Кіріспе
Сайлау жүйелерінің класы: заңгерлік дауыс берудің жаңа түрі – тең және жіберілген дәрежелермен.
Баклин дауыс беруі – бір және көп мандатты округтерде қолданылатын дауыс беру әдістерінің класы. Көпшілік пікір сияқты ең жоғары медианалық қағидаларда, Баклин жеңімпазы ең жоғары медианалық рейтингке ие үміткерлердің бірі болады. Ол бастапқы ұсынушысы, Колорадо штатының Гранд-Джанкшн қаласының георжист саясаткері Джеймс В. Баклиннің құрметіне аталған және Гранд-Джанкшн жүйесі деп те аталады.
Басқа әдістермен нұсқалары мен байланыстары
Баклин дауыс беру термині – белгілі бір шектен жоғары барлық бюллетеньдердегі дауыстарды санау және көпшілік қалыптасқанға дейін осы шекті төмендету процесін білдіреді. Кейбір нұсқаларында кейбір немесе барлық сатыларда тең бағалауға рұқсат етілген. Кейбір нұсқаларында алдын ала белгіленген сандық санаттар болған (әдетте 2 немесе 3), ал басқаларында санаттар саны шексіз болған. Сондай-ақ, Борда дауыс беруі сияқты, төменгі санаттағы дауыстардың аз саналатын нұсқалары да болды. Баклин процедурасы – жеңімпаз кандидаттың ең жоғары медианалық дауысқа ие кандидаттардың арасында болуын қамтамасыз етудің бір жолы. Ординалдық бағалаудың орнына кардиналдық дауыс беру шкаласы қолданылғанда, Баклиннің дауыс беру әдісі Көпшілік Төресі сияқты ең жоғары медианалық ережелерге ұқсас. Дегенмен, Баклиннің іріктеу алгоритмі ең жоғары бағаланған дауыстардан басталып, медианалық жеңімпаз анықталғанға дейін төменгі бағаланған дауыстарды қосады, ал Көпшілік Төресі медианалық дауыстардан басталып, бір кандидат қалғанға дейін оларды жояды. Осы айырмашылықтың нәтижесінде Баклин Көпшілік Төресі орындай алмайтын кейбір дауыс беру критерийлерін орындайды, және керісінше.
Баклин көп жеңімпаз сайлауға қатысты
Баклин көп жеңімпазды сайлауларда қолданылды. Көпмандатты округтерде сайлаушылар толтырылатын орындардың санына тең бірінші таңдауларды белгіледі. Сайлаушылар екінші және келесі таңдауларды да сол санмен белгіледі. Кейбір аймақтарда сайлаушының бюлетені жарамды болуы үшін бірінші таңдаулардың толық тізімін көрсетуі талап етілді. Дегенмен, сайлаушыларға үш орынға бірдей үш дауыс беруге рұқсат ету (блоктық дауыс беру) ұйымдастырылған 51 пайызға немесе үш немесе одан көп тізімі бар сайыстағы ең ірі азшылыққа бірінші кезеңде үш орынды жеңіп алуға мүмкіндік береді, сондықтан бұл әдіс пропорционалды өкілдікті қамтамасыз етпейді.
Тарих және қолданылуы
Бұл әдісті 1793 жылы Кондорсе ұсынған. Ол қазіргі атауымен қайта ойлап табылды және XX ғасырдың басында АҚШ-тағы көптеген саяси сайлауларда, сондай-ақ прогрессивті дәуірдегі басқа тәжірибелік сайлау әдістерімен бірге қолданылды. Баклин дауыс беру алғаш рет 1909 жылы Колорадо штатының Гранд-Джанкшн қаласында қолданылды, содан кейін Денвер мен Сан-Францисконы қоса алғанда, алпыстан астам басқа қалаларда қолданылды. Екі штатта ол штат конституциясын бұзады деп танылды және күштен шығарылды; оны қолданған қалған штаттарда да күштен шығарылды. Миннесота штатында бірнеше кандидатқа дауыс беруге мүмкіндік бермейтін шешіммен конституцияға қайшы деп танылды, бұл кейбір сайлаушылардың бірегей таңдауын қанағаттандырмады; ал Оклахома штатында қолданылған нұсқада, көп кандидатты сайлауларда сайлаушылар бірден көп кандидатты бағалауы керек болды, әйтпесе дауыс есепке алынбады; сондықтан, басымдықпен алдын ала сайлау конституцияға қайшы деп танылды. Оклахома штатында сауалнама әдісінің өзі жобаланбады. +Жер бойынша қабылдауШтатАлдын ала сайлауЖылы қабылданғанЕскертпелерВашингтон штатының алғашқы сайлауы1907Баклиннің дәстүрлі дауыс беруінен бұрын пайда болды және сәл өзгеше: кандидаттар дауыстардың 40% - ымен жеңе алады. Бұл идея бір жыл бұрын Висконсин штатының губернаторы Ла Фолетт ұсынған алдын ала заңға негізделген болуы мүмкін. КолорадоГранд-Джанкшн1909ВашингтонСпокан1910КолорадоПуэбло1911ЛуизианаЖаңа Иберия1912МиннесотаДулут1913КолорадоДенвер1913КолорадоКолорадо Спрингс1913ОрегонПортленд1913Нью-ГэмпширНашуа1913ОгайоКливленд1913КолорадоФорт-Коллинс1913ОрегонЛа Гранде1913КалифорнияСан-Франциско1917Көздер
Қанағаттандырылған және орындалмаған критерийлер
Bucklin дауыс беру көпшілік критерийін, өзара көпшілік критерийін және монотондық критерийін қанағаттандырады. Тең дәрежедегі рейтингтерге рұқсат етілмеген Bucklin дауыс беруі Кондорсе критерийін, клондардың тәуелсіздігі критерийін, кейін зиян келтірмеу, қатысу, дәйектілік, кері симметрия, Кондорсе жеңілгені критерийін және маңызды емес баламалардың тәуелсіздігі критерийін орындамайды. Егер тең және өткізілген рейтингтерге рұқсат берілсе, Bucklin көпшілік үкімі сияқты ең жоғары медианалық ережелермен бірдей критерийлерді өтеді немесе орындамайды.
Сайлаушылар стратегиясы
Мықты кандидатты қолдайтын сайлаушылар өз кандидаттарының жеңіске жетуіне көмектесетін дауыстарды жинау үмітімен, бір ғана бірінші бағытты дауыс беруге (булет дауыс беруге) мүдделі. Бұл стратегия, егер қолдаған кандидат көптеген екінші бағытты дауысқа ие болуы мүмкін болса, ең қауіпсіз болады. Жоғарыдағы мысалда, Мемфис сайлаушылары ең көп бірінші орынға дауыс бергендіктен, жеңіске жету ниетімен екінші бағытты көрсетпеуі мүмкін, бірақ егер басқа сайлаушылар да булет дауыс бермесе, бұл стратегия сәтсіз аяқталады, себебі олар қарсыластардың екінші таңдауы емес. Егер Мемфис сайлаушыларының барлығы булет дауыс берсе, Чаттануга сайлаушылары барлығы булет дауыс беріп қалаларын жеңіске жеткізе алады. Алайда, егер Нэшвилл сайлаушыларының барлығы да солай істесе, Мемфис төртінші және соңғы турда жеңіске жетеді. Бұл жағдайда Ноксвилл сайлаушылары нәтижеге ешқандай өзгеріс енгізе алмайды. Осы мысалда (бірақ әрқашан емес), булет дауыс беру бір топ сайлаушыларға тек басқа топ немесе топтар да осылай істесе ғана пайдалы болады. Мысал көрсеткендей, кім булет дауыс бергеніне байланысты, нәтиже бұрмалануы мүмкін және осыны істеген кейбір сайлаушылар үшін (осы жерде Чаттануга мен Нэшвилльден келгендер) кері нәтиже беруі мүмкін. Булет дауыс беруді болдырмау үшін, сайлаушылардан бюллетеньдегі барлық кандидаттарды бағалау талап етілуі мүмкін. Бұл сайлаушыға булет дауыс беруге деген ынтаны азайтады, өйткені барлық кандидаттар бағаланбаса, дауыс есепке алынбайды.