Кіріспе

Ресей композиторы Иван Александрович Вишнеградский (/US//v//ɪ//ʃ//n//ə//'//g//ɹ//ɑː//d//s//k//i/ vishneGRODskee; 14 мамыр 1893 [ескі стиль бойынша 2 мамыр 1893] 29 қыркүйек 1979), негізінен микротонды композицияларымен танымал ресейлік композитор. Оның ең белгілі шығармаларының бірі – екі пианиноға арналған, ширек тонды шкала (24 тет: 50 цент) қолданылған туындылары. Вишнеградский 72-ге дейін бөлінетін шкалаларды да пайдаланды, олардың ішінде үшінші (18 тет: 66 цент), алтыншы (36 тет: 33 цент) және он екінші (72 тет: 16 цент) тонды шкалалар басым болды. 1920 жылдан бастап өмірінің көп бөлігін Вишнеградский Парижде өткізді.

Ерте өмір

Иван Вишнеградский 1893 жылдың 4 мамырында Санкт-Петербургте дүниеге келді. Әкесі банкир, ал анасы өлеңдер жазған. Оның әкесінің әкесі 1888 жылдан 1892 жылға дейін Қаржы министрі қызметін атқарған белгілі математик болған. Бакалаврлық білімін аяқтағаннан кейін Вишнеградский математика мектебіне түсті. 1911–1915 жылдары Санкт-Петербург академиясының профессоры Николай Соколовтың гармония, композиция және оркестрлеу сабақтарын тыңдады. 1912 жылы ол заң мектебіне оқуға түсті.

Музыкалық мансап

Вишнеградскийдің "Andante religioso and funebre" операсының алғашқы қоғамдық орындалуы Сесар Куйдің қатысуымен Аслановтың жетекшілігімен Павловск театрында болды. Концерт аяқталған соң, Куй оны "үлкен сабырлылығы үшін" құттықтады. 1916 жылы Вишнеградский "Брахма күнін" (кейін "Тұру күні" деп аталды) баяндаушы, толық оркестр және қосымша хор үшін жазды. 1917 жылы, революцияға бір күн қалғанда, Вишнеградский заңгерлік білімін аяқтады. Қарашада әкесі қайтыс болды. Иван Ресей революциясының идеалдарын қолдады және 8-опустың "Қызыл Інжіл" атты шығармасын жазды. 1919 жылы ол он екінші тонды жазу бойынша алғашқы жобасын дамытты. Келесі жылы Вишнеградский отбасымен Парижге көшті. Плейел фирмасы оған пневматикалық жүйелі фортепиано жасады, бірақ ол толығымен қанағаттанбады (1921). Вишнеградский нағыз төрттен бір тонды фортепиано жасағысы келді және оны тек Германияда ғана жасау мүмкін деп ойлады. Ол Штраубеден Меллендорф үлгісіндегі төрттен бір тонды гармоника тапсырды. 1922 және 1923 жылдары ол Германиядағы бірнеше қайта жандануларға қатысты, онда Р. Штайн, Алоис Хаба, Дж. Магер және В. Меллендорфпен кездесті. Келесі жылы ол Хелен Бенуаға үйленді және Димитри атты ұлын дүниеге әкелді (1924, кейін Димитри Вишеней, Жаку Деметре псевдонімімен танылды). Вишнеградский мен Бенуа 1926 жылы ажырасты. Ол Фёрстерден (1927) төрттен бір тонды фортепиано тапсырды. Ванделл квартеті 15-опустың "Прелюдия және фугасын" орындады. 1929 жылы Фёрстер жасаған фортепиано Парижге жеткізілді. Ол болашақ әйелі Люсиль Марковты (Гейден) кездестірді. Сондай-ақ ол "Төрттен бір тонды гармония нұсқаулығын" (1932) жариялады. 1934 жылы ол екі фортепианоға арналған "Хроматикалық гамманың барлық тондарындағы диатонды жиырма төрт прелюдияны" (1934) он үш дыбыспен жазды. 1937 жылдың 25 қаңтарында ол өзінің музыкасына толық арналған тұңғыш концертке қатысты. Ол Оливье Мессьенмен, кейін Анри Дютийё және Клод Балифпен танысты. Ол төрт фортепианоға арналған симфонияның баяу бөлігін жазды. 1942 жылы Вишнеградский немістерге ұсталды және Компиеньге жеткізілді, онда екі ай бойы тұрды. Оның әйелі (америкалық азамат) да ұсталды және Виттельге жеткізілді. 1945 жылдың 11 қарашасында Гизель Пейрон мен Мади Саважо (сопрано), Лили Фабрег (виола), Иветта Гримо, Ивонн Лорио, Пьер Булез және Серж Нигг (фортепиано) Вишнеградскийдің шығармаларынан концерт орындады. Туберкулезге шалдыққан ол Сент-Мартин-дю-Тертр санаториясында демалды. 1947 жылы Андре Сурис Бельгияда төрт фортепианоға арналған "Заратустра осылай сөйледі" симфониясының премьерасын қойды. 1951 жылы Пьер Булез, Иветта Гримо, Клод Хельфер және Ина Марика Парижде 24-опустың "Екінші симфониялық фрагментін" орындады. "Revue Musicale" журналы Иван Вишнеградский мен Николас Обуховқа арналған арнайы нөмірді жариялады. 1977 жылы Мартин Жосте Франция радиосында концерт ұйымдастырды. Канадада Брюс Мэзер де солай істеді. 1978 жылы Александр Мират Франция радиосының филармониялық оркестрін басқарып, "Тұру күнін" орындады. Иван Вишнеградский Берлиндегі DAAD-ға композитор резидентурасына шақырылды. Денсаулығының нашарлауына байланысты ол бара алмады. Франция радиосы одан струнный трио тапсырды. Вишнеградский 1979 жылдың 29 қыркүйегінде Парижде 86 жасында қайтыс болды. Оның ұлы Димитри, кәсіби аты Жаку Деметре, блюз музыкасының ықпалды жақтасы және тарихшысы болды. Вишнеградский Пол Остердің "Нью-Йорк трилогиясының" бір бөлігі - "Құлыпталған бөлме" (1986) романында, Остердің жас кезінде Парижде композитормен кездесуі туралы ойдан шығарылған оқиғада кездеседі.

Шығармалары

Хроматикалық (жарты тондық) шығармалар "Тұрақтылық күні" (La Journée de l'existence) - речитатив, оркестр және хор үшін, Op.сыз (1916–1917, 1927 және 1939 жылдары қайта қарастырылды). Л'Отомн (Ф. Ницше сөздері, орыс тіліне аударылды), бас-баритон мен фортепиано үшін, Op. 1 (1917) баспа. Беляев. Прелюдиялар (2), фортепиано үшін, Op. 2 (1916) баспа. Беляев. Le soleil décline (Ф. Ницше сөздері), бас-баритон мен фортепиано үшін, Op. 3 (1917–1918) баспа. Беляев. Le scintillement des étoiles (оның анасы Софи Вишнеградскийдің сөзі), сопрано мен фортепиано үшін, Op. 4 (1918). Фортепиано үшін төрт фрагмент (бірінші нұсқа), Op. 5 (1918). L'Évangile Rouge (Вассили Князев сөздері), дауыс және фортепиано үшін цикл (бірінші нұсқа), Op. 8 (1918–1920). Сопрано мен фортепиано үшін Le mot, Op. 36 (1953). Фортепиано үшін прелюдия, Op. 38a (1956). Струнный квартет №3, Op. 38b (1945–1958). Étude sur le carré magique sonore, фортепиано үшін, Op. 40 (1956) баспа. Беляев. Үшінші тондық шығармалар. Прелюдия және би, Каррильо үшін үшінші тондық фортепиано, Op. 48 (1966). 31 тондық шығарма. Étude ultrachromatique, Фоккердің 31 тондық органы үшін, Op. 42 (1959). Алтыншы тондық шығармалар. Прелюдия және фуга, 3 фортепиано үшін алтыншы тонмен, Op. 30 (1945). Poème, Каррильо үшін алтыншы тондық фортепиано, Op. 44a (1958). Études sur les mouvements rotatoires, 3 фортепиано үшін алтыншы тонмен және оркестр үшін, Op. 45b (1961). I композиция, 3 фортепиано үшін алтыншы тон, Op. 46a (1961). Диалог трио, 3 фортепиано үшін алтыншы тон, Op. 51 (1973–1974). Медитациялар (2), 3 фортепиано үшін алтыншы тонмен, Op.сыз (көрсетілмеген). Он екінші тондық шығармалар. Arc en ciel, он екі тондық 6 фортепиано үшін, Op. 37 (1956). Étude, Каррильо үшін он екінші тондық фортепиано, Op. 44b (1958). Аралас микроинтервалдар. Chant douloureux et étude, скрипка мен фортепиано үшін, Op. 6 (1918) (скрипкалық бөлімде үшінші, төртінші, алтыншы және сегізінші тон). "Тұрақтылық күнінен" медитация, виолончель мен фортепиано үшін, Op. 7 (1918–1919) (виолончель бөлімінде үшінші, төртінші және алтыншы тон). Chant nocturne, скрипка және 2 фортепиано үшін төртінші тонмен, Op. 11 (1927, 1971 ж. қайта қарастырылды) (скрипкалық бөлімде төртінші, алтыншы және сегізінші тон). Op.сыз. Төртінші тондық шығармалар. Төрт фрагмент, 2 фортепиано үшін төртінші тонмен (екінші нұсқа), Op. 5 (1918). L'Évangile Rouge, дауыс және 2 фортепиано үшін цикл (екінші нұсқа), Op. 8 (1918–1920). Ницше туралы әндер (2), баритон және 2 фортепиано үшін төртінші тонмен, Op. 9 (1923). "До нотасы бойынша вариациялар", 2 фортепиано үшін төртінші тонмен, Op. 10 (1918–1920). Дитирамбе, 2 фортепиано үшін төртінші тонмен, Op. 12 (1923–1924, 1991 ж. Брюс Матердің қайта қарауы). Струнный квартет №1, Op. 13 (1923–1924). Chœurs (2, А. Поморскийдің сөздері), аралас хор үшін, 4 фортепиано төртінші тонмен және соққы аспаптары, Op. 14 (1926). Prélude et fugue sur un chant de l'Évangile rouge, төртінші тондық фортепиано үшін, струнный квартет үшін нұсқа (жоғалды), Op. 15 (1927). Прелюдия және би, 2 фортепиано үшін төртінші тонмен, Op. 16 (1926). "Анси парляйт Заратустра", симфония, 4 фортепиано үшін төртінші тонмен (Париж, Bibliothèque Nationale-дегі оркестрлеу эскиздері), Op. 17 (1929–1930, 1936 ж. қайта қарастырылды, "L'Oiseau Lyre" баспасы). Струнный квартет №2, Op. 18 (1930–1931). Концерттік этюдтер (2), 2 фортепиано үшін төртінші тонмен, Op. 19 (1931). Этюд en forme de scherzo, 2 фортепиано үшін төртінші тонмен, Op. 20 (1931). Прелюдия және фуга, 2 фортепиано үшін төртінші тонмен, Op. 21 (1932). 2 фортепианоға арналған пьесалар (2), Op.сыз (1934). Préludes dans tous les tons de l'échelle chromatique diatonisée à 13 sons (24), 2 фортепиано үшін төртінші тонмен, Op. 22 (1934, 1960 ж. қайта қарастырылды) баспа. Беляев. Бірінші симфониялық фрагмент, 4 фортепиано үшін төртінші тонмен, Op. 23a; оркестр үшін, Op. 23c (1934, оркестрлеу нұсқасы 1967). Екінші симфониялық фрагмент, 4 фортепиано үшін төртінші тонмен, тимпандар мен соққы аспаптары, Op. 24 (1937). Поэма, 2 фортепиано үшін төртінші тонмен, Op.сыз (1937). Линнит, пантомима 1 актіде және 5 сахнада, 3 дауыс және 4 фортепиано үшін төртінші тонмен, Op. 25 (1937). Рихард Вагнерге, баритон және 2 фортепиано үшін төртінші тонмен, Op. 26 (1934). Хореографиялық акт, бас-баритон, аралас хор, 4 фортепиано төртінші тонмен, соққы аспаптары және қосымша аспаптар (виола, До мажордағы кларнет және балалайка), Op. 27 (1937–1940). Космос, 4 фортепиано үшін төртінші тонмен, Op. 28 (1939–1940) баспа. Беляев. Орыс әндері (2), бас-баритон және 2 фортепиано үшін төртінші тонмен, Op. 29 (1940–1941). Үшінші симфониялық фрагмент, 4 фортепиано үшін төртінші тонмен және қосымша соққы аспаптары, Op. 31 (1946). Фугалар (2), 2 фортепиано үшін төртінші тонмен, Op. 32 (1951). Оркестр үшін Variations sans thème et conclusion (5), Op. 33 (1951–1952). Виола және 2 фортепиано үшін соната, төртінші тонмен, Op. 34 (1945–1959). "Тәуелсіздік I", "Onde Martenot" және 2 фортепиано үшін төртінші тонмен, Op. 35 (1953). Quatrième fragment symphonique, 4 "Ondes Martenot" және 4 фортепиано үшін төртінші тонмен, Op. 38c (1956). Ғарыштық полифониялар, фортепиано, гармония, "Onde Martenot", соққы аспаптары және струнный оркестр үшін, Op. 39 (1956). Études sur les densités et les volumes, 2 фортепиано үшін төртінші тонмен, Op. 39b (1956). Диалог дуэті, 2 фортепиано үшін төртінші тонмен, Op. 41 (1958–1973). Диалог, 2 фортепиано үшін төртінші тонмен, 8 қолмен, Op.сыз (1959). Струнный квартет үшін композиция, төртінші тонмен, Op. 43 (1960) баспа. Беляев. Études sur les mouvements rotatoires, 2 фортепиано үшін төртінші тонмен, 8 қолмен, Op. 45a; камералық оркестр үшін, Op. 45c (1961) баспа. Беляев. II композиция, 2 фортепиано үшін төртінші тонмен, Op. 46b (1960). "Тәуелсіздік II", "Onde Martenot" және 2 фортепиано үшін төртінші тонмен, Op. 47 (1962–1963). Интеграциялар, 2 фортепиано үшін төртінші тонмен, Op. 49 (1962). "Мәңгілік жатгер", дауыстар, аралас хор, 4 фортепиано төртінші тонмен, соққы аспаптары және оркестр (аяқталмаған оркестрлеу), Op. 50 (1940–1960). Симфония бір бөлімде, оркестр үшін, Op. 51b (1969). Композиция, "Ondes Martenot" квартеті үшін, Op. 52 (1963). Струнный трио, Op. 53 (1979, аяқталмаған, Клод Баллиф аяқтады). Trauergesang, Epigrammen, Ein Stück, төртінші тондық фортепиано үшін, Op.сыз (көрсетілмеген, 1992 ж. М. Смолка Алоис Хабаның мұрағатында тапқан).

Жазбалар

Иван Вишнеградский: "Заратустра сөйледі", 17-опус. Моник Хаас, Ина Марика, Эдуард Стемпфли, Макс Вреденбург, композитор жетекшілігімен фортепиано. LP 78 айналымы 1938, L'Oiseau Lyre басылымдары. Иван Вишнеградский: "Méditation sur 2 thèmes de la Journée de l'Existence" opus 7, "Prélude et fugue" opus 21, "Vingt quatre préludes" opus 22 (фрагменттер), "Troisième Fragment symphonique" opus 32, "Etude sur le carré sonore magique" opus 40, "Etude sur les mouvements rotatoires" opus 45, "Prélude et Etude" opus 48, "Композитордың Роберт Пфайффермен әңгімесі". С. Бильер, М. Жост, Жан Франсуа Хейссер, Ж. Кёрнер, фортепианолар, Ж. Вейдеркер, виолончель, М. Декост жетекшілігімен. Editions Block, Берлин, 2 LP, EB 107/108. Фортепианолық дуэт. Иван Вишнеградский: Концерттік этюд, 19-опус, Фуга, 33-опус, Интеграция, 49-опус. Брюс Мэтер: Екі фортепианоға арналған соната. Бенгт Хамбрейус: Каррильон. Брюс Матер және Пьеррет Ле Паж, фортепиано. МакГилл университетінің жазбалары 77002. Алты тондардағы үш фортепианоға арналған музыка. Иван Вишнеградский: "Үштік диалог" opus 51, "Композиция" opus 46, "Прелюдия және фуга" opus 30. Брюс Мэтер: "Шығанақ поэмасы". Джек Беренс: Аспектілер. Луи Филипп Пельтье, Пол Хельмер, Франсуа Кутур, фортепиано, Брюс Матер жетекшілігімен. МакГилл университетінің жазбалары 83017. Иван Вишнеградский: Жиырма төрт прелюдия opus 22, Интеграция opus 49. Генриетт Пюи Роже және Казуоки Фудзи, фортепиано. Fontec records, Токио, FOCD 3216. "Кейлер арасында", 20 ғасырдың микротондық шедеврлері. Чарльз Айвс: Екі фортепианоға арналған үш тоқсан тондық пьеса, Иван Вишнеградский: "Күннің ізденуінен екі тақырыпқа медитация" opus 7, Джонни Рейнхардтың фагот пен фортепианоға арналған транскрипциясы, Гарри Парч: "Янки Дудл Фантазиясы", Джон Кейдж: Дайын фортепианоға арналған сонаталар мен интерлюдиялар, Американың микротондық музыка фестивалінің ансамблі, дирижер Джонни Рейнхард, Newport Classic, NPD 85526. Иван Вишнеградский: Квартет # 1, opus 13, Квартет # 2, opus 18, Квартет # 3, opus 38bis, Квартет үшін композиция opus 43, Струнный трио opus 53. Ардитти квартеті. Edition Block, Берлин, CD EB 201. Иван Вишнеградскийге арналған эссе: "Transparences I" opus 36, "Transparences II" opus 47, Martenot төрттікке арналған төрт тондық композиция, "Cosmos" opus 29. Серж Провост Ein Horn. Брюс Матер Yquem. Жан Лаурендо, ондес, Пьеррет Лепаж, Брюс Матер, Марк Куру, Франсуа Кутур, Пол Хельмер, фортепиано, Монреальдің Martenot ансамблі. Société Nouvelle d'Enregistrement, SNE 589 CD. Иван Вишнеградский: "Айналмалы қозғалыстар туралы этюдтер" opus 45c, Альт пен фортепианоға арналған соната opus 34, Постхумалық диалог, "Тығыздықтар мен көлемдер туралы этюдтер" opus 39bis, Ницше туралы екі ән opus 9, "Дитирамба" opus 12. Жак Бона, баритон, Теодор Коман, альт, Сильвен Бильер, Мартин Жост, Жерар Фреми, Ив Рауль, фортепиано және Пауль Мефано жетекшілігімен 2e2m ансамблі. 2e2m жинағы. "Біздің ғасырдың лирикалық аспектілері". Мартин Гелланд, скрипка және Леннарт Валлин, фортепиано. Отмар Шоек: Скрипка мен фортепианоға арналған соната, opus 22. Иван Вишнеградский: "Азапты ән" opus 6, скрипка мен фортепианоға арналған. "Түннің әні" opus 11 (Klaus Georg Pohl және Ute Gareis, төрт тондық фортепианолар). Аллан Сапп: "Бомбашылар үйге оралды" фортепиано мен скрипкаға арналған. Вилли Буркхард: Скрипка мен фортепианоға арналған соната opus 78. Рихард Штраус: Скрипка мен фортепианоға арналған аллегретто. Ханс Джелинек: Zehn Zahme Xenien opus 32 фортепиано мен скрипкаға арналған. Дитер Акер: Скрипкаға арналған сололық соната. Vienna Modern Masters, VMM 2017. 50 жыл Stichting Huygens Fokker. Питер Шат: 31 тоннаға арналған коллаждар. Хенк Бадингс: Екі скрипкаға арналған 3-соната, Reeks van kleine klankstukken. Иван Вишнеградский: "Ультрахроматикалық этюд". Жос Звааненбург: Керубтердің хиррпасы. Рафаэль Рейна: Клаустрофобияға қарсы күресу. "Штифтинг Хюйгенс Фокер" қоры, 1999 жыл. "Қызыл Ізгі хабар". Иван Вишнеградский: "Қызыл Евангелие" opus 8, "Ницше туралы екі ән" opus 9, "Ресей әндері" opus 29, "Рихард Вагнер" opus 26. Брюс Матер: "Теңізде жалғасатын айғай, жарықсыз". Мишель Дюшарм, баритон, Пьеррет Лепаж және Брюс Матер, кварц-тондық фортепианолар. Société Nouvelle d'Enregistrement, SNE 647 CD. "Өмір күні, өмір алдындағы өмірдің мойындауы" оркестр, хор ad libitum және речитатив үшін, shiiin 4 CD 2009.

Жазбалар

Дыбысты босату (орыс тілінде). Наканоуни. Берлин, 7 қаңтар 1923. Ритмді босату (орысша). Накануни, Берлин, 18-25 наурыз 1923. Музыкада төртіншілік интервалдардың қолданылуы туралы кейбір ойлар. Музыкалық әлем, Париж, 30 маусым 1927. Төртіншілік музыка, оның мүмкіндіктері және органикалық көздері, Pro Musica Quarterly, Нью-Йорк, 19 қазан 1927, 19–31 беттер. Музыка және пансоноритет. La revue Musicale IX, Париж, желтоқсан 1927, 143-бет. Төртіншілік гармония туралы нұсқаулық, La Sirène Musical, Париж, 1932, Ed. Max Eschig қайта басылымы, Париж, 1980. Ағылшын тіліндегі аудио түсіндірмесі Underwolf Editions, Нью-Йорк, 2017 ж. шығарылымымен жарық көрді. "Үстіне орналасқан төртіншіліктер арқылы гармонияны зерттеу". Le Ménestrel, 12 маусым 1935, 125-бет және 19 маусым 1935, 133-бет. Төртіншілік музыка және оның практикалық іске асырылуы. La Revue Musicale 171, 1937. Қазіргі музыканың сыры. La Revue d'esthétique, қаңтар-наурыз 1949, 67–85 беттер және сәуір-маусым 1949, 181–205 беттер. "Үстіне орналасқан төртіншіліктер арқылы келісім туралы трактатқа кіріспе". Polyphonie 3, 1949, 56-бет. Ультрахроматизм мәселелері. Polyphonie 9–10, 1954, 129–142 беттер. "Ж. Каррильоның фортепианолары". Концерттер мен жазбалар туралы нұсқаулық, Париж, 19 қаңтар 1959. Электрондық континуум және орындаушының жойылуы. Cahiers d'études de Radio Télévision, Париж, сәуір 1958, 43–53 беттер. L'ultrachromatisme et les espaces non octaviants, La Revue Musicale # 290–291, 71–141 беттер, Ed. Richard Masse, Париж, 1972. "Пансоноритет заңы" (қолжазба, 1953), Ed. Contrechamps, Женева, 1996. Паскаль Критонның алғы сөзі, fr. редакторы. Музыкалық өнердің диалектикалық философиясы (қолжазба, 1936), Ed. L'Harmattan, Париж, 2005, Франк Джеджеевский редакторы.