Кіріспе
Қытай драматургі, романист және баспагер Ли Ю (1611–1680), сонымен қатар Ли Ливэнь деп те белгілі, қытай драматургі, романист және баспагер болған. (аты: 仙侣 Xiānlǚ; әдепті аты: 笠翁 Lìwēng)
Li Yu (, given name: 仙侣 Xiānlǚ; courtesy name: 笠翁 Lìwēng; 1611–1680 AD), also known as Li Liweng, was a Chinese playwright, novelist and publisher.
Өмір жолы және шығармалары
Қазіргі Цзянсу провинциясындағы Ругао қаласында туған ол Мин және Цин әулеттерінің соңында өмір сүрді. Императорлық емтиханның бірінші кезеңінен өткенімен, жаңа династиядағы саяси көтерілістерге дейін жоғары деңгейлерге өте алмады, бірақ оның орнына нарыққа арналған жазуларға көшті. Ли – актер, продюсер, режиссер және драматург болды, ол өзінің труппасымен саяхаттады. Оның "Желкенді қателіктері" пьесасы қытай Кун операсы сахнасында қойылады. Ли – қытай эротикалық әдебиетінің комедиясы "Құрбандық дұға кілемшесінің" болжамды авторы. Ол сондай-ақ "Он екі мұнара" атты әңгімелер жинағын жазды. "Жинақталған зерде үйі" ертегісінде ол бір жынысты махаббат тақырыбын көтеріп, "Сәлем опералар" (яғни "роман") жинағында және "Жұпар серігі" пьесасында бұл тақырыпқа қайта оралады. Ли Цзиньлиньде "Күкірт тұқымы бағының нұсқаулығы" сурет салу туралы нұсқаулыққа алғысөз жазып, жариялады. Ли бейресми очерктерімен, немесе сяопинь (小品) және гастрономиялық жазбаларымен де танымал болды. Лин Ютанг осы очерктердің бірнешеуін аударды. Лидің "Асқазанға қатысты" еңбегінде ауыз бен асқазан "адамзаттың ғасырлар бойғы барлық уайымы мен қиындықтарының себебі" дейді. Ол былай деді: "Өсімдіктер ауызсыз да, асқазансыз да өмір сүре алады, ал тас-топыраққа ешқандай қорек қажет емес. Онда неліктен бізге ауыз бен асқазан сыйланып, осы екі қосымша мүшемен жаратылды?" Лин сондай-ақ Лидің "Бай болса да қалай бақытты болуға болады" және "Кедей болса да қалай бақытты болуға болады", сондай-ақ "Ұйқы, жүру, отыру және тұру өнері" атты еңбектерін аударды, олар оның қатал тақырыптарға сатиралық көзқарасын көрсетеді.
Ақпарат көздері және қосымша оқу
Чен, Дуо, "Ли Ю". Қытай энциклопедиясы, 1-ші басылым. Чун Шу Чанг және Шелли Хсуэ Лун Чанг. Он жетінші ғасырдағы Қытайдағы дағдарыс және трансформация: Ли Ю әлеміндегі қоғам, мәдениет және қазіргі заман. Энн Арбор: Мичиган университетінің баспасы, 1992. x, 452 б. Оуэн, Стивен, "Ли, Ю, Үнсіз опералар (У шэн си)", Стивен Оуэн, ред. Қытай әдебиетінің антологиясы: 1911 жылға дейінгі бастамалар. Нью-Йорк: W. W. Norton, 1997. 915–941 б. (Архив). Патрик Ханан (1988). Ли Юдің тууы. Кембридж, Массачусетс штаты: Гарвард университетінің баспасы. Ли Юдің өмірі мен шығармаларына толық шолу, Ли Юдің эсселерінен, пьесаларынан, әңгімелерінен және романдарынан алынған маңызды үзінділерді қамтиды. Андреа Стокен: Ли Юдің эстетикалық тұжырымы (1610–1680 жж.) Сянцин оуцзидегі өмір және шығармалар контекстінде. 2005 ж. ХЕНРИ, Эрик: Қытайдық көңіл көтеру. Ли Юдің көшпенді пьесалары. Archon Books Hamden, CT 1980. Воскресенский Д.Н. Ли Ю. Вэйян түн ортасы немесе еттен жасалған төсек. (қыт. тілінен аударма, алғы сөз, түсіндірмелер) М., Гудьял Пресс. Воскресенский Д.Н. Ли Ю. Он екі мұнара (XVII ғасыр повестери). (қыт. тілінен аударма, алғы сөз, түсіндірмелер) М., Гудьял Пресс.
HENRY, Eric: Chinese Amusement The Lively Plays of Li Yü. Archon Books Hamden, CT 1980
Воскресенский Д.Н. Ли Юй. Полуночник Вэйян или подстилка из плоти. (пер. с кит., предисл., коммент.) М., Гудьял Пресс
Воскресенский Д.Н. Ли Юй. Двенадцать башен (повести XVII в.). (пер. с кит., предисл., коммент.) М., Гудьял Пресс