Кіріспе

Солтүстік Атлантика теңіз сүтқоректілері жөніндегі комиссия (NAMMCO) – Солтүстік Атлантикадағы теңіз сүтқоректілерін қорғау, басқару және зерттеу саласындағы ынтымақтастық бойынша халықаралық аймақтық орган. NAMMCO келісімі 1992 жылғы 9 сәуірде Гренландияның Нуук қаласында Норвегия, Исландия, Гренландия және Фарер аралдары тарапынан қол қойылды және 90 күннен кейін, 1992 жылғы 8 шілдеде күшіне енді. Келісім теңіз экожүйесін зерттеудің қазіргі заманғы тәсілдеріне және теңіз сүтқоректілерінің осы жүйедегі рөлін жақсырақ түсінуге баса назар аударады. Бұл ұйым мүше елдердің Халықаралық кит аулау комиссиясының киттер мен басқа да теңіз сүтқоректілерін халықаралық деңгейде басқаруына наразы болуының (және осы наразылықтары әлі де сақталуының) нәтижесінде құрылды. NAMMCO кит аулауға қатысты шешімдер кит популяцияларын басқарудың ғылыми принциптеріне негізделуі керек деп санайды. Аймақтық ынтымақтастық арқылы NAMMCO мүше елдері теңіз сүтқоректілерін қорғау және басқару шараларын күшейтуге және одан әрі дамытуға ұмтылады. Мұндай шаралар қолжетімді ең жақсы ғылыми дәлелдерге негізделуі керек, сонымен қатар теңіз экожүйесінің күрделілігі мен осалдығын, жағалаудағы қауымдастықтардың теңізден күнкөріс табуға құқықтары мен қажеттіліктерін ескеруі тиіс. Халықаралық кит аулау комиссиясы (IWC) қазіргі уақытта барлық (ірі түрлерді) кит аулауға тыйым салатын мораторийді қолданып келеді, бірақ оған бірнеше ерекшеліктер бар. Ұлыбритания сияқты кит аулауға қарсы елдер NAMMCO-ның Солтүстік Атлантикадағы кит қорларын басқаруға құзыретті орган екенін мойындамайды және Халықаралық кит аулау комиссиясын қолдауды жалғастыруда.

Тарих және құрылымы

NAMMCO компаниясы 1992 жылдың 9 сәуірінде Гренландияның Нуук қаласында Солтүстік Атлантикадағы теңіз сүтқоректілерін зерттеу, сақтау және басқару жөніндегі ынтымақтастық туралы келісімге қол қойған елдер тарапынан құрылды. Келісім 1992 жылдың 7 шілдесінде күшіне енді және ол 1990 жылы Тромсё қаласында Норвегия және Исландия үкіметтері мен Гренландия және Фарер аралдарының өзін-өзі басқару үкіметтері арасында жасалған түсіністік туралы меморандумның нәтижесі болды. Ұйымның мақсаты келісімнің 2-бабында белгіленген. Комиссия үш бөлімнен тұрады. Кеңес – комиссияның шешім қабылдайтын бөлігі болып табылады, ол аймақтағы теңіз сүтқоректілерінің қорларын басқару бойынша ұсыныстар жасайтын басқару комитеттерінен және қолданыстағы ғылыми әдебиетті қарастырып, өз ғылыми зерттеулерін жүргізетін ғылыми комитеттен кеңес алып, оған сүйенеді. Комиссия сондай-ақ аң аулау тәсілдері мен қоршаған орта мәселелеріне арналған семинарлар мен форумдар ұйымдастырады.