Кіріспе
Саңырауқұлақтағы улы заттарды жеудің зиянды әсері
Саңырауқұлақтан улану – улы заттар бар саңырауқұлақтарды жеу салдарынан болатын улану. Көріністері жеңіл асқазан бұзылысынан бастап, шамамен 10 күн ішінде өлімге дейін жетеді. Саңырауқұлақ токсиндері – саңырауқұлақтың екіншілік метаболиттері. Саңырауқұлақтан улану көбінесе жабайы саңырауқұлақтарды жеу нәтижесінде болады, себебі улы саңырауқұлақты жеуге жарамды түр деп жаңылыстырады. Мұндай жаңылысудың ең көп таралған себебі – улы саңырауқұлақ түрлерінің түсі мен жалпы пішіні жағынан жеуге жарамды түрлерге ұқсас болуы. Саңырауқұлақтан уланудың алдын алу үшін, саңырауқұлақ жинаушылар жинағысы келген саңырауқұлақтарды, сондай-ақ оларға ұқсас улы түрлерді жақсы білуі керек. Жабайы саңырауқұлақтың қауіпсіздігі оны дайындау және пісіру тәсілдеріне байланысты болуы мүмкін. Аматоксиндер сияқты кейбір уыттар ыстыққа төзімді (термостабильді) болады, сондықтан мұндай уыттар бар саңырауқұлақты пісіру арқылы қауіпсіз етуге болмайды.
Белгілері мен симптомдары
Улы саңырауқұлақтарда әртүрлі уытты заттар болады, олардың уыттылығы айқын түрде ерекшеленуі мүмкін. Саңырауқұлақтан уланудың белгілері асқазанның бұзылуынан бастап, өлімге әкелетін органдардың жеткіліксіздігіне дейін жетеді. Ауыр белгілер әрқашан бірден пайда бола бермейді, көбінесе уыт бүйрекке немесе бауырға шабуыл жасағанға дейін, кейде бірнеше күн немесе апталар өткен соң байқалады. Саңырауқұлақтан уланудың ең көп кездесетін салдары – асқазан-ішек бұзылысы. Көптеген "улы" саңырауқұлақтарда құсу мен диареяны тудыратын асқазан-ішек тітіркендіргіштері болады (кейде ауруханаға жатқызу қажет), бірақ көбінесе ұзақ мерзімді зиян келтірмейді. Дегенмен, белгілі бір әсері бар, кейде өлімге әкелетін бірқатар саңырауқұлақ улары бар:
Toxin Toxicity Effects α Amanitin Deadly Causes often fatal liver damage 1–3 days after ingestion. The principal toxin in the death cap. Phallotoxin Non lethal Causes extreme gastrointestinal upset. Found in various mushrooms. Orellanine Deadly Redox cycler similar to paraquat. Causes kidney failure within three weeks after ingestion. Principal toxin in genus Cortinarius. Muscarine Potentially deadly Causes SLUDGE syndrome. Found in various mushrooms. Antidote is atropine Monomethylhydrazine (MMH) Deadly Causes brain damage, seizures, gastrointestinal upset, and hemolysis. Metabolic poison. Principal toxin in genus Gyromitra. Antidote is large doses of intravenous pyridoxine hydrochloride Coprine Non lethal Causes illness when consumed with alcohol. Principal toxin in genus Coprinus. Ibotenic acid Potentially deadly Excitotoxin. Principal toxin in Amanita muscaria, A. pantherina, and A. gemmata. Muscimol Potentially deadly Causes CNS depression and hallucinations. Principal toxin in Amanita muscaria, A. pantherina, and A. gemmata. Arabitol Non lethal Causes diarrhea in some people. Bolesatine Non lethal Causes gastrointestinal irritation, vomiting, nausea. Ergotamine Deadly Affects the vascular system and can lead to loss of limbs and/or cardiac arrest. Found in genus Claviceps. The period between ingestion and the onset of symptoms varies dramatically between toxins, some taking days to show symptoms identifiable as mushroom poisoning. Alpha Amanitin: For 6–12 hours, there are no symptoms. This is followed by a period of gastrointestinal upset (vomiting and profuse, watery diarrhea). This stage is caused primarily by the phallotoxins and typically lasts 24 hours. At the end of this second stage is when severe liver damage begins. The damage may continue for another 2–3 days. Kidney damage can also occur. Some patients will require a liver transplant. Amatoxins are found in some mushrooms in the genus Amanita, but are also found in some species of Galerina and Lepiota. Recently, Silybum marianum or blessed milk thistle has been shown to protect the liver from amanita toxins and promote regrowth of damaged cells. Orellanine: This toxin generally causes no symptoms for 3–20 days after ingestion. Typically around day 11, the process of kidney failure begins, A related toxin that causes similar symptoms but within 3–6 days has been isolated from Amanita smithiana and some other related toxic Amanitas. Muscarine: Muscarine stimulates the muscarinic receptors of the nerves and muscles. Symptoms include sweating, salivation, tears, blurred vision, palpitations, and, in high doses, respiratory failure. Muscarine is found in mushrooms of the genus Omphalotus, notably the jack o' Lantern mushrooms. It is also found in A. muscaria, although it is now known that the main effect of this mushroom is caused by ibotenic acid. Muscarine can also be found in some Inocybe species and Clitocybe species, in particular Clitocybe dealbata, and some red pored Boletes.
Токсин Уыттылығының әсері
α-Аманитин Өлімге әкеледі. Жұтқаннан кейін 1–3 күннен кейін бауырдың зақымдануын тудырады. Өлім шапшағының негізгі уы.
Фаллотоксин Өлімге әкелмейді. Өте ауыр асқазан-ішек бұзылысын тудырады. Әртүрлі саңырауқұлақтарда кездеседі.
Орелланин Өлімге әкеледі. Парақватқа ұқсас тотығу-тотықсыздану циклы. Жұтқаннан кейін үш апта ішінде бүйрек жеткіліксіздігін тудырады. Cortinarius туысының негізгі уы.
Мускарин Потенциалды түрде өлімге әкеледі. SLUDGE синдромын тудырады. Әртүрлі саңырауқұлақтарда кездеседі. Антидоты – атропин.
Монметилгидразин (ММГ) Өлімге әкеледі. Мидың зақымдануын, ұстамаларды, асқазан-ішек бұзылысын және гемолизді тудырады. Метаболикалық у. Gyromitra туысының негізгі уы. Антидоты – ірі дозадағы ішекке енгізілетін пиридоксин гидрохлориді.
Коприн Өлімге әкелмейді. Алкогольмен бірге қабылданғанда ауру тудырады. Coprinus туысының негізгі уы.
Иботен қышқылы Потенциалды түрде өлімге әкеледі. Экситотоксин. Amanita muscaria, A. pantherina және A. gemmata-ның негізгі уы.
Муссимол Потенциалды түрде өлімге әкеледі. ОЖЖ-ны басаңдату және галлюцинация тудырады. Amanita muscaria, A. pantherina және A. gemmata-ның негізгі уы.
Арабитол Өлімге әкелмейді. Кейбір адамдарда диареяны тудырады.
Болезатин Өлімге әкелмейді. Асқазан-ішек тітіркендіруін, құсуды, лоқсығуды тудырады.
Эрготамин Өлімге әкеледі. Қан тамырлары жүйесіне әсер етеді және аяқ-қолдардың жоғалуына және/немесе жүрек тоқтауына әкелуі мүмкін. Claviceps туысында кездеседі.
Жұтқаннан кейін симптомдардың пайда болуына дейінгі кезең уларға байланысты айтарлықтай өзгереді, кейбіреулері симптомдарды анықтау үшін бірнеше күн қажет етеді.
Toxin Toxicity Effects α Amanitin Deadly Causes often fatal liver damage 1–3 days after ingestion. The principal toxin in the death cap. Phallotoxin Non lethal Causes extreme gastrointestinal upset. Found in various mushrooms. Orellanine Deadly Redox cycler similar to paraquat. Causes kidney failure within three weeks after ingestion. Principal toxin in genus Cortinarius. Muscarine Potentially deadly Causes SLUDGE syndrome. Found in various mushrooms. Antidote is atropine Monomethylhydrazine (MMH) Deadly Causes brain damage, seizures, gastrointestinal upset, and hemolysis. Metabolic poison. Principal toxin in genus Gyromitra. Antidote is large doses of intravenous pyridoxine hydrochloride Coprine Non lethal Causes illness when consumed with alcohol. Principal toxin in genus Coprinus. Ibotenic acid Potentially deadly Excitotoxin. Principal toxin in Amanita muscaria, A. pantherina, and A. gemmata. Muscimol Potentially deadly Causes CNS depression and hallucinations. Principal toxin in Amanita muscaria, A. pantherina, and A. gemmata. Arabitol Non lethal Causes diarrhea in some people. Bolesatine Non lethal Causes gastrointestinal irritation, vomiting, nausea. Ergotamine Deadly Affects the vascular system and can lead to loss of limbs and/or cardiac arrest. Found in genus Claviceps. The period between ingestion and the onset of symptoms varies dramatically between toxins, some taking days to show symptoms identifiable as mushroom poisoning. Alpha Amanitin: For 6–12 hours, there are no symptoms. This is followed by a period of gastrointestinal upset (vomiting and profuse, watery diarrhea). This stage is caused primarily by the phallotoxins and typically lasts 24 hours. At the end of this second stage is when severe liver damage begins. The damage may continue for another 2–3 days. Kidney damage can also occur. Some patients will require a liver transplant. Amatoxins are found in some mushrooms in the genus Amanita, but are also found in some species of Galerina and Lepiota. Recently, Silybum marianum or blessed milk thistle has been shown to protect the liver from amanita toxins and promote regrowth of damaged cells. Orellanine: This toxin generally causes no symptoms for 3–20 days after ingestion. Typically around day 11, the process of kidney failure begins, A related toxin that causes similar symptoms but within 3–6 days has been isolated from Amanita smithiana and some other related toxic Amanitas. Muscarine: Muscarine stimulates the muscarinic receptors of the nerves and muscles. Symptoms include sweating, salivation, tears, blurred vision, palpitations, and, in high doses, respiratory failure. Muscarine is found in mushrooms of the genus Omphalotus, notably the jack o' Lantern mushrooms. It is also found in A. muscaria, although it is now known that the main effect of this mushroom is caused by ibotenic acid. Muscarine can also be found in some Inocybe species and Clitocybe species, in particular Clitocybe dealbata, and some red pored Boletes.
Альфа-Аманитин: 6–12 сағат бойы ешқандай симптомдар байқалмайды. Одан кейін асқазан-ішек бұзылысы (құсу және сулы диарея) басталады. Бұл кезең негізінен фаллотоксиндермен байланысты және әдетте 24 сағатқа созылады. Екінші кезеңнің соңында бауырдың ауыр зақымдануы басталады. Зақымдану тағы 2–3 күн жалғасуы мүмкін. Бүйрек зақымдануы да болуы мүмкін. Кейбір науқастарға бауыр трансплантациясы қажет болуы мүмкін. Аматоксиндер Amanita туысының кейбір саңырауқұлақтарында, сондай-ақ Galerina және Lepiota түрлерінде кездеседі. Жақында Silybum marianum немесе құдайға арналған сүт қызыл гүлдің аманита уларынан бауырды қорғайтыны және зақымдалған жасушалардың қайта өсуіне көмектесетіні дәлелденді.
Toxin Toxicity Effects α Amanitin Deadly Causes often fatal liver damage 1–3 days after ingestion. The principal toxin in the death cap. Phallotoxin Non lethal Causes extreme gastrointestinal upset. Found in various mushrooms. Orellanine Deadly Redox cycler similar to paraquat. Causes kidney failure within three weeks after ingestion. Principal toxin in genus Cortinarius. Muscarine Potentially deadly Causes SLUDGE syndrome. Found in various mushrooms. Antidote is atropine Monomethylhydrazine (MMH) Deadly Causes brain damage, seizures, gastrointestinal upset, and hemolysis. Metabolic poison. Principal toxin in genus Gyromitra. Antidote is large doses of intravenous pyridoxine hydrochloride Coprine Non lethal Causes illness when consumed with alcohol. Principal toxin in genus Coprinus. Ibotenic acid Potentially deadly Excitotoxin. Principal toxin in Amanita muscaria, A. pantherina, and A. gemmata. Muscimol Potentially deadly Causes CNS depression and hallucinations. Principal toxin in Amanita muscaria, A. pantherina, and A. gemmata. Arabitol Non lethal Causes diarrhea in some people. Bolesatine Non lethal Causes gastrointestinal irritation, vomiting, nausea. Ergotamine Deadly Affects the vascular system and can lead to loss of limbs and/or cardiac arrest. Found in genus Claviceps. The period between ingestion and the onset of symptoms varies dramatically between toxins, some taking days to show symptoms identifiable as mushroom poisoning. Alpha Amanitin: For 6–12 hours, there are no symptoms. This is followed by a period of gastrointestinal upset (vomiting and profuse, watery diarrhea). This stage is caused primarily by the phallotoxins and typically lasts 24 hours. At the end of this second stage is when severe liver damage begins. The damage may continue for another 2–3 days. Kidney damage can also occur. Some patients will require a liver transplant. Amatoxins are found in some mushrooms in the genus Amanita, but are also found in some species of Galerina and Lepiota. Recently, Silybum marianum or blessed milk thistle has been shown to protect the liver from amanita toxins and promote regrowth of damaged cells. Orellanine: This toxin generally causes no symptoms for 3–20 days after ingestion. Typically around day 11, the process of kidney failure begins, A related toxin that causes similar symptoms but within 3–6 days has been isolated from Amanita smithiana and some other related toxic Amanitas. Muscarine: Muscarine stimulates the muscarinic receptors of the nerves and muscles. Symptoms include sweating, salivation, tears, blurred vision, palpitations, and, in high doses, respiratory failure. Muscarine is found in mushrooms of the genus Omphalotus, notably the jack o' Lantern mushrooms. It is also found in A. muscaria, although it is now known that the main effect of this mushroom is caused by ibotenic acid. Muscarine can also be found in some Inocybe species and Clitocybe species, in particular Clitocybe dealbata, and some red pored Boletes.
Орелланин: Бұл у жұтқаннан кейін 3–20 күнге дейін ешқандай симптомдарды тудырмайды. Әдетте 11-ші күні бүйрек жеткіліксіздігі басталады. Amanita smithiana және басқа да ұқсас улы Amanita түрлерінен оқшауланған, бірақ 3–6 күн ішінде ұқсас симптомдарды тудыратын туысқан у бар.
Toxin Toxicity Effects α Amanitin Deadly Causes often fatal liver damage 1–3 days after ingestion. The principal toxin in the death cap. Phallotoxin Non lethal Causes extreme gastrointestinal upset. Found in various mushrooms. Orellanine Deadly Redox cycler similar to paraquat. Causes kidney failure within three weeks after ingestion. Principal toxin in genus Cortinarius. Muscarine Potentially deadly Causes SLUDGE syndrome. Found in various mushrooms. Antidote is atropine Monomethylhydrazine (MMH) Deadly Causes brain damage, seizures, gastrointestinal upset, and hemolysis. Metabolic poison. Principal toxin in genus Gyromitra. Antidote is large doses of intravenous pyridoxine hydrochloride Coprine Non lethal Causes illness when consumed with alcohol. Principal toxin in genus Coprinus. Ibotenic acid Potentially deadly Excitotoxin. Principal toxin in Amanita muscaria, A. pantherina, and A. gemmata. Muscimol Potentially deadly Causes CNS depression and hallucinations. Principal toxin in Amanita muscaria, A. pantherina, and A. gemmata. Arabitol Non lethal Causes diarrhea in some people. Bolesatine Non lethal Causes gastrointestinal irritation, vomiting, nausea. Ergotamine Deadly Affects the vascular system and can lead to loss of limbs and/or cardiac arrest. Found in genus Claviceps. The period between ingestion and the onset of symptoms varies dramatically between toxins, some taking days to show symptoms identifiable as mushroom poisoning. Alpha Amanitin: For 6–12 hours, there are no symptoms. This is followed by a period of gastrointestinal upset (vomiting and profuse, watery diarrhea). This stage is caused primarily by the phallotoxins and typically lasts 24 hours. At the end of this second stage is when severe liver damage begins. The damage may continue for another 2–3 days. Kidney damage can also occur. Some patients will require a liver transplant. Amatoxins are found in some mushrooms in the genus Amanita, but are also found in some species of Galerina and Lepiota. Recently, Silybum marianum or blessed milk thistle has been shown to protect the liver from amanita toxins and promote regrowth of damaged cells. Orellanine: This toxin generally causes no symptoms for 3–20 days after ingestion. Typically around day 11, the process of kidney failure begins, A related toxin that causes similar symptoms but within 3–6 days has been isolated from Amanita smithiana and some other related toxic Amanitas. Muscarine: Muscarine stimulates the muscarinic receptors of the nerves and muscles. Symptoms include sweating, salivation, tears, blurred vision, palpitations, and, in high doses, respiratory failure. Muscarine is found in mushrooms of the genus Omphalotus, notably the jack o' Lantern mushrooms. It is also found in A. muscaria, although it is now known that the main effect of this mushroom is caused by ibotenic acid. Muscarine can also be found in some Inocybe species and Clitocybe species, in particular Clitocybe dealbata, and some red pored Boletes.
Мускарин: Мускарин жүйке мен бұлшық еттердің мускарин рецепторларын ынталандырады. Симптомдары: терлеу, сілекей шығару, көзден жас шығу, көрудің бұрмалануы, жүрек соғысының тез болуы және жоғары дозада тыныс алу жеткіліксіздігі. Мускарин Omphalotus туысының саңырауқұлақтарында, әсіресе Джек-о-Лантерн саңырауқұлақтарында кездеседі. Ол A. muscaria-да да кездеседі, бірақ қазір бұл саңырауқұлақтың негізгі әсерін иботен қышқылы тудыратыны белгілі. Мускарин кейбір Inocybe және Clitocybe түрлерінде, әсіресе Clitocybe dealbata және кейбір қызыл қуысты Boletes-те де кездеседі.
Toxin Toxicity Effects α Amanitin Deadly Causes often fatal liver damage 1–3 days after ingestion. The principal toxin in the death cap. Phallotoxin Non lethal Causes extreme gastrointestinal upset. Found in various mushrooms. Orellanine Deadly Redox cycler similar to paraquat. Causes kidney failure within three weeks after ingestion. Principal toxin in genus Cortinarius. Muscarine Potentially deadly Causes SLUDGE syndrome. Found in various mushrooms. Antidote is atropine Monomethylhydrazine (MMH) Deadly Causes brain damage, seizures, gastrointestinal upset, and hemolysis. Metabolic poison. Principal toxin in genus Gyromitra. Antidote is large doses of intravenous pyridoxine hydrochloride Coprine Non lethal Causes illness when consumed with alcohol. Principal toxin in genus Coprinus. Ibotenic acid Potentially deadly Excitotoxin. Principal toxin in Amanita muscaria, A. pantherina, and A. gemmata. Muscimol Potentially deadly Causes CNS depression and hallucinations. Principal toxin in Amanita muscaria, A. pantherina, and A. gemmata. Arabitol Non lethal Causes diarrhea in some people. Bolesatine Non lethal Causes gastrointestinal irritation, vomiting, nausea. Ergotamine Deadly Affects the vascular system and can lead to loss of limbs and/or cardiac arrest. Found in genus Claviceps. The period between ingestion and the onset of symptoms varies dramatically between toxins, some taking days to show symptoms identifiable as mushroom poisoning. Alpha Amanitin: For 6–12 hours, there are no symptoms. This is followed by a period of gastrointestinal upset (vomiting and profuse, watery diarrhea). This stage is caused primarily by the phallotoxins and typically lasts 24 hours. At the end of this second stage is when severe liver damage begins. The damage may continue for another 2–3 days. Kidney damage can also occur. Some patients will require a liver transplant. Amatoxins are found in some mushrooms in the genus Amanita, but are also found in some species of Galerina and Lepiota. Recently, Silybum marianum or blessed milk thistle has been shown to protect the liver from amanita toxins and promote regrowth of damaged cells. Orellanine: This toxin generally causes no symptoms for 3–20 days after ingestion. Typically around day 11, the process of kidney failure begins, A related toxin that causes similar symptoms but within 3–6 days has been isolated from Amanita smithiana and some other related toxic Amanitas. Muscarine: Muscarine stimulates the muscarinic receptors of the nerves and muscles. Symptoms include sweating, salivation, tears, blurred vision, palpitations, and, in high doses, respiratory failure. Muscarine is found in mushrooms of the genus Omphalotus, notably the jack o' Lantern mushrooms. It is also found in A. muscaria, although it is now known that the main effect of this mushroom is caused by ibotenic acid. Muscarine can also be found in some Inocybe species and Clitocybe species, in particular Clitocybe dealbata, and some red pored Boletes.
Себептер
Жаңа грибтердің түрлері табануда, жыл сайын шамамен 800 жаңа түр тіркеледі. Бұл, сондай-ақ көптеген зерттеулердің жақында грибтердің кейбір түрлерін жеуге жарамдысынан уыттысына қайта жіктегеніне байланысты, бұрынғы жіктелімдер адамға зиянды грибтердің түрлері туралы қазіргі білімді сипаттауға жеткіліксіз болып табылады. Қазіргі уақытта әлемде белгілі 100 мыңға жуық грибтердің шамамен 100-і адам үшін уытты. Дегенмен, грибтерден уланудың көп бөлігі өлімге әкелмейді, ал өлімге әкелетін уланулардың көп бөлігі Amanita phalloides грибіне байланысты. Мұндай жағдайлардың көпшілігі дұрыс емес анықтауға байланысты болады. Олар Coprinus comatus деп жаңылысады. Мұндай жағдайда, құрбанның грибтерді анықтау тәжірибесі шектеулі болған, бірақ ол улану белгілері пайда болғаннан кейін ғана осы грибтерді дұрыс анықтауға тырысқан. "Грибтердің құпиясы" кітабының авторы Дэвид Арора, пуфбол іздеушілерге әлі де толыққанды жабынмен жабылған Amanita "жұмыртқаларынан" сақ болуға кеңес береді. Осы сатыда аманиталарды пуфболдан ажырату қиын. Пуфболдың ішінде аманитаның даму белгілері бар-жоғын анықтау үшін, оны әрқашан екіге бөлуге кеңес беріледі. Грибтерден уланудың көп бөлігі, әдетте, кішкентай балалардың, әсіресе "шөптеу" кезеңіндегі нәрестелердің, көгалда табылған грибтерді жеуінен туындайды. Бұл кез келген грибпен болуы мүмкін, бірақ Chlorophyllum molybdites көбінесе оның көгалға өсуге бейімділігіне байланысты айыпталады. C. molybdites ауыр асқазан-ішек бұзылыстарын тудырады, бірақ өлімге әкелетін уыт емес. Кейбір уланулар, демалыс мақсатында галлюциногенді грибтерді жинауға тырысқанда, дұрыс емес анықтаудың нәтижесі болып табылады. 1981 жылы Psilocybe түріне шатастырған Galerina marginata грибін жеуден кейін бір адам қайтыс болды және екі адам ауруханаға жатқызылды. Галерина және Псилоцибе түрлері кішкентай, қоңыр және жабысқақ, оларды бірге өсіруде кездестіруге болады. Алайда, Галерина құрамында аманитаның өлімге әкелетін түрінде кездесетін аматоксиндер бар. Тағы бір жағдайда, Cortinarius orellanus грибін жеуден кейін бүйрек жетіспеушілігі туралы хабарланған, ол орелланин қамтиды. Галлюциногенді түрлерді кездейсоқ жұту да мүмкін, бірақ оларды аз мөлшерде жұтқанда сирек зиянды. Кішкентай балаларда ауыр уыттану жағдайлары тіркелген. Amanita pantherina, Amanita muscaria сияқты, иботен қышқылы және муссимол сияқты галлюциногендерді қамтиды, бірақ ол одан әлдеқайда танымал аналогына қарағанда ауыр асқазан-ішек бұзылыстарымен көбірек байланысты. "Жалған морель" деп аталатын Gyromitra spp., шикі күйінде жегенде өлімге әкеледі. Олардың құрамында гиромитрин деп аталатын уыт бар, ол жүйке, асқазан-ішек жолдары үшін зиянды және қан жасушаларын бұзады. Сондықтан, алкогольді осы туыстың басқа өкілдерімен араластырмаған жөн. Жақында Аманита Смитхианадан да уланулар тіркелді. Бұл уланулар орелланинге байланысты болуы мүмкін, бірақ симптомдардың пайда болуы 4-11 сағат ішінде жүреді, бұл орелланинмен байланысты 3-20 күннен әлдеқайда жылдам. Paxillus involutus шикі күйінде де жеуге жарамсыз, бірақ Еуропада оны маринадтағаннан немесе қайнатқаннан кейін жейді. Алайда, неміс миколог-ғалымы доктор Юлиус Шаффер қайтыс болғаннан кейін, оның құрамында иммундық жүйені қызыл қан жасушаларына шабуыл жасауға итермелейтін уыт бар екені анықталды. Бұл реакция сирек кездеседі, бірақ грибті көп жылдар бойы қауіпсіз жегеннен кейін де пайда болуы мүмкін. Сол сияқты, Tricholoma equestre жеуге жарамды және дәмді деп саналды, бірақ ол рабдомиолиздің сирек жағдайларымен байланысты болды. 2004 жылдың күзінде 13 адам Pleurocybella porrigens немесе "аңгел қанаттарын" жеуден қайтыс болды. Жалпы алғанда, бұл грибтер жеуге жарамды деп саналады. Барлық құрбандар мидың жедел бұзылуынан қайтыс болды, олардың барлығы бүйрек ауруымен ауырған. Уыттың нақты себебі сол кезде белгісіз болды және өлім-жітімдер грибтерді жеумен байланысты деп сенімді түрде айтуға болмады. Алайда, грибтерден улану әрқашан да дұрыс емес анықтауға байланысты емес. Мысалы, қатты уытты Claviceps purpurea, қарабидайда өседі, кейде онымен бірге ұнтақтап, кейін жейді. Бұл ерготизм деп аталатын қауіпті, тіпті өлімге әкелетін салдарларға әкелуі мүмкін. Грибтерге ерекше немесе ерекше реакциялар да болуы мүмкін. Кейбіреулері аллергияға, ал басқалары басқа сезімталдыққа байланысты болуы мүмкін. Бір адамның белгілі бір гриб түріне немесе туысына байланысты асқазан-ішек бұзылысын сезінуі де сирек емес.
Атақты істер
Сиддхартха Гаутама (Будда деп белгілі) шамамен б.з.д. 479 жылы саңырауқұлақтан уланып қайтыс болған болуы мүмкін, бірақ бұл мәлімдеме кеңінен қабылданбаған. Рим императоры Клавдийді өлім құшағы саңырауқұлағымен уландырып өлтірген деген әңгіме бар. Дегенмен, бұл оқиға сол оқиғадан екі ғасырдан кейін ғана жазылған, және Клавдийдің өлтірілгеніне күмән тудырады. Ең көп сатылған автор Николас Эванс ("Жылқы шепшісі") Кортинариус рубелласын жегеннен кейін уланды (бірақ аман қалды). Физик Дэниел Габриэль Фаренгейттің ата-анасы 1701 жылдың 14 тамызында Данцигте уытты саңырауқұлақты қателікпен жеп қайтыс болды. Композитор Иоганн Шоберт Парижде әйелімен, балаларының бірінен басқа барлығымен, олардың үй қызметкерімен және төрт танысымен бірге қайтыс болды. Олар жинаған уытты саңырауқұлақтың жеуге жарамды екендігін қатаң түрде ескерткен екі түрлі мейрамхананың аспаздарына қарамастан, оны жеуге талап етті. 2023 жылдың шілдесінде Леонгатадағы саңырауқұлақтан улану – Австралияның Леонгата қаласында төрт адам өлім құшағы саңырауқұлағы болуы күдіктелген сиыр етінен жасалған Веллингтон тағамын жегеннен кейін ауруханаға түсті. Төрт қонақтың үшеуі қайтыс болды, ал біреуі аман қалды, кейін бауыр трансплантациясы жасалды. Тамақ пісірген Эрин Паттерсон 2023 жылдың қараша айында кісі өлтіру айыпталды. Паттерсон өзін кінәлі емес деп таныды, және Жоғарғы сот оның ісін 2024 жылдың 23 мамырында қарастырады. 2023 жылдың тамызында РСК Энергияның (Ресейдің жетекші ғарыш кемелерін өндірушісі) Мәскеудегі зымыран және ғарыш жүйелері бөлімін басқарған 77 жастағы профессор Виталий Мельников кенеттен ауыр сырқаттанды және жеуге жарамсыз саңырауқұлақ жегеннен кейін қайтыс болды.