Қарнының майлы болуы және денсаулық қатері

Кіріспе

Асқазан және іш қуысы айналасындағы артық май

Асқазан семіздігі, сондай-ақ орталық және дене семіздігі деп те аталады, – асқазан және іш қуысы айналасындағы ішкі майдың шамадан тыс жиналуы, бұл жағдай денсаулыққа зиян келтіруі мүмкін. Асқазан семіздігі жүрек-қан тамырлары ауруларымен тығыз байланысты. Висцеральды май, сонымен қатар органдық немесе іш қуысындағы май деп те аталады, ішкі органдар мен дене қуысы арасында орналасқан, тері астындағы майдан және бұлшық еттері арасындағы майдан өзгеше. Висцеральды майға мезентериялық, эпидидимальды ақ май тіні (EWAT) және бүйрек үсті майы сияқты бірнеше май жинағыштары кіреді. Висцеральды майдың артық болуы орталық семіздік, «қарын пішінді» немесе «сыра қарын» эффектісі деп аталады, онда іш қуысы тым көлемді болып көрінеді. Бұл дене пішіні «алма пішіндес» деп те сипатталады, ал «алмұрт пішіндес» денеде май жамбас және кент аймағында жиналады. Зерттеушілер 1980 жылдары асқазан семіздігіне назар аудара бастады, оның жүрек-қан тамырлары аурулары, диабет және дислипидемиямен байланысы бар екенін анықтады. Асқазан семіздігі, жалпы семіздікке қарағанда, жүрек-қан тамырлары ауруларымен байланысты метаболикалық бұзылыстармен күшті байланысты. 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында денедегі май жинақталуымен байланысты денсаулық тәуекелдерін түсінуге көмектесетін жаңа және қуатты бейнелеу әдістері ашылды. Компьютерлік томография және магниттік-резонанстық томография сияқты техникалар іш қуысындағы және тері астындағы май тінінің мөлшерін анықтауға мүмкіндік берді. Асқазан семіздігі Оңтүстік Азиялық этностың өкілдері арасында жүрек-қан тамырлары ауруларының көбеюімен байланысты.

Жүрек аурулары

Асқазандағы май жинақылығы жүрек аурулары, гипертония, инсулинге төзімділік және 2-ші типті қант диабеті қаупінің жоғарылауымен байланысты (төменде қараңыз). Бел-жамбас арақатынасының және жалпы белдің көлемінің артуымен бірге өлім қаупі де артады. Метаболизмдік синдром іш май жинақылығымен, қан липидтерінің бұзылуымен, қабынумен, инсулинге төзімділікпен, толыққанды қант диабетімен және жүрек-қан тамырлары ауруларын дамыту қаупімен байланысты. Қазіргі кезде ішкі май жинақылығы ең көп денсаулық қатері тудыратын май қоймасы деп есептеледі. Жақында жасалған зерттеулер жалпы және аймақтық дене көлемінің бағалаулары жүрек-қан тамырлары қатерінің биомаркерлерімен оң және маңызды байланыста екенін, ал BVI есептеулері жүрек-қан тамырлары қатерінің барлық биомаркерлерімен маңызды байланыста екенін көрсетті.

Диабет

2-ші типті қант диабетінің нақты себептері мен механизмдері туралы көптеген теориялар бар. Орталық семіздік адамдарды инсулинге қарсы тұруға бейімдейтіні белгілі. Құрсақ майы гормоналды тұрғыдан ерекше белсенді, ол глюкозаға төзімділікті нашарлататын адипокиндер деп аталатын гормондар тобын бөліп шығарады. Алайда, семіз және диабетпен ауыратын адамдарда төменгі концентрацияда табылатын қабынуға қарсы адипокин – адипонектин, 2-ші типті қант диабеті (T2DM) кезінде пайдалы және қорғаушы рөл атқарады. Инсулинге қарсы тұру 2-ші типті қант диабетінің маңызды белгісі болып табылады, ал орталық семіздік инсулинге қарсы тұрумен де, T2DM-мен де байланысты. Адипозицияның (семіздіктің) жоғарылауы сарысу резистинінің деңгейін көтереді, ол тікелей инсулинге қарсы тұрумен байланысты. Зерттеулер резистин деңгейі мен T2DM арасындағы тікелей байланысты растады. Сондай-ақ, сарысу резистинінің деңгейін көтеруге ең көп үлес қосатын май тіні – белдегі май (орталық семіздік). Керісінше, медициналық емнен кейін майлылық азайғанда сарысу резистинінің деңгейі төмендейді.

Асптама

Асқазандағы семіздікке байланысты астманың дамуы да маңызды мәселе. Төмен көлемде тыныс алу нәтижесінде бұлшықеттер ширығып, тыныс жолдары тарылады. Семіздік кеуде кеңеюінің шектелуіне байланысты, көкірекке түсетін салмақ пен іш майының диафрагманы түзуету әсерінен тыныс көлемі азаяды. Көбінесе, семіз адамдар шапшаң және жиі дем алып, аз көлемде ауа жұтады. Семіздікпен күресетін адамдар астмаға байланысты ауруханаға түсу қаупі де жоғары. Бір зерттеу көрсеткендей, жедел жәрдем бөлімінде астмамен емделген науқастардың 75% - ы артық салмақты немесе семіз болған.

Альцгеймер ауруы

Зерттеулерге сүйенсек, семіздіктің қан тамырлары және метаболизмдік аурулармен тығыз байланысы бар екені анық, және бұл Альцгеймер ауруымен байланысты болуы мүмкін. Жақындағы зерттеулер өмірдің ортасында семіздік пен деменция арасындағы байланысты көрсетті, бірақ кейінгі өмірде семіздік пен деменция арасындағы байланыс әлдеқайда нашар анықталған. Debette және авторлар (2010) 700-ден астам ересек адамды зерттеу барысында, жалпы салмаққа қарамастан, висцеральды майдың жоғары көлемі мидың көлемінің кішіреюімен және деменция қаупінің артуымен байланысты екенін көрсетті. Альцгеймер ауруы мен ішкі семіздік арасындағы байланыс өте күшті, ал метаболизмдік факторлардың қосылуы Альцгеймер ауруына шалдығу қаупін одан да жоғарылатады. Логистикалық регрессиялық талдаулар бойынша, семіздік Альцгеймер ауруының шамамен 10 есеге арту қаупімен байланысты. Сондай-ақ, бұл поликистоздық жұмыртқалар синдромы (ПЖС) бар пациенттерде де жиі кездеседі. Орталық семіздік глюкозаға төзбеушілік және дислипидемиямен байланысты. Дислипидемия ауыр проблемаға айналған кезде, адамның іш қуысы бауырға еркін май қышқылдарының жоғары ағынын тудырады. Ішкі майлылықтың әсері тек семіз адамдарда ғана емес, сонымен қатар семіз емес адамдарға да әсер етеді және инсулинге сезімталдықты арттыруға көмектеседі. Ghroubi және авторлар (2007) іш айналымының BMI-ден немесе семіз пациенттерде тізе остеоартритінің болуынан гөрі сенімді индикатор болып табылатынын зерттеді. Олар бұл фактордың семіз зерттеушілерде тізе ауруымен және остеоартритпен байланысты екенін анықтады. Ghroubi және авторлар (2007) жоғары іш айналымының маңызды функционалдық салдарларымен байланысты екенін тұжырымдады.

Диета

Қазіргі кезде кең таралған пікір бойынша, семіздіктің тікелей себебі – энергия теңгерімсіздігі, яғни организм пайдалы калорияларды жұмсаған, ысырап еткен немесе шығарған калориялардан артық мөлшерде тұтынады. Кейбір зерттеулер висцеральді майлылық, липидтік бұзылыстар және инсулинге сезімталдықтың төмендеуі фруктозаны шамадан тыс тұтынумен байланысты екенін көрсетеді. Әртүрлі деректерге сәйкес, балалардың май жасушалары жетілген кезде еркін фруктозаның болуы олардың ішкі май жасушаларына айналуына ықпал етеді. Бұл сонымен қатар висцеральді және тері асты май жасушаларының инсулинге сезімталдығын төмендетеді. Бұл әсерлер глюкозаның ұқсас мөлшерін тұтынумен салыстырғанда күшін жоймады. Өнеркәсіптік майлардан алынған транс майларды тұтыну ерлерде іштің семіздігінің, ал әйелдерде салмақтың және белдің көлемінің артуымен байланысты. Бұл байланыстар май және калория мөлшерін ескерген кезде де сақталды. Ет (өңделген ет, қызыл ет және құс еті) тұтынудың артуы салмақтың және әсіресе іштің семіздігінің жоғарылауымен байланысты, тіпті калория мөлшерін ескерген жағдайда да. Керісінше, зерттеулер майлы балықты тұтыну денедегі жалпы май және ішкі майдың таралуымен кері байланысты екенін көрсетеді, тіпті дене салмасы тұрақты болған кезде де. Сонымен қатар, соя белгісін тұтыну менопаузадан кейінгі әйелдерде ішкі майдың азаюымен байланысты, тіпті калория мөлшері бақыланған жағдайда да. Көптеген ірі зерттеулер көрсеткендей, жоғары өңделген тағамдардың мөлшері ерлер мен әйелдердегі ішкі және жалпы семіздікпен дозаға тәуелді байланысқа ие. Өңделмеген және аздап өңделген тағамдарға бай диета семіздік қаупін, белдің көлемін және созылмалы ауруларды азайтумен байланысты. Бұл нәтижелер американдық, канадалық, латын америкалық, австралиялық, британдық, француз, испандық, швед, оңтүстік кореялық, қытайлық және Сахара Африкасының халқы арасында тұрақты. Семіздік липидтер мен көмірсулар метаболизмінің бұзылуына маңызды рөл атқарады, әсіресе көмірсуларға бай диетада. Дерек көзі сенімсіз: күні – 2012 жылдың ақпаны. Сондай-ақ, 24 сағат ішінде сапалы белокты қабылдау және шамамен 10 г қажетті аминқышқылының шегіне жету саны орталық ішкі майдың пайыздық көрсеткішімен кері байланысты екені анықталды. Сапалы белокты қабылдау – тәуліктік диетадағы белокқа қажетті аминқышқылының арақатынасы. Висцеральді май жасушалары метаболизмнің қосалқы өнімдерін портальдық қан ағынына бөліп шығарады, ол тікелей бауырға жетеді. Осылайша, висцеральді май жасушаларының құрамындағы триглицеридтер мен май қышқылының артық мөлшері бауырға түсіп, онда жиналады. Бауырда оның көп бөлігі май түрінде сақталады. Бұл құбылыс «липотоксикалық» деп аталады.

The currently prevalent belief is that the immediate cause of obesity is net energy imbalance—the organism consumes more usable calories than it expends, wastes, or discards through elimination. Some studies indicate that visceral adiposity, together with lipid dysregulation and decreased insulin sensitivity, is related to the excessive consumption of fructose. Some evidence shows that in regards to juveniles, when free fructose is present as children's fat cells mature, it makes more of these cells mature into fat cells in the abdominal region. It also caused both visceral fat and subcutaneous fat to be less sensitive to insulin. These effects were not attenuated when compared to similar glucose consumption. Intake of trans fat from industrial oils has been associated with increased abdominal obesity in men and increased weight and waist circumference in women. These associations were not attenuated when fat intake and calorie intake was accounted for. Greater meat (processed meat, red meat, and poultry) consumption has also been positively associated with greater weight gain, and specifically abdominal obesity, even when accounting for calories. Conversely, studies suggest that oily fish consumption is negatively associated with total body fat and abdominal fat distribution even when body mass remains constant. Similarly, increased soy protein consumption is correlated with lower amounts of abdominal fat in postmenopausal women even when calorie consumption is controlled. Numerous large studies have demonstrated that ultra processed foods have a positive dose dependent relationship with both abdominal obesity and general obesity in both men and women. Consuming a diet rich in unprocessed food and minimally processed food is linked with lower obesity risk, lower waist circumference and less chronic disease. These findings are consistent among American, Canadian, Latin American, Australian, British, French, Spaniard, Swedish, South Korean, Chinese and Sub Saharan African populations. Obesity plays an important role in the impairment of lipid and carbohydrate metabolism shown in high carbohydrate diets. Unreliable source: date=February 2012 It has also been shown that quality protein intake during a 24 hour period and the number of times the essential amino acid threshold of approximately 10 g has been achieved is inversely related to the percentage of central abdominal fat. Quality protein uptake is defined as the ratio of essential amino acids to daily dietary protein. Visceral fat cells will release their metabolic by products in the portal circulation, where the blood leads straight to the liver. Thus, the excess of triglycerides and fatty acids created by the visceral fat cells will go into the liver and accumulate there. In the liver, most of it will be stored as fat. This concept is known as 'lipotoxicity'.

Алкогольді ішімдіктер

Бір зерттеу көрсеткендей, алкогольді ішімдіктер ерлерде белдің көлемінің артуымен және іш майының арту қаупімен тікелей байланысты, бірақ әйелдерде осылай емес. Енергияны дұрыс есептемеуді ескергеннен кейін, бұл байланыс аздап әлсірегені байқалды. Алкогольді тұтынудың артуы ерлерде ұсынылған энергия мөлшерін асырып жіберу қаупін айтарлықтай арттырды, бірақ алкогольді көп тұтынатын әйелдердің шағын тобында (2,13%) осылай болған жоқ, тіпті әйелдерді алкогольді көп тұтынушы деп санау үшін күніне азырақ ішімдік ішкен жағдайда да. Алкогольді ішімдіктер мен іш майы арасындағы маңызды байланысты анықтау үшін қосымша зерттеулер қажет. Жүйелі шолу және мета-талдау сыраны тұтыну мен жалпы семіздік немесе іш майы арасындағы дозаға тәуелді байланысты көрсеткен деректерді таппады, егер тұтыну мөлшері төмен немесе орташа болса (күнделікті ~500 мл-ден кем). Дегенмен, сыраны көп ішу (аптасына ~4 литрден жоғары) іш майының артуымен байланысты, әсіресе ерлерде.

Басқа факторлар

Батыс елдерінің халқында іш майының артуы көбейіп келеді, бұл, мүмкін, төмен физикалық белсенділік пен жоғары калориялы диетаның салдарынан, сондай-ақ дамып келе жатқан елдерде халықтың қалалануымен байланысты. Ананың темекі шегуі, диетадағы эстрогендік қосылыстар және эндокриндік жүйені бұзатын химиялық заттар сияқты басқа да қоршаған орта факторлары да маңызды болуы мүмкін. Кушинг синдромы сияқты гиперкортизолизм де орталық семіздікке алып келеді. Дексаметазон және басқа стероидтар сияқты көптеген рецепт бойынша тағайындалатын дәрілер де орталық семіздікке әкелетін жанама әсерлерге ие болуы мүмкін.

Дене салмасы индексі (ДЖС) 35-тен төмен адамдарда ішкі майдың мөлшері, жалпы дене майына қарамастан, денсаулыққа кері әсер етеді. Ішкі немесе висцералды май, жүрек-қан тамырлары ауруларымен ерекше тығыз байланысты. ДЖС және белдің өлшемі семіздікті сипаттаудың жақсы танылған әдістері. Дегенмен, белдің өлшемі ДЖС-қа қарағанда дәлдігі төмен. Белдің өлшемі (мысалы, BFP стандарты үшін) биіктік пен салмақты өлшеуге қарағанда (мысалы, ДЖС стандарты үшін) қателерге көбірек бейім. ДЖС адамның жалпы дене майының ең жақсы бағасын көрсетеді, ал белдің өлшемі висцералды майдың мөлшері мен семіздікке байланысты аурулардың қаупін көрсетеді. Екі әдісті де қолдану ұсынылады. Орталық семіздікті жалаңаш денеге қарап байқауға болады (суретті қараңыз), ал орталық семіздіктің ауырлығы бел мен жамбастың өлшемі арқылы анықталады. Ерлер мен әйелдердегі белдің абсолютті айналымы және бел-жамбас қатынасы (>0,9 ерлер үшін және >0,85 әйелдер үшін). Жүрек-қан тамырлары ауруларының қаупін болжауда ДЖС-қа қарағанда артықшылықты көрсететін орталық семіздіктің тағы бір өлшемі – Орталық семіздік индексі (белге биіктік қатынасы, WHtR), онда >=0,5 қатынасы (яғни белдің айналымы адамның бойының кемінде жартысына тең) қаупінің артуын болжайды. Семіздіктің тағы бір диагнозы – адамның жеке денсаулығына ең көп қауіп төндіретін ішкі майды талдау. Эрик Поельманның (1998) шолуында көрсетілгендей, осы аймақтағы майдың артуы плазмадағы липидтер мен липопротеиндердің жоғары деңгейімен байланысты. Бұл, метаболикалық синдромды анықтауда кеңінен қолданылатын белдің айналымын алмастырудың жақсы жолы. Ұлттық холестерин білімін жетілдіру бағдарламасының Ересектерді емдеу тобы ІІІ орталық семіздіктің белгісі ретінде ерлер үшін және әйелдер үшін шекті мәндерді ұсынды. Бұл метаболикалық синдромды анықтауда да қолданылды. Мисра және басқалар бұл шектеулер үнді халқына қолданылмайды және ерлер мен әйелдер үшін шектеулер төмендетілуі керек екенін ұсынды. Әртүрлі топтар әртүрлі нәсілдік шектеулерді ұсынды. Халықаралық диабет федерациясы орталық семіздікті осы әртүрлі нәсілдік және жыныстық ерекшеліктерге негіздеп анықтады. Белдің айналымының басқа шектеуі – өлшеу процедурасы стандартталмаған және балаларда салыстыру стандарттары немесе анықтамалық деректер жоқ немесе аз. Парих және басқалар түрлі нәсілдердің орташа бойын қарастырып, ICO-ны қолдану арқылы белдің айналымының нәсілдік және жыныстық ерекшеліктерін жоюға болады деп ұсынды. және жүрек-қан тамырлары аурулары. ДЖС көрсеткіші қалыпты шекте болған кезде орталық семіздік «қалыпты салмақтағы семіздік» деп аталады.

In those with a body mass index (BMI) under 35, intra abdominal body fat is related to negative health outcomes independent of total body fat. Intra abdominal or visceral fat has a particularly strong correlation with cardiovascular disease. BMI and waist measurements are well recognized ways to characterize obesity. However, waist measurements are not as accurate as BMI measurements. Waist measurement (e. g., for BFP standard) is more prone to errors than measuring height and weight (e. g., for BMI standard). BMI will illustrate the best estimate of one's total body fatness, while waist measurement gives an estimate of visceral fat and risk of obesity related disease. It is recommended to use both methods of measurements. While central obesity can be obvious just by looking at the naked body (see the picture), the severity of central obesity is determined by taking waist and hip measurements. The absolute waist circumference in men and in women and the waist–hip ratio (>0.9 for men and >0.85 for women) Another measure of central obesity which has shown superiority to BMI in predicting cardiovascular disease risk is the Index of Central Obesity (waist to height ratio, WHtR), where a ratio of >=0.5 (i. e. a waist circumference at least half of the individual's height) is predictive of increased risk. Another diagnosis of obesity is the analysis of intra abdominal fat having the most risk to one's personal health. The increased amount of fat in this region relates to the higher levels of plasma lipid and lipoproteins as per studies mentioned by Eric Poehlman (1998) review. as a better substitute to the widely used waist circumference in defining metabolic syndrome. The National Cholesterol Education Program Adult Treatment Panel III suggested cutoff of and for males and females as a marker of central obesity. The same was used in defining metabolic syndrome. Misra et al. suggested that these cutoffs are not applicable among Indians and the cutoffs be lowered to and for males and females. Various race specific cutoffs were suggested by different groups. The International Diabetes Federation defined central obesity based on these various race and gender specific cutoffs. The other limitation of waist circumference is that it the measurement procedure has not been standardized and in children there are no, or few, comparison standards or reference data. Parikh et al. looked at the average heights of various races and suggested that by using ICO various race and gender specific cutoffs of waist circumference can be discarded. and cardiovascular disease. Central obesity in individuals with normal BMI is referred to as normal weight obesity.

Жыныстық айырмашылықтар

Жынысқа байланысты аймақтық май таралуында айырмашылықтар бар. Ерлер жыныстық гормондардың айырмашылығына байланысты, әсіресе қарнында, жоғарғы дене бөлігінде май жинақтауға көбірек бейім. Ерлер мен әйелдердің дене майларын салыстырғанда, ерлерде менопаузаға дейінгі әйелдерге қарағанда шамамен екі есе көп висцеральді май бар екені анықталады. Әйелдерде эстроген гормоны майдың жамбас, сан және тізелерде жиналуына себеп болады деп саналады. Әйелдер менопаузаға жеткенде және жұмыртқалықтардың өндіретін эстрогені төмендегенде, жамбас, сан және тізелердегі май азаяды, ал қарнындағы май көбейеді. АҚШ-та 50-ден 79 жасқа дейінгі ерлердің 50% және әйелдердің 70% орталық семіздік шегінен асып түсетін бел көлеміне ие. Орталық семіздік әйелдер мен ерлерде жүрек-қантамыр ауруларының қаупімен тікелей байланысты. Жыныстық айырмашылықтар май таралуындағы жүрек-қантамыр ауруларының қаупіндегі айырмашылықты түсіндіруі мүмкін деген гипотеза бар. Айырмашылықтарға қарамастан, бел көлемі немесе бел-жамбас қатынасы арқылы өлшенген орталық семіздіктің кез келген деңгейінде коронарлық артерия ауруларының көрсеткіші ерлер мен әйелдерде бірдей болады.

Менеджмент

Тұрақты түрде дене шынықтырумен айналысу, дұрыс тамақтану және артық салмақ болған кезде калорияны бірдей немесе азырақ мөлшерде тұтыну семіздіктің алдын алуға және онымен күресуге көмектеседі. Бір фунт май шамамен 3500 калория энергия береді (майдың килограмына 32 000 кДж энергия), ал салмақ жоғалту энергияны азайту немесе энергия шығынын арттыру арқылы жүзеге асырылады, осылайша теріс тепе-теңдікке қол жеткізіледі. Дәрігер тағайындайтын қосымша терапиялар – орлистат немесе сибутрамин, бірақ соңғысы жүрек-қан тамырлары оқиғаларының және инсульттердің көбеюімен байланысты және АҚШ, Ұлыбритания, ЕО, Австралия, Канада, Гонконг және Таиландта нарықтан алынып тасталды. 2006 жылы International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism журналында жарияланған зерттеу, жүрек-қан тамырлары (аэробтық) жаттығуларын күштік жаттығулармен біріктіру, іш майынан арылу үшін тек жүрек-қан тамырлары жаттығуларынан гөрі тиімдірек екенін көрсетті. Жаттығудың қосымша пайдасы – стресс пен инсулин деңгейін төмендету, бұл кортизолдың деңгейін азайтады, ал кортизол гормоны іш майының жиналуына және лептинге қарсы тұруға әкеледі. Өзін-өзі мотивтеу, іш майымен байланысты қауіптерді түсіну, сыртқы келбет туралы алаңдаудан гөрі маңыздырақ деп есептеледі. Сонымен қатар, іш майымен байланысты денсаулық мәселелерін түсіну, іш майын жоғалтуға өзіндік мотивация процесінде көмектеседі. Жоғарыда айтылғандай, іш майы жүрек-қан тамырлары ауруларына, қант диабетіне және қатерлі ісіктерге әкелуі мүмкін. Атап айтқанда, іштің ең терең қабаты (көрінбейтін немесе ұстап алуға болмайтын май) денсаулыққа қауіпті, себебі бұл "висцеральды" май жасушалары денсаулыққа әсер ететін гормондарды өндіреді (мысалы, инсулинге қарсы тұрудың күшеюі және/немесе сүт безі қатерлі ісігінің қаупі). Бұл қауіп, олардың құрсақ қуысының мүшелеріне жақын немесе арасында орналасқандығын ескерсек, артады. Мысалы, бауырдың жанындағы май бауырға ағып түседі, майлы бауырға әкеледі, ол инсулинге қарсы тұрудың қауіп факторы және 2-ші типті қант диабетіне жол ашады. Дегенмен, висцеральды май катехоламиндердің қан айналымына жауаптырақ. 2-ші типті қант диабеті болған жағдайда, дәрігер сульфонилмочевина туындыларының орнына метформин мен тиазолидиндиондарды (розиглитазон немесе пиоглитазон) диабетке қарсы препараттар ретінде тағайындауы мүмкін. Тиазолидиндиондар салмақтың сәл өсуіне себеп болуы мүмкін, бірақ "патологиялық" іш майын (висцеральды майды) азайтады, сондықтан орталық семіздікпен ауыратын диабетпен ауыратын науқастарға тағайындалуы мүмкін. Тиазолидиндион жүрек жеткіліксіздігімен және жүрек-қан тамырлары ауруларының қаупінің артуымен байланысты; сондықтан 2010 жылы Еуропалық дәрілік заттар агенттігі оны Еуропа нарығынан шығарды. Азырақ майлы диеталар семіздікке қарсы ұзақ мерзімді тиімді шара болмауы мүмкін: Бэкон мен Афрамор жазғандай, "көптеген адамдар емдеу кезінде жоғалтқан салмақтың барлығын қайта алады". Әйелдер денсаулығын сақтау жобасы ("ең үлкен және ең ұзаққа созылған, тамақтануға қатысты бақыланатын клиникалық зерттеу").

A permanent routine of exercise, eating healthily, and, during periods of being overweight, consuming the same number or fewer calories than used will prevent and help fight obesity. A single pound of fat yields approximately 3500 calories of energy (32 000 kJ energy per kilogram of fat), and weight loss is achieved by reducing energy intake, or increasing energy expenditure, thus achieving a negative balance. Adjunctive therapies which may be prescribed by a physician are orlistat or sibutramine, although the latter has been associated with increased cardiovascular events and strokes and has been withdrawn from the market in the US, the UK, the EU, Australia, Canada, Hong Kong, and Thailand. A 2006 study published in the International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism, suggests that combining cardiovascular (aerobic) exercise with resistance training is more effective than cardiovascular training alone in getting rid of abdominal fat. An additional benefit to exercising is that it reduces stress and insulin levels, which reduce the presence of cortisol, a hormone that leads to more belly fat deposits and leptin resistance. Self motivation by understanding the risks associated with abdominal obesity is widely regarded as being far more important than worries about cosmetics. In addition, understanding the health issues linked with abdominal obesity can help in the self motivation process of losing the abdominal fat. As mentioned above, abdominal fat is linked with cardiovascular disease, diabetes, and cancer. Specifically it is the deepest layer of belly fat (the fat that cannot be seen or grabbed) that poses health risks, as these "visceral" fat cells produce hormones that can affect health (e. g. increased insulin resistance and/or breast cancer risk). The risk increases considering the fact that they are located in the proximity or in between organs in the abdominal cavity. For example, fat next to the liver drains into it, causing a fatty liver, which is a risk factor for insulin resistance, setting the stage for type 2 diabetes. However, visceral fat is more responsive to the circulation of catecholamines. In the presence of type 2 diabetes, the physician might instead prescribe metformin and thiazolidinediones (rosiglitazone or pioglitazone) as antidiabetic drugs rather than sulfonylurea derivatives. Thiazolidinediones may cause slight weight gain but decrease "pathologic" abdominal fat (visceral fat), and therefore may be prescribed for diabetics with central obesity. Thiazolidinedione has been associated with heart failure and increased cardiovascular risk; so it has been withdrawn from the market in Europe by EMA in 2010. Low fat diets may not be an effective long term intervention for obesity: as Bacon and Aphramor wrote, "The majority of individuals regain virtually all of the weight that was lost during treatment." The Women's Health Initiative ("the largest and longest randomized, controlled dietary intervention clinical trial"

Мифтер

Көпшілік арасында орындық жаттығулар (яғни, белгілі бір бұлшықетті немесе дененің нақты бір бөлігін жаттығу) қажетті жерде майды тиімді түрде жақсартады деген жалған түсінік бар, бірақ бұл рас емес. Орындық жаттығулар белгілі бір бұлшықеттерді дамытуға көмектеседі, бірақ олар денедегі майға немесе майдың таралуына ешқандай немесе аз ғана әсер етеді. Осы логика отыру жаттығулары мен құрсақ майына да қатысты. Отыру, иілу және басқа да іш жаттығулары іш бұлшықеттерін нығайтуға пайдалы, бірақ олар сол жердегі майлы тіндерге ешқандай немесе аз ғана әсер етеді.

Тілдік сөздер

Ірі орталық май жинағына "қосалқы дөңгелек", "жақсы көріп ұстау", "қарын", "ісік" сияқты көптеген қолданыстағы атаулар берілген. Орталық семіздікке және осы ауруға шалдыққан адамдарға қатысты қолданылатын бірнеше әдеттегі тілдік терминдер сыра ішумен байланысты. Дегенмен, "сыра қарыншасы", "сыра ішегі" немесе "сыра құмырасы" деп аталғанына қарамастан, сыра ішетін адамдар орталық семіздікке көбірек бейім екенін көрсететін ғылыми дәлелдер аз. Осы мәселе бойынша жасалған бірнеше зерттеулердің бірі сыра ішетін адамдардың ішпейтін немесе шарап немесе спирттік сусындар ішетін адамдарға қарағанда орталық семіздікке көбірек бейім екенін көрсеткен жоқ. Созылмалы алкоголизм циррозға алып келуі мүмкін, оның белгілері гинекомастия (көкөтердің үлғаюы) және асцит (іш қуысында сұйықтық жиналуы) болып табылады. Бұл белгілер орталық семіздікке ұқсас көрініс тудыруы мүмкін. Әдетте, белдің бүйіріндегі немесе қисайған бұлшық еттеріндегі артық май жинақтарын "жақсы көріп ұстау" деп атайды.

Экономика

Копенгагендегі зерттеушілер 50-64 жас аралығындағы, әртүрлі бел көлеміне ие 31 840 адам арасында бел көлемі мен шығындар арасындағы байланысты қарастырды. Олардың зерттеуі көрсеткендей, қалыпты бел көлемінен бір сантиметр ғана артық болу әйелдерде денсаулық сақтау шығындарын 1,25%-ға, ал ерлерде 2,08%-ға арттырады. Мысал келтірсек, денсаулық проблемалары немесе басқа ілеспе аурулары жоқ, бел көлемі 95 см (шамамен 37,4 дюйм) әйелдің жылдық экономикалық шығыны қалыпты бел көлеміндегі әйелге қарағанда 22%-ға немесе 397 АҚШ долларына артық болуы мүмкін.