Кіріспе

Жұмыртқа-лимон сорпасы немесе сорпа

Авголемоно (αυγολέμονο немесе αβγολέμονο, сөзбе-сөз жұмыртқа-лимон) – жұмыртқа сарысы мен лимон шырыны қосылып, қалың болғанша қыздырылатын сорпалар мен соустар тобы. Авголемоно шұмық пен қайнатпаларды қалыңдату үшін қолданылады. Юварлакия – гректердің сұйықта пісірілген күріш пен еттен жасалған шарикинен құралған ет сорпасы. Авголемоно сорпаны қалыңдату үшін қосылады. Магирица сорпасы – Ұлы Оразадан кейін дастарқанға берілетін грек авголемоно сорпасы, ол қойдың іш майынан жасалады. Сорпа ретінде авголемоно көбінесе тауық шұбатымен басталады, бірақ ет (әдетте қой еті), балық немесе көкөніс шұбаты да қолданылады. Әдетте, күріш, орзо, пастина немесе тапиока шұбатқа қосылып пісіріледі, содан кейін жұмыртқа мен лимон қоспасы салынады. Оның консистенциясы қайнатпадан тұтқыр сорпаға дейін өзгереді. Көбінесе сорпадан қалған ет пен көкөніс бөліктерімен бірге беріледі. Сорпа көбінесе бүтін жұмыртқадан жасалады, бірақ кейде тек сарысы ғана қолданылады. Ақтары лимон шырынымен араластырмас бұрын көбікке айналдырылуы мүмкін, немесе бүтін жұмыртқа лимон шырынымен бірге ұрып-соғылуы мүмкін. Макарон немесе күріш крахмалы эмульсияны тұрақтандыруға көмектеседі.

Ұқсас тағамдар

Осыған ұқсас тағамдар грек, араб, сефардтық еврей, түрік, балқан және еврей итальян асүйлерінде кездеседі. Сефардтық еврей асханасында оны агристада (he:אגריסטדה) немесе сальса бланко, ал еврей итальяндық асханасында багна бруска, бродетто немесе бродо бруско деп атайды. Араб тілінде "тәрбиә" немесе "беида би лимоне" – "лимонмен жұмыртқа", ал түрік тілінде "тербие" деп аталады. Балқан асүйінде де кеңінен қолданылады. Көбінесе грек тағамы деп саналғанымен, авголемоно бастапқыда сефардтық еврейлерге тән: Клаудия Роден агристаданы "сефардтық тағамданудың негізгі тасы" деп сипаттаған. Агристаданы Испаниядан қуылғанға дейін Ибериядағы еврейлер қызылша, гранат шырыны немесе ащы апельсин шырынымен, бірақ сірке суымен емес, дайындаған. Кейінірек лимон стандартты қышқыл құрауышқа айналды. Таяу Шығыс асүйлерінде кейде тауық немесе балыққа соус ретінде қолданылады. Италиялық еврейлер арасында макарон немесе етке қосылатын соус ретінде беріледі.