Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдіктер туысы
Genus of flowering plants
Арника /ɑːrˈnɪkə/ – күнбағыс тұқымдасына (Asteraceae) жататын көп жылдық, шөптесін өсімдіктер туысы. «Арника» туысының атауы грек тіліндегі «арни», яғни «қозы» деген сөзден шыққан болуы мүмкін, бұл өсімдіктердің жұмсақ, түкті жапырақтарына сілтеме жасайды. Арника сонымен қатар «тау темекісі» деп те аталады, және шатастыратын болсақ, «барс басы» және «қасқыр басы» аттарымен де белгілі – бұл есімдер мүлдем басқа туысқа жататын Aconitum өсімдігімен ортақ. Бұл туыс Солтүстік Американың батыс аймақтарында және Еуразияның солтүстік бөлігіндегі Арктика аймақтарында кең таралған. Арника түрлерінің личинкалары, соның ішінде Bucculatrix arnicella, кейбір Lepidoptera түрлері үшін тамақ ретінде қолданылады. Бұрын Арника Senecioneae тайпасына жатқызылған, себебі оның гүлдері немесе паппусы ұсақ қылшықтардан тұрады.
Arnica '/ɑːr//n//ᵻ//k//ə/ is a genus of perennial, herbaceous plants in the sunflower family (Asteraceae). The genus name Arnica may be derived from the Greek arni, "lamb", in reference to the plants' soft, hairy leaves. Arnica is also known by the names mountain tobacco and, confusingly, leopard's bane and wolfsbane—two names that it shares with the entirely unrelated genus Aconitum. This circumboreal and montane (subalpine) genus occurs mostly in the temperate regions of western North America, with a few species native to the Arctic regions of northern Eurasia and North America. Arnica species are used as food plants by the larvae of some Lepidoptera species, including Bucculatrix arnicella. Arnica was previously classified in the tribe Senecioneae because it has a flower or pappus of fine bristles.
Сипаттамалары
Арниканың терең тамырланған, тік сабағы болады, ол көбінесе тармақталмайды. Олардың жұмсақ қарама-қарсы жапырақтары сабақтың жоғарғы жағына қарай орналасады. Жұмыртқа тәрізді, былғары тәрізді түбірлік жапырақтары розетка түрінде жиналады. Олардың ірі сары немесе қызғылт сары гүлдері болады, кең және ұзын тілшелі гүлдермен, сондай-ақ көптеген түйіршік гүлдермен. Гүл шоғырының (гүл басы астындағы жапырақша) сыртқы жағында ұзын, жайылған түктер болады. Әрбір гүл шоғырының жапырақшасы бір тілшелі гүлмен байланысты. Арника түрлерінде, гүл шоғыры (гүл басын қоршаған жапырақшалар шеңбері) екі қатарға орналасқан болса, тек сыртқы жапырақшалары ғана тілшелі гүлдермен байланысты болады. Гүлдердің жеңіл хош иісі бар.
Arnica plants have a deep rooted, erect stem that is usually unbranched. Their downy opposite leaves are borne towards the apex of the stem. The ovoid, leathery basal leaves are arranged in a rosette. They show large yellow or orange flowers, wide with long ray florets and numerous disc florets. The phyllaries (a bract under the flowerhead) has long spreading hairs. Each phyllary is associated with a ray floret. Species of Arnica, with an involucre (a circle of bracts arranged surrounding the flower head) arranged in two rows, have only their outer phyllaries associated with ray florets. The flowers have a slight aromatic smell.
Уыттылық
Арника-монтана құрамында геленалин токсині бар, оны көп мөлшерде жесе улануы мүмкін, сондай-ақ өсімдікпен тікелей жанасу терінің тітіркенуіне себеп болуы мүмкін.
Arnica montana contains the toxin helenalin, which can be poisonous if large amounts of the plant are eaten, and contact with the plant can also cause skin irritation.