Десперадо: Көтеріліс және кек алу

Кіріспе

1995 жылы Роберт Родригестің түсірген фильмі

"Десперадо" – 1995 жылы түсірілген американдық нео-вастерн жанрындағы әрекетке толы фильм. Фильмнің сценарийін Роберт Родригес жазған, сонымен қатар ол фильмді өндіруге, монтаждауға және режиссуралауға қатысқан. Бұл Родригестің Мексика трилогиясының екінші бөлігі. Басты рөлде Антонио Бандерас – өзінің сүйіктісін өлтірген есірткі баронынан кек алуға тырысатын Эль Мариячи рөлінде ойнайды. Фильм 1995 жылғы Канн кинофестивалінде конкурсқа қатыспай көрсетілді. "Десперадо" әлем бойынша 58 миллион долларлық табыс әкелді. Бұл Салма Хайек үшін жеңіліс рөлі болды.

Сюжет

Мексикадағы Тараско барында америкалық Бускеми есімді ер адам басқа бір барда, гитара қорабында қаруы бар мексикалықтың жасаған қырғынды көргенін айтады. Бардың клиенттері Бускеми "Бучо" деген есімді атағанға дейін қызығушылық танытпайды. Сонымен қатар, Эль-Мариачи Бучоның қол астындағысы Мокомен болған кездесуі туралы арман көреді, ол оның жақынына оқ жарып, сол қолын жаралайды, бірақ Бускеми оны оятып, Бучоны іздеуді жалғастыруға шақырады. Эль-Мариачи әкесі гитара тартып күн көретін бір баламен танысады. Өзі де бұрын гитарашы болғандықтан, ол балаға гитара сабақтарын береді. Тараско барында Эль-Мариачи Бучоның адамымен қақтығысады, содан кейін үлкен атыс болады. Эль-Мариачи бардағы барлық адамды өлтіреді, бірақ Таво артқы бөлмеде заңсыз іс-әрекетпен айналысып жатқандықтан аман қалады. Таво Эль-Мариачидің соңынан қуады және оны жаралайды, бірақ Эль-Мариачи оны өлтіреді. Эль-Мариачиді Тавоның оқтарынан қорғаған Каролина оны кітап дүкеніне алып кетеді. Бучо барға келіп, қырғын болған жерді көреді. Жағдайдан қорқып, Бучо өз адамына "қара киім киген" адамды іздеуге бұйрық береді. Каролина кітап дүкенінде Эль-Мариачидің жараларын емдейді. Ол демалып жатқанда, ол гитара қорабындағы қаруларды табады және Бускемидің айтқандарына сүйене отырып, оның кім екенін анықтайды. Эль-Мариачи одан Бучоны табуға көмектесуін сұрайды. Ол қалалық шіркеуге барып, Бускемимен сөйлеседі. Бардағы қырғыннан ренжіді, Бускеми Эль-Мариачини кек алудан бас тартуға көндіреді. Шіркеудің сыртында олар пышақпен қаруланған адамның шабуылына ұшырайды, ол Бускемини өлтіріп, Эль-Мариачини ауыр жарақаттайды. Бучоның адамдары оқиға орнына келіп, қара киім киген адамды Эль-Мариачи деп жаңылысып, оны өлтіреді. Олар мәйітті Бучоға апарады, ол олар дұрыс емес адамды өлтіргенін түсінеді, бұл колумбиялықтар Эль-Мариачини өлтіру үшін жіберген Навахас есімді жалдамал кісі өлтіруші. Жарақат алған Эль-Мариачи көшеде келе жатып, тағы да гитарамен жүрген баламен кездеседі. Ол баланың әкесі оны гитарасында есірткі жасырып, тасымалдауға пайдаланғанын біледі. Ол ашуланып, балаға қарсы шығады, ол оған қаладағы көптеген адамдар Бучо үшін жұмыс істейтінін айтады. Эль-Мариачи Каролинаға оралып, Бучо оның кітап дүкенін есірткі сатудың қосымша маңдайы ретінде қаржыландырғанын біледі. Бучо күтпеген жерден келіп, ол Эль-Мариачини асығыс жасырады. Ол қаладағы қылықтар туралы ештеңе білмейтінін көрсетеді, ал Бучо кетеді. Каролина Эль-Мариачидің жараларын тігуді аяқтайды. Сол күні кешке ол Эль-Мариачиге жаңа гитара сыйлайды, ол оған ойнап көрсетеді, содан кейін олар құштарлықпен жақындасады. Бұл арада Бучо Каролинаның оған өтірік айтқанын түсінеді. Таңертең Бучоның адамдары келіп, оларға шабуыл жасайды және кітап дүкенін өртейді. Екеуі өртенген ғимараттан шығып, жергілікті төбеге көтеріледі, онда Эль-Мариачи Бучоға ашық оқ атуға мүмкіндік алады, бірақ түсініксіз себеппен оны өлтіруге тырыспайды. Олар қонақүйдің бір бөлмесінде жасырынып жүреді. Бучо Эль-Мариачини өлтіре алмағанына ашуланып, өз адамын жинап былай дейді: "Қала бойынша жүр, танымайтын адамды көрсең, атып өлтір! Осыдан қиын не бар?" Ол бір адамды атып өлтіріп, қалғандарына үлгі ретінде оқ атып жатыр. Бучо оны аңдауды ешқашан тоқтатпайтынын түсінген Эль-Мариачи көмек сұрап достары Кампа мен Квиноға хабарласады. Үш адам қала шетінде кездесіп, Бучоның адамымен кездеседі. Содан кейін үлкен атыс болады, нәтижесінде Бучоның көптеген адамы, сондай-ақ Кампа мен Квино өлтіріледі. Эль-Мариачи атыс кезінде гитара тартып жүрген баланың жараланғанын біліп, оны дереу ауруханаға жеткізеді. Эль-Мариачи мен Каролина Бучоның үйіне барып, онымен бетпе-бет келеді. Содан кейін Бучоның Эль-Мариачидің үлкен ағасы Сесар екені белгілі болады. Эль-Мариачи "Бучоның" кім екенін білмеген, ол үйдің төбесінен ағасының бетін көргенге дейін, оны атудан бас тартқан. Бучо Эль-Мариачини босатуға уәде береді, егер ол Каролинаны өлтіруге рұқсат берсе. Эль-Мариачи ағасын өлтіріп, қалған адамын атып өлтіреді. Екеуі ауруханаға барып, балаға қарап шығады, содан кейін Эль-Мариачи жалғыз кетеді. Каролина оны жолға жетеді және көлігіне мінгізеді, Эль-Мариачи бастапқыда қаруын жол жиегінде қалдырады. Екеуі бірге кетеді, бірақ көп ұзамай қайтып оралып, қауіпсіздік үшін қару-жараққа толы гитара қорабын алып кетеді.

At the Tarasco bar in Mexico, an American man named Buscemi tells the story of witnessing a massacre in another bar, committed by a Mexican who had a guitar case full of guns. The bar's patrons are uninterested until Buscemi mentions the name "Bucho". Meanwhile, El Mariachi has a dream of his encounter with Moco, Bucho's underling, who killed his lover and shot his left hand, but Buscemi awakens him and tells him to continue searching for Bucho. El Mariachi meets a child, whose father allegedly plays guitar for a living. Having been a guitarist himself, he gives the boy some guitar lessons. At the Tarasco bar, El Mariachi engages in a tense standoff with Bucho's henchmen, followed by a massive gunfight. El Mariachi kills everyone in the bar but Tavo, who was in a back room conducting illegal business. Tavo survives and follows El Mariachi outside and wounds him, but is killed by El Mariachi. Carolina, a woman whom El Mariachi shielded from Tavo's bullets, takes him to her bookstore. Bucho arrives at the bar to survey the carnage. Threatened by the situation, Bucho orders his men to hunt down the man "dressed in black". At her bookstore, Carolina tends to El Mariachi's wounds. While he rests, she discovers the guns in his guitar case and deduces his identity, based on Buscemi's story. El Mariachi asks her to help him locate Bucho. He goes to the town church and talks to Buscemi. Upset by the massacre at the bar, Buscemi convinces El Mariachi to abandon his quest for revenge. Outside the church, they are ambushed by a man armed with throwing knives, who kills Buscemi and severely wounds El Mariachi. Bucho's men arrive at the scene, and mistake the man (who dresses in black) for El Mariachi and kill him. They take the body back to Bucho, who realizes they have killed the wrong person, a hitman named Navajas sent by the Colombians to kill El Mariachi. As an injured El Mariachi wanders the streets he meets the kid with the guitar, once again. He learns that the kid is being used by his father to mule drugs hidden in his guitar. He angrily confronts the boy, who tells him most people in the town work for Bucho. El Mariachi returns to Carolina and learns that Bucho financed her bookstore as an additional front for his drug dealing. Bucho arrives, unexpectedly, and she hastily hides El Mariachi. She feigns ignorance of the commotion in town, and Bucho leaves. Carolina completes the suturing of El Mariachi's wounds. That evening, she gives El Mariachi a new guitar, which he plays for her before they make passionate love. Meanwhile, Bucho realizes that Carolina lied to him. In the morning, Bucho's men arrive and attack them and set the bookstore ablaze. The two fight their way out of the burning building and onto a local rooftop, where El Mariachi gets a clear shot at Bucho but inexplicably chooses not to attempt to kill him. The two hide in a hotel room. Angry about their failure to kill El Mariachi, Bucho gathers his men and says: "You drive around town, you see someone you don't know, you shoot them! How hard is that, huh?" He shoots one man and then fires at the others, as an example. Realizing that Bucho will never stop hunting him, El Mariachi contacts his friends, Campa and Quino, for assistance. The trio meets up on the edge of town and encounters Bucho's henchmen. A massive gun battle ensues, and most of Bucho's men, along with Campa and Quino, are killed. El Mariachi discovers that the guitar playing boy has been wounded in the crossfire and rushes him to a hospital. El Mariachi and Carolina travel to Bucho's compound intending to confront him. It is then revealed that Bucho is El Mariachi's older brother, Cesar. El Mariachi was unaware of "Bucho's" identity, until he saw his brother's face, from the rooftop, and refrained from shooting him. Bucho offers to release El Mariachi if he allows Bucho to kill Carolina. El Mariachi kills his brother, then shoots the remaining henchmen. The two visit the boy in the hospital, and El Mariachi leaves alone. Carolina catches up to him on the road and picks him up, with El Mariachi initially leaving his weapons on the side of the road. The two drive away together, but shortly return and pick up the guitar case, full of guns, just to be safe.

Өндіріс

Родригестің досы Квентин Тарантино "Қолға алушы жігіт" рөлінде камео жасады. "Эль Мариячи" фильмінің басты рөлін ойнаған Карлос Галлардо "Десперадо" фильмінде Бандерастың Мариячиінің досы Кампа рөлінде пайда болады. Бандерас басты кейіпкер рөліне Галлардоны алмастырғандықтан, фильм жасаушылар "Эль Мариячи" фильмінің соңғы төбелес көрінісін Бандерастың "Десперадо" фильміндегі кейіпкері үшін флэшбек ретінде қайта түсірді. Рауль Джулия бастапқыда Бучо рөліне шақырылған, бірақ ол 1994 жылдың 24 қазанында, түсірілімдер басталмас бұрын қайтыс болды. Басты түсірілімдер Техас штатының Дель-Рио қаласының қарсы жағында орналасқан Мексиканың Сиудад-Акунья қаласында толығымен өтті. Хайек Родригес пен Бандерастың "тамаша" болғанын және Родригестің "маған ешқашан қысым көрсетпегенін" айтты.

Бағалау

Америка кино ассоциациясына ұсынылғаннан кейін фильмге графикалық зорлық-зомбылық көрсетілгендігі үшін NC-17 рейтингі берілді, ал R рейтингі алу үшін оны қатты қысқарту қажет болды. Қысқартылған көріністердің арасында Тарантиноның кейіпкері мен оның досының барда, сондай-ақ Трехоның кейіпкерінің өлімі болды. Фильмнің соңындағы ең маңызды өзгеріс – бастапқыда Эль Мариячи, Каролина, Бучо және оның қарақшыларының Бучоның үйінде болған ірі масштабты атыс эпизоды болды. MPAA осы көріністен көп кадрларды алып тастауды талап еткендіктен, Родригес осы эпизодты толығымен алып тастап, фильмге қазіргі аяқталуын берді. Саундтрек альбомында Dire Straits, Link Wray, Latin Playboys және Карлос Сантана сияқты тағы да басқа артистердің туындылары да бар. Музыкант Тито Ларрива фильмде шағын рөлде ойнады, ал оның тобы Тито & Тарантула да саундтрекке үлес қосты.

Сыни қабылдау

Rotten Tomatoes сайтында фильмнің 53 сыншының пікірлеріне сүйене отырып, 70% мақұлдау рейтингі бар, орташа бағасы 6,5/10. Сайттың қорытындысы: "Desperado-да әрекет тым көп, ал қызығушылықты сақтау үшін оқиға тым аз, бірақ Антонио Бандерас Роберт Родригестің еңбекқорлық туындысында харизматикалық актер екенін дәлелдейді". Metacritic сайтында 18 сыншының пікірлері негізінде 100 балдық шкала бойынша 55 бал алды, бұл "аралас немесе орташа пікірлерді" көрсетеді. CinemaScore жүргізген сауалнама бойынша фильмге A+ - F шкаласында орташа баға "B+" берілді. Variety журналынан Тодд Маккарти фильм туралы: "Ол таза көрнекі жағынан мүмкін ең жарқын болуы мүмкін, бірақ оқиға, кейіпкерлер және тақырыптар тұрғысынан мүсіркеусіз әлсіз" деп жазды. The New York Times газетінен Джанет Маслин: "Зорлық-зомбылыққа артық ден қою Desperado-ны қару қолданудың жаңа түрі ретінде қарастырады, оның орнына бұл талантты жас режиссердің үміттене алатын кең ауқымды жұмысы болуы керек еді" деп мәлімдеді. The Chicago Sun Times газетінен Роджер Эберт фильмді 4 жұлдыздық шкала бойынша 2 жұлдызбен бағалап, "Көріністер керемет. Егер ол осы техникалық шеберлігін оқиғасы көбірек, ал дайындықтан гөрі мазмұндық болатын сценарийге жұмсаса, шынымен де керемет нәрсе тудыруы мүмкін" деп жазды. The Washington Post газетінен Дессон Хоу: "Коммерциялық өтімділік өте табысты болды. Бұл, ең алдымен, Родригеске байланысты, ол түпнұсқа фильмнің динамикалық стилін сақтап қана қоймай, оны одан да жоғары деңгейге көтерді" деп жазды. Empire журналынан Боб Маккейб 5 жұлдыздың 4-ін беріп, "Ол үлкен, ақымақ, бірақ Desperado сенімді және қатты қызықты фильм" деп бағалады. Daily Press газетінен Хайди Стром: "Басынан аяғына дейін таза адреналинмен қуаттандыратын Desperado таң қалдырады, көңіл көтереді, қызықтырады және қынжырлатады – бірақ ешқашан көңілді қалдырмайды" деп жазды.