Теңіз түбіндегі минералды ресурстарды реттеуші халықаралық ұйым

Кіріспе

Теңіз түбіндегі минералды ресурстарға қатысты қызметті реттеуші үкіметаралық орган.

Халықаралық теңіз түбінің органы (ISA) – 167 мүше мемлекет пен Еуропалық Одақтың 1982 жылғы Теңіз құқығы жөніндегі БҰҰ конвенциясы (UNCLOS) және 1994 жылғы оны іске асыру туралы келісім негізінде құрылған, Ямайканың Кингстон қаласында орналасқан үкіметаралық орган. ISA-ның екі мақсаты бар: халықаралық теңіз түбіндегі минералды ресурстарды өндіруді рұқсат ету және бақылаулау, бұл "барлық адамзатқа ортақ мұра" саналады, сондай-ақ ұлттық юрисдикциядан тыс "Аймақта" теңіз түбінің, мұхит төселінің және кеніш қабаттарының экожүйесін қорғау. ISA халықаралық терең теңізді, яғни 200 метрден (656 футтан) төмендегі, фотосинтез үшін жеткіліксіз жарық болатын су кеңістігін сақтауға міндетті. Әлемдік мұхиттардың шамамен жартысына жуығын қамтитын ISA биологиялық әртүрлілікке қауіп төндіретін және теңіз ортасына зиян келтіретін қызметтерді қадағалауды жүзеге асырады. Бұл орган өз Ассамблеясы, Кеңесі және хатшылығы бар автономды халықаралық ұйым ретінде жұмыс істейді. 1994 жылы құрылғаннан бері ISA Атлант, Тынық және Үнді мұхиттарындағы теңіз түбін зерттеуге қатысты жиырмадан астам келісімшартты бекітті, олардың көп бөлігі Гавайи мен Мексика арасындағы Кларион-Клипертон аймағындағы іздеу-зерттеу жұмыстарына қатысты. Бұл аймақта мыс, кобальт және электр аккумуляторларын қуаттандыруға қолданылатын басқа да минералдар бар полиметалл түйіндері кездеседі. Бүгінгі күнге дейін ISA коммерциялық кен өндіруге рұқсат берген жоқ, себебі терең теңіздегі кен өндіруге мораторий енгізу туралы жаһандық шақырулардың аясында ережелерді пысықтауда. Ғалымдар мен қоршаған ортаны қорғаушылар мұндай кен өндірудің теңізге, көміртегінің сирек және әртүрлі түрлеріне мекен болатын ортаға зиян келтіруі мүмкін екенін ескертеді. ISA-ны UNCLOS мүшелері мен кен өндірушілер қаржыландырады және оны 47 мүшелі әкімшілік органды басқаратын, британдық юрист Майкл Лодж басқарады. Ол кен өнеркәсібімен тығыз байланысы және жаңартылатын энергияны дамыту үшін терең теңізде роботтық зерттеулерді қолдағаны үшін сынға ұшырады. Бұл орган Конвенция күшіне енген күнінен бастап жұмыс істейді. Органды басқаратын ережелер конвенцияны іске асыруға әсер ететін саяси және экономикалық өзгерістерді, соның ішінде нарыққа бағдарланған тәсілдерді ескере отырып жасалды. ISA 1996 жылдың қазан айында Біріккен Ұлттар Ұйымында бақылаушы мәртебесін алды. Оның құрамында 167 мүше мемлекет және Теңіз құқығы жөніндегі Біріккен Ұлттар Ұйымының конвенциясына қатысушы барлық елдерден тұратын Еуропалық Одақ бар.

The International Seabed Authority (ISA) is a Kingston, Jamaica based intergovernmental body of 167 member states and the European Union established under the 1982 UN Convention on the Law of the Sea (UNCLOS) and its 1994 Agreement on Implementation. The ISA's dual mission is to authorize and control development of mineral related operations in the international seabed considered the "common heritage of all mankind" and also protect the ecosystem of the seabed, ocean floor and subsoil in "The Area" beyond national jurisdiction. The ISA is to safeguard the international deep sea, the waters below 200 meters or 656 feet, where photosynthesis is hampered by inadequate light. Governing approximately half of the total area of the world's oceans, the ISA is to exercise oversight of activities that might threaten biological diversity and harm the marine environment. The Authority operates as an autonomous international organization with its own Assembly, Council and Secretariat. Since the ISA's inception in 1994, the Authority has approved over two dozen ocean floor mining exploration contracts in the Atlantic, Pacific and Indian Oceans, with the majority of contracts for exploration in the Clarion Clipperton Zone between Hawaii and Mexico, where polymetallic nodules contain copper, cobalt and other minerals used to power electric batteries. To date, the Authority has not authorized any commercial mining contracts as it deliberates over regulations amid global calls for a moratorium on deep sea mining. Scientists and environmentalists warn such mining could wreak havoc on the ocean as a carbon sink home to rare and diverse species. The ISA is funded by UNCLOS members and mining contractors and led by Secretary General Michael Lodge, a British barrister who oversees a 47 member administrative body and has come under criticism for close ties to the mining industry and support for deep sea robotic exploration to develop renewable energy. the day the Convention came into force. The articles governing the Authority have been made "noting the political and economic changes, including market oriented approaches, affecting the implementation" of the convention. The Authority obtained its observer status to the United Nations in October 1996. The Authority has 167 members and the European Union, composed of all parties to the United Nations Convention on the Law of the Sea.

Басқару және операциялар

Бас хатшымен қатар, екі маңызды орган саясатты қалыптастырып, Органдар жұмысын басқарады: барлық UNCLOS қатысушылары өкілдік ететін Ассамблея және Ассамблея сайлайтын 36 мүшеден тұратын Кеңес.

Бас хатшы

Ассамблея Бас хатшыны төрт жылдық мерзімге Халықаралық Теңіз Түбі Ресурстарын Басқару Ұйымының (ХТБРҰ) бас әкімшілік лауазым иесі ретінде сайлайды, Ұйым қызметкерлерін қадағалайды және Ассамблеяға жылдық есеп ұсынады. Бас хатшыға Ұйым рұқсат берген кез келген кен өндіру операцияларында қаржылық мүддеге ие болуға тыйым салынады. Ол 2008 жылдан бері екі мерзім бойы қызмет еткен Гана азаматы Нии Аллотей Одунтоннан кейін келеді.

Құрастыру

Ассамблея, құрамына Органның барлық мүшелері кіретін, 36 мүшеден тұратын Кеңесті, сондай-ақ Кеңес ұсынған үміткерлердің ішіндегі Бас хатшыны сайлайды. Ассамблеяның теңіз түбін қазуды басқаратын қағидалар мен ережелер, рұқсат етілген қазудан түсетін қаржылық үлесті тарату және Органның жылдық бюджеті бойынша Кеңестің ұсыныстарын бекіту немесе қабылдамау құқығы да бар.

Консультативтік органдар

Сонымен қатар, Кеңеске кеңес беретін 30 мүшеден тұратын Заң және техникалық комиссия, сондай-ақ бюджеттік және оған байланысты мәселелермен айналысатын 15 мүшеден тұратын Қаржы комитеті құрылды. Барлық мүшелер – үкіметтер ұсынған, жеке тәжірибесімен сайланған сарапшылар.

Кәсіпорын

Конвенция сонымен қатар "Энтерпрайз" деп аталатын орган құрды, ол Өкілеттіліктің өзінің кен өндіруші операторы болып жұмыс істейді және дамушы елдермен бөлісетін "жүздеген миллион долларлық роялти" табуы мүмкін.

Құзыреті

UNCLOS халықаралық теңіз түбін – МАС юрисдикциясына жататын бөлігін – "ұлттық юрисдикция шегінен тыс теңіз түбі мен мұхит түбі және оның қойнауын" деп анықтайды. UNCLOS ұлттық юрисдикция аймақтарын "12 теңіз шақырымына дейінгі аумақтық теңіз; 200 теңіз шақырымына дейінгі эксклюзивті экономикалық аймақ және континенттік шельф" деп белгілейді. Егер мемлекет өзінің континенттік шельфі табиғи түрде осы шектен артыққа созылатынын дәлелдей алса, онда ISA бұл шекараны анықтауға қатыспайды. Керісінше, бұл міндет UNCLOS арқылы құрылған басқа органға, Континенттік шельфтің шекаралары жөніндегі комиссияға жүктеледі, ол кеңейтілген аймақ талап ететін жағалау мемлекеттері ұсынған ғылыми деректерді сараптайды.

Коммерциялық

ISA әлі коммерциялық тау-кен келісімшарттарын бекітпегенімен, Орган көп талқыланған ISA ережелері аяқталуымен 2023–2024 жылдары коммерциялық тау-кен өндірісі басталуы мүмкін деп күтеді. 2021 жылы Тынық мұхитының Науру мемлекеті ISA-ны 2023 жылдың шілдесіне дейін соңғы коммерциялық тау-кен өндірісі ережелерін бекітуге немесе қолданыстағы жобаларды пайдаланып мердігерлерге кен өндіруге рұқсат беруге міндеттейтін мерзімді іске қосты.

Кларион-Клиппертон аймағы

Барлаудың көп бөлігі Кларион-Клипертон аймағында (CCZ) орналасқан, бұл Экваторлық Солтүстік Тынық мұхитында, Гавайидің оңтүстігі мен оңтүстік-шығысында, Гавай мен Мексика арасында жатыр. АҚШ-тың құрлықтарындай кең болатын тыныш CCZ, миллиондаған жылдар бойы пайда болған, никель, марганец, мыс, мырыш және кобальт қорғандары бар, картоп тәрізді триллиондаған полиметалл түйіндеріне және терең су коралдарына, губкаларға, сондай-ақ сирек кездесетін түрлерге ("көлеңке сегіз аяқты", шаяндар, құрттар және теңіз қияндарына) мекен. Бұл түрлер жарық аз аймақта қорғану үшін түйіндерге ұқсас тастарға жабысады.

Басқа да барлау аймақтары

Полиметалл түйіндерін барлау келісімшарттары Орталық Үнді мұхиты бассейні мен Батыс Тынық мұхитында жұмыс істейтін мердігерлерге де берілді. ISA 2001-2002 жылдары Yuzhmorgeologya (Ресей Федерациясы); Interoceanmetal Joint Organization (IOM) (Болгария, Куба, Словакия, Чехия, Польша және Ресей Федерациясы); Корея Республикасының Үкіметі; Қытай мұхит минералдарын зерттеу және дамыту қауымдастығы (COMRA) (Қытай); Терең мұхит ресурстарын дамыту компаниясы (DORD) (Жапония); Француздық теңізді пайдалану жөніндегі зерттеу институты (IFREMER) (Франция); Үндістан Үкіметімен келісімшарттар жасасты. 2006 жылы Орган Германияның Геобиологиялық ғылымдар және табиғи ресурстар жөніндегі федералды институтымен 15 жылдық келісімшартқа қол қойды. 2008 жылы Органға Тынық мұхиты аралдарындағы дамушы елдердің жекеменшік фирмаларынан полиметалл түйіндерін іздеуге рұқсат алу үшін екі жаңа өтініш келіп түсті. Олардың үкіметтерінің қолдауымен Nauru Ocean Resources Inc. және Tonga Offshore Mining Limited компаниялары оларды ұсынды. 2011 жылғы 22 шілдеде Nauru Ocean Resources Inc. компаниясына, ал 2012 жылғы 12 қаңтарда Tonga Offshore Mining Limited компаниясына 15 жылдық барлау келісімшарты берілді. Сонымен қатар, 2013 жылғы 14 қаңтарда G TECH Sea Mineral Resources NV (Бельгия) компаниясына; 2015 жылғы 19 қаңтарда Marawa Research and Exploration Ltd (Кирибати) компаниясына; 2015 жылғы 22 қаңтарда Ocean Mineral Singapore Pte Ltd компаниясына; UK Seabed Resources Ltd компаниясына (2013 жылғы 8 ақпан мен 2016 жылғы 29 наурыздағы екі келісімшарт бойынша); 2016 жылғы 15 шілдеде Кук аралдары инвестициялық корпорациясына және 2017 жылғы 12 мамырда China Minmetals Corporation компаниясына полиметалл түйіндерін іздеу бойынша 15 жылдық келісімшарттар берілді. Орган Батыс Тынық мұхитында кобальтқа бай ферромагниттік қабықтарды барлау бойынша бес келісімшартты сақтайды: Қытай мұхит минералды ресурстарын зерттеу және дамыту қауымдастығы (2014 жылғы 29 сәуір); Жапония мұнай, газ және металдар ұлттық корпорациясы (JOGMEC, 2014 жылғы 27 қаңтар); Ресей Федерациясының Табиғи ресурстар және экология министрлігі (2015 жылғы 10 наурыз); Companhia De Pesquisa de Recursos Minerais (2015 жылғы 9 қараша) және Корея Республикасының Үкіметі (2018 жылғы 27 наурыз).

Exploration contracts for polymetallic nodules have also been issued for contractors operating in the Central Indian Ocean Basin and Western Pacific Ocean. The ISA has issued exploration contracts for polymetallic sulphides in the South West Indian Ridge, Central Indian Ridge and the Mid Atlantic Ridge,

In 2001 2002 the ISA signed contracts with Yuzhmorgeologya (Russian Federation); Interoceanmetal Joint Organization (IOM) (Bulgaria, Cuba, Slovakia, Czech Republic, Poland and Russian Federation); the Government of the Republic of Korea; China Ocean Minerals Research and Development Association (COMRA) (China); Deep Ocean Resources Development Company (DORD) (Japan); Institut français de recherche pour l’exploitation de la mer (IFREMER) (France); the Government of India. In 2006, the Authority signed a 15 year contract with the Federal Institute for Geosciences and Natural Resources of Germany. In 2008, the Authority received two new applications for authorization to explore for polymetallic nodules, coming for the first time from private firms in developing island nations of the Pacific. Sponsored by their respective governments, they were submitted by Nauru Ocean Resources Inc. and Tonga Offshore Mining Limited. A 15 year exploration contract was granted by the Authority to Nauru Ocean Resources Inc. on 22 July 2011 and to Tonga Offshore Mining Limited on 12 January 2012. Fifteen year exploration contracts for polymetallic nodules were also granted to G TECH Sea Mineral Resources NV (Belgium) on 14 January 2013; Marawa Research and Exploration Ltd (Kiribati) on 19 January 2015; Ocean Mineral Singapore Pte Ltd on 22 January 2015; UK Seabed Resources Ltd (two contracts on 8 February 2013 and 29 March 2016 respectively); Cook Islands Investment Corporation on 15 July 2016 and more recently China Minmetals Corporation on 12 May 2017. The Authority holds five contracts for the exploration of cobalt rich ferromanganese crusts in the Western Pacific Ocean with China Ocean Mineral Resources Research and Development Association (29 April 2014); Japan Oil Gas and Metals National Corporation (JOGMEC, 27 January 2014); Ministry of Natural Resources and Environment of the Russian Federation (10 March 2015), Companhia De Pesquisa de Recursos Minerais (9 November 2015) and the Government of the Republic of Korea (27 March 2018).

Қоршаған ортаны қорғау және климаттық дағдарыс

Экологтар, 44 елдің ғалымдары, Google, BMW және Volvo, Дүниежүзілік жабайы табиғат қоры және Фиджи мен Папуа-Жаңа Гвинея сияқты Тынық мұхитының бірнеше мемлекеттері, теңіз ортасына тигізетін әсері туралы қосымша ғылыми зерттеулер жүргізілгенге дейін терең теңіздегі кен қазуға мораторий жариялауға шақырды. Терең теңіздегі кен өндіруді қолдайтындар, сирек металдарды өндірудің электр көліктерінің аккумуляторы үшін маңызды екенін, бұл қадам қазылған отынға тәуелділікті азайтуға көмектеседі деп мәлімдейді. Greenpeace экологиялық ұйымы терең теңіз түбіндегі кен қазудың жаңадан ашылған түрлердің – қабылдақтардан, киттерден, тіпті тамақтанбай тіршілік ететін және жарқыраған жылулық қайнарлардың маңында шоғырланатын бұқақтардың – мекендеу ортасын бұзуы мүмкін екеніне наразылық білдірді. Greenpeace ISA-ны БҰҰ теңіз құқығы жөніндегі конвенциясының (UNCLOS) негізгі 136-бабындағы «барлық адамзаттың ортақ мұрасы» принципін одан әрі дамытуға, ережелерді қайта қарауға және табиғатты қорғау мақсаттарын белгілеуге шақырды. 2018 жылғы Greenpeace Research Laboratories есебінде, ұйым теңіз биоәртүрлілігін табиғи газ және фотоэлектрлік элементтерге арналған сирек металдарды өндіру кезінде бөлінетін зиянды заттардан қорғаудың маңыздылығын атап өтті. Greenpeace «пайдаланушылыққа» бағытталған ISA терең теңіздегі кен өндіруді реттеуге лайықты орган емес деп санайды. 2019 жылы Greenpeace белсенділері Ямайкадағы Халықаралық теңіз түбі басқармасының жылдық мәжілісі алдында наразылық акциясын өткізіп, теңіздің тереңдігіндегі кен қазуға тыйым салу мақсатындағы жаһандық мұхит шартын қабылдауды талап етті. Белсенділердің бір бөлігі Greenpeace-тің «Эсперанса» кемесімен Ямайкаға барды, ол «Атлантика ортасындағы жоғалған қаладан» келді – Greenpeace бұл аймақты ISA рұқсат берген барлау жұмыстарының қауіп төндіретінін мәлімдейді. ISA бас хатшысы Майкл Лодж Greenpeace-тің терең теңіздегі кен өндіруді бақылау үшін ISA емес, жаһандық мұхит келісімін қолдауының логикалық еместігін айтты.

Семинарлар мен зерттеулер

Заң шығару жұмысымен қатар, Басқарма теңіз ортасын кез келген зиянды салдарлардан қорғау шараларына ерекше назар аудара отырып, теңіз түбін зерттеудің әртүрлі аспектілері бойынша жыл сайын семинарлар ұйымдастырады. Ол осы жиналыстардың нәтижелерін жарияланымдар арқылы таратуда. Орталық Тынық мұхитының маңызды минералды аймағын қамтитын көп жылдық зерттеулер нәтижесінде, мұхиттың ең терең бөлігіндегі түйінді аймақтағы биологиялық әртүрлілік, түрлердің таралу аймағы және гендер ағыны туралы техникалық зерттеу жасалды, бұл зерттеу терең теңіз түбіндегі кен өндірудің әсерін болжау және басқаруға бағытталған. 2007 жылдың қазан айында Гавайи штатының Маноа қаласында өткен семинарда Кларион-Клиппертон аймағында түйінді кендерді өндіруге тыйым салатын, табиғи ортаны өзгеріссіз қалдыру мақсатындағы «сақтаудың эталондық аймақтарын» құрудың негіздемесі мен ұсыныстары жасалды. Соңғы жылдары ISA терең теңіздегі ғылыми зерттеулерді жүргізуде әйелдердің рөлін күшейту, теңіз түбі ресурстарын тұрақты басқару, Африка үшін теңіз түбі кенін өндіруге қатысты ресурстар мен технологиялар және теңіз түбі кенін өндіруден түсетін экономикалық пайданы бөлісу мәселелері бойынша семинарлар өткізді.

Теңіз түбін қазудың ұлттық үрдісі

Соңғы жылдары, алайда, Папуа-Жаңа Гвинея, Фиджи және Тонганың ұлттық аймақтарындағы суларда жұмыс істейтін бірнеше компаниялар арасында терең теңіз кен өндірісіне, әсіресе ферромарганецті қабықтар мен полиметалл сульфидтеріне қызығушылық артып келеді. Папуа-Жаңа Гвинея 1997 жылы Nautilus Minerals компаниясына алғашқы лицензия берген кезде теңіз түбіндегі массивті сульфидтік кен орындарын коммерциялық зерттеуге лицензия берген әлемдегі алғашқы ел болды. Жапонияның жаңа мұхит саясаты метангідраттар мен гидротермалды кен орындарын Жапонияның эксклюзивті экономикалық аймағында дамыту қажеттігін баса көрсетеді және осы ресурстарды келесі 10 жыл ішінде коммерцияландыруды көздейді. Бас хатшы Нандан 2008 жылғы сәуірдегі Органдағы жылдық есебінде осы дамулар туралы баяндағанда, теңіз түбінен кен өндіруден алынатын негізгі металдар – кобальт, мыс, никель және марганецке деген сұраныс пен бағаның өсу тенденциясын атап өтті және шельфтегі кен өндірісі үшін әзірленетін технологияларды терең теңіз кен өндірісіне бейімдеуге болатынын көрсетті. Соңғы кезде Канада, Дания, Исландия, Норвегия, Ресей және АҚШ-тың шекарасында орналасқан Арктика мұхитының теңіз ресурстарын пайдалану мүмкіндігіне үлкен қызығушылық туды (Арктикадағы аумақтық талаптарды қараңыз). 2020 жылы экологиялық ұйымдардың халықаралық коалициясы Норвегия үкіметінен ұлттық юрисдикциядағы терең теңіз кен өндірісі жоспарларынан ғана емес, сонымен қатар Халықаралық теңіз түбін зерттеу органы алдында Арктика теңізіндегі терең теңіз кен өндірісіне қарсы шығуға шақырды.

Қор

2006 жылы Басқарма халықаралық теңіз түбі аймағындағы ғылыми-зерттеу жұмыстарын бірлесіп жүргізуді қолдау үшін Ғылыми-зерттеу қорын құрды. Бұл қор дамушы елдерден келген тәжірибелі ғалымдар мен техникалық мамандарға халықаралық және ұлттық институттар ұйымдастырған терең теңіз зерттеулеріне қатысуға көмектеседі. 2008 жылдың ақпан айында қатысушыларды анықтау, ынтымақтастық жасайтын ұйымдар желісін құру және Басқарманың бастапқы 3 миллион долларлық қаражатын арттыру үшін сыртқы қаржы табу мақсатында науқан басталды.