Кидвеллиден шамамен 19 шақырымға (12 миль) солтүстік-шығысқа қарай ағып өтеді. Аңғардың өзінде көп мөлшерде көмір және әк тас кездеседі. Гвендрайт Фавр өзені аңғар бойымен ағып, Кидвеллидің батысында Гвендрайт Фах өзенімен қосылып, содан кейін Кармартен шығанағына құяды.

Ерте тарих

Бэрри Порт – қазіргі заманғы елді мекен, бірақ жақын орналасқан Пембрей ауылының тарихы орта ғасырларға дейін жетеді, бұл туралы Сент-Ильтуд шіркеуінің ортағасырлық мұнарасы куәлік етеді. Индустриялық революцияға дейін Бэрри Порт тұрғындары егіншілікпен және балық аулаумен айналысқан, ал революция теміржолдар мен көмір шахталарын әкелді. Пембрей Буроуз кеме жүзуге қауіпті болғандықтан, жергілікті халық Бристоль арнасында дауылда сүзіліп кеткен кемелерден кез келген нәрсені құтқаруға тырысқан. Пембрей құмдары көптеген кемелердің соңғы тоқтаған жері болды, кейбіреулері жазатайым оқиға салдарынан, ал енді біреулері "Gwyr y Bwelli Bach" немесе "Шағын балталы адамдар" деп аталатын кеме бұзушыларға олжа алу үшін әдейі құрбан болды. Олар жергілікті шеберлер жасаған құралдың атымен аталды – жүктерді ашуға арналған тырнағы бар балта, сонымен қатар кеме бұзушылардың қызметіне кедергі келтіретін куәгерлерден құтылуға да ыңғайлы болды. 18 ғасырдың соңынан бастап, ішкі кендерден теңізге көмір тасымалдау үшін арналар мен трамвай желісі құрыла бастады. Пембрей порты 1819 жылы салынды, бірақ ол тым кішкентай болып шықты, сондықтан 1836 жылы Пембрейдің жаңа порты пайда болды. Бұл порт аяқталғанға дейін Бэрри Порт порты деп аталды. 1841 жылы антрацит көмір кен орындарын дамыту мүмкіндігі туралы есепте Бэрри Порт портының Лланнеллидегі үлкен портына салыстырмалы түрде тар канал арқылы өте алмайтын үлкен кемелерді қабылдауға қабілетті екендігі айтылды. Ол кезде Бэрри Порт деген ауыл немесе қала болған жоқ. 1840 жылға қарай, Бэрри Портын және оның трамвайларын сумен қамтамасыз ететін арналар Гвендрайт аңғарының барлық көмірін теңізге жеткізді. Бэрри Порт туралы алғашқы жазбалар шамамен 1850 жылы пайда болды, ол Пембрейге жақын орналасқан жаңа доктардың маңында бой көтерді. Жаңадан пайда болған қаланың маңыздылығы теміржол Бэрри Портқа жеткенде айқын болды, ал Пембрей мен Бэрри Порттың жаңа қаласына қызмет ететін станция Пембрейден бірнеше жүз метр төменде, Бэрри Портта салынды. Канал желісі енді Гвендрайт аңғарының кендерінен жүк көтере алмады, сондықтан 1860 жылдардың соңында оның бір бөлігі Бэрри Порт және Гвендрайт аңғары теміржолына айналдырылды, порттың маңыздылығы мен кемелердің көлемі арта берді. Дегенмен, ол көптеген адам күткендей сауда деңгейіне жетпеді және 20 ғасырда біртіндеп құлдырады.

Burry Port is a modern settlement, but the nearby village of Pembrey dates from the Middle Ages, as shown by the medieval tower of the Church of St Illtud. People made a living in Burry Port from farming and fishing before the industrial revolution brought the railways and collieries to the area. As Pembrey Burrows was a hazard to shipping, local people would also salvage what they could from boats wrecked in storms while navigating the Bristol Channel. Pembrey sands have proved the final resting place of many ships, some by mishap, others it is said lured to their doom deliberately to provide plunder for the wreckers known as "Gwyr y Bwelli Bach" or "The Men of Little Hatchets". They were named after the locally made tool, a hatchet incorporating a claw for ripping open cargo and equally useful for dispatching unwanted witnesses to the wreckers' activities. From the late 18th century a network of canals and then tramways grew up to carry coal from inland mines to the sea. Pembrey Harbour dates from 1819, but it proved too small and was followed by Pembrey New Harbour in 1836. This became known as Burry Port Harbour before it was completed. In 1841, an account of the potential development of the anthracite coalfield highlighted the potential of Burry Port Harbour to accommodate larger ships than could progress through the narrow channel to the larger port at Llanelli. No village or town of Burry Port yet existed. By 1840, the canals feeding Burry Port and their tramways fed coal from the entire Gwendraeth valley down to the sea. Early records of Burry Port as a town appear around 1850, springing up around the new docks adjacent to Pembrey. The importance of the newly emerging town was plain when the railways reached Burry Port, and the station serving both Pembrey and the new town of Burry Port was built a few hundred yards down from Pembrey at Burry Port. The canal network was now unable to handle the loads from the Gwendraeth valley mines and part of the canal network was converted into the Burry Port and Gwendraeth Valley Railway by the late 1860s with the port continuing to grow in importance and shipping volumes. It did not, however, achieve the levels of trade that many had anticipated and went into gradual decline in the 20th century.

Мыс өндірісі

1848 жылы портқа жақын жерде мыс өңдеу зауыты ашылды, ол қаланың ірі жұмыс берушісіне айналып, дамуына зор үлес қосты. Зауыттың негізгі қызметі мыс кенішін қыздыру және балқыту, одан қоспаларды алып тастау, сосын тазартылған мыстан құйма және жалатылған мыс жасау болды. Бұл зауытты Бермингемдік Мейсон және Элкингтон мырзалары салған, ал 250 фут биіктіктегі басты мұржасы 1853 жылы шақырымдар бойындағы маңызды нысан деп есептелген.

Кармартен шығанағының электр станциясы

Кармартен шығанағының электр станциясы Бэрри сағасының солтүстік жағалауында 220 акр жерді алып салынды. Құрылыс жұмыстары 1947 жылдың сәуір айында басталды, ал электр қуаты алғаш рет 1953 жылдың 28 маусымында өндірілді. Сол кезде станцияда шамамен 500 адам жұмыс істеді, ал 31 жыл бойында жұмыс істеген кезеңде үш мұржасы жергілікті маңызды нысанға айналды. Электр станциясы 1984 жылы электр өндіруді тоқтатты және 1990 жылдардың басында бұзылып жатыр.

Қазіргі күн

Cwm Mawr-дегі барлық кен орындары жабылғаннан кейін, аңғардағы темір жолдар демонтаждалды. Порт қазір шағын демалыс қайықтары үшін марина болып табылады. Пембрей және Бэрри Порт темір жол станциясы әлі де жұмыс істеп тұр, Суонси және Кардифф арқылы Лондонда және батысқа Пемброкширге қатынайтын регулярлы бағдарлар бар. Сауда үшін қалада шағын супермаркет, мамандандырылған дүкендер, бірнеше шаштараздар, сұлулық салондары мен тері күтіміне арналған орталықтар, сондай-ақ көптеген пабтар мен жылдам тамақ беру орындары бар. Қоғамдық қызметтерге кітапхана және төрт мектеп кіреді. Глан-и-Мор жалпы білім беретін мектебінде (Глан-и-Мор "Теңіз жағалауы" деп аударылады) шамамен 600 оқушы білім алады. Қала ішінде валлилік бастауыш мектеп – Ysgol Parc y Tywyn – және ағылшын тіліндегі кіші және орта мектептер де бар. Бэрри Порт гаваньында орналасқан құтқару станциясы да осында. Бэрри Порт Ланнеллидің жанындағы Бьнеадан Пембрей Бэрроузға дейінгі Мыңжылдық жағалау жолында орналасқан.

Үкімет

Бэрри Порт Ланнелли парламенттік сайлау округінде орналасқан, және оны 1922 жылдан бері Еңбек партиясы ұстап келеді. Жергілікті өкіметтік өкілдік Еңбек партиясының үстемдігі мен кейде жергілікті тәуелсіз кандидаттардың күшті көрсеткіштері арасында өзгеріп отырды. 2017 жылғы жергілікті сайлауда Еңбек партиясы Пембрей және Бэрри Порт қалалық кеңесіне бақылауды жергілікті тәуелсіздерге жоғалтты. Бэрри Порт – Кармартеншир округі кеңесіне сайлау өткізу үшін сайлау округі болып табылады.

Дін

Сент-Мэри Уэльстегі Англикан шіркеуін көрсетеді. Иерусалим (конгрегационалистік) шапкіші – 19-ғасырда осы жерде салынған бірнеше шапкіштердің арасынан сақталған жалғыз ғимарат; онда бірнеше жыл бойы Уэльстің бұрынғы архидруд Мерион Эванс қызмет етті. 2022 жылғы Рождество мерекесіне арналған Иерусалим шапкішіндегі кешкі құлшылықта Эмир Филлипс шапкіш қызметкері Кристофер Оуэннің қолынан шапкіштікке 50 жыл қызмет еткені үшін марапатталды. Шапкіштің 200 жылдан астам тарихында ешқандай дьякон 50 жыл бойы қызмет еткен емес. 21-ғасырда жабылып қалған басқа да бұрынғы баламашыл шапкіштер: Табернакл (Уэльс баптистері), қазір демалыс орны; Сейон (Уэльс конгрегационалистері); және Бетани (кальвинисттік методистер). Бетанидегі соғыс ескерткіші шапкіш жабылып, Пембрейдегі Бетелге ауыстырылды.

Амелия Ерхарт қонуда

1928 жылы 17 маусымда Амелия Эрхарт Ньюфаундлендке жолаушы ретінде, Вилмер "Билл" Штульц және Луи "Слим" Гордон ұшқыштармен бірге "Friendship" деп аталған Fokker F. VIIa/3m су ұшағымен (қалқымалы ұшақ) ұшты. Ол өзі ұшақты басқарып, 20 сағат 40 минуттан кейін Бэрри Портына қауіпсіз қонды, осылайша Атлантика мұхитын ұшып кесіп өткен әлемдегі алғашқы әйел ұшқыш атанды. 2003 жылы маусымда қонудың 75 жылдығын мерекелеу үшін Амелия Эрхарт фестивалі өткізілді, ал бұл оқиға порттағы өрнектелген тастармен және тақтамен еске алынады.

Көлік

Бэрри Порт A484 тас жолы арқылы Лланнелли және Кармартен қалаларымен байланысты. Бэрри Порт арқылы тұрақты жергілікті автобустар қатынайды, олар Кармартен, Лланнелли және Суонси қалаларымен байланысқан, негізгі аялдамасы Кооператив дүкенінен теміржол көпірінің ар жағында орналасқан. Дегенмен, 2014 жылдың шілде айында кешкі және сенбі-жексенбілік рейстер тоқтатылды. Пембрей және Бэрри Порт теміржол станциясы Батыс Уэльс желісінде орналасқан. Бэрри Порттан батысқа қарайғы пойыздар Кармартен немесе Пемброк доктарында аяқталады, ал Фишгард және Милфорд Хейвенге сирек тікелей рейстер бар. Шығысқа қарайғы пойыздар Суонсиде аяқталады немесе Кардифф арқылы Манчестерге, ал сирек тікелей рейстер Лондон Паддингтонға барады. Пойыз қызметі аптаның жеті күні, тіпті кешке де жүзеге асырылады. 1909 және 1953 жылдар аралығында Бэрри Порт станциясы Бэрри Порт және Гвендрайт аңғары теміржолы арқылы қалаға қызмет көрсетті. 1950 жылдары GWR станциясының қызметкерлері алынғаннан кейін, Up платформасында билет сату агенттігі құрылды. Бұл агенттік 50 жыл бойы «Пембрей Саяхат» деп аталды. Оның иесі 22 жыл бойы Эмир Филлипс болды, ол өмірінің көп бөлігін теміржолға арнаған адам. Көптеген танымал теміржол бағыттарына билеттер Эдмондсон билеттері арқылы сатылды. Бұл билеттерді Томас Эдмондсон Карлайлда алғаш рет ойлап тапқан төртбұрышты картонка билеттер еді. Жаңа компьютерлік билет жүйесі енгізілгеннен кейін, Эдмондсон билеттерінің қолданылуы 4 ақпан күні тоқтатылды. Ұлыбританияда сатылған соңғы Эдмондсон билеті осы жерде, Бэрри Порттағы «Пембрей Саяхат» агенттігінде сатылды, ал Эмир Филлипс сол кезде «Пембрей Саяхаттың» иесі болды. Бэрри Порт Миллениум жағалау паркімен байланысты, оның құрамына Кармартенширдің оңтүстік жағалауындағы 22 шақырымдық жаяу және велосипед жолы кіреді, ол Бьня, Лланнелли және Пембрей ауылдық паркі арасындағы байланысты қамтамасыз етеді. Велосипед жолы Celtic Trail велосипед жолының (NCR 47 бөлігі) және Ұлттық Велосипед Желісінің NCR 4 бөлігін құрайды. Пембрей әуежайы Бэрри Порттан бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан, жеке және чартерлік рейстерді жүзеге асыратын коммерциялық әуежай. Ішкі және жоспарланған рейстерді ұсынатын ең жақын аймақтық әуежай – Кардифф әуежайы.

Burry Port is connected to Llanelli and Carmarthen by the A484 road. There are regular local buses running through Burry Port, linking it with Carmarthen, Llanelli and Swansea, with a main stop across the railway bridge from the Co operative store. However, evening and Sunday services were withdrawn in July 2014. Pembrey & Burry Port railway station is on the West Wales Line. Westbound services from Burry Port terminate at Carmarthen or Pembroke Dock, with less frequent direct services to Fishguard and Milford Haven. Eastbound services terminate at Swansea, or run through to Manchester via Cardiff with less frequent direct services to London Paddington. Train services operate seven days a week, including evenings. Between 1909 and 1953 Burry Port station served the town on the Burry Port and Gwendraeth Valley Railway. Following the removal of GWR station staff in the 1950’s a ticket agency was set up on the Up platform. This was for some 50 years known as Pembrey Travel. For some 22 years the Proprietor was Emyr Phillips, a life long rail enthusiast. Many of the popular railway destinations tickets were sold by way of Edmondson tickets. These were the original rectangular card tickets devised by Thomas Edmondson in Carlisle. With the introduction of the new computerised ticketing system the National demise of the Edmondson Tickets came about on the 4th Feb. 1990. The National location for the last ever Edmondson Ticket to be sold in Britain was here at Pembrey Travel in Burry Port, while Emyr Phillips was still the Proprietor of Pembrey Travel. Burry Port is connected to the Millennium Coastal Park, which includes a 22 km pedestrian walkway and cycle way along the south coast of Carmarthenshire, providing a link between Bynea, Llanelli and Pembrey Country Park. The cycle way forms a section of both the Celtic Trail cycle route (part of NCR 47) and the National Cycle Network NCR 4. Pembrey Airport is a commercial airfield for private and charter flights, a few miles west of Burry Port. The nearest regional airport with domestic and scheduled flights is Cardiff Airport.