Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тарихқа дейінгі жер жұмысы
Prehistoric earthwork
Қазылған жолдармен қоршалған аумақ – Еуропадағы неолит дәуірінің басында кең таралған үлкен тарихқа дейінгі жер жұмысының бір түрі. Бұл аумақ арықтар мен бөктерлермен белгіленген, ал арықтардың үстінен бірнеше қазылған жолдар өтеді. 100-ден астам мысалы Францияда, ал 70-і Оңтүстік Англия мен Уэльсте тіркелген, сондай-ақ Скандинавия, Бельгия, Германия, Италия, Ирландия және Словакияда да басқа да орындар белгілі. "Қазылған жолдармен қоршалған аумақ" термині бұрынғы "қазылған жолмен бекітілген лагерь" терминінен қазір артықшылыққа ие, себебі бұл орындар міндетті түрде тұру орындары болмағандығы дәлелденді.
A causewayed enclosure is a type of large prehistoric earthwork common to the early Neolithic in Europe. It is an enclosure marked out by ditches and banks, with a number of causeways crossing the ditches. More than 100 examples are recorded in France and 70 in Southern England and Wales, while further sites are known in Scandinavia, Belgium, Germany, Italy, Ireland and Slovakia. The term "causewayed enclosure" is now preferred to the older term, causewayed camp, as it has been demonstrated that the sites did not necessarily serve as occupation sites.
Құрылыс
Жолдармен байланысты қоршаулар көбінесе бір-төрт концентрлі арықтармен және ішкі жағалаумен қоршалған төбелерде орналасқан. Төмендіктердегі қоршаулар әдетте төбедегілерге қарағанда ірілеу болады. Арықтарды аралықтарымен кесіп өтетін жолдар осы ескерткіштерге аттарын берген. Арықтар бөлік-бөлікпен қазылған, ал арасындағы кең жолдар сақталған. Оларды сегменттелген немесе жолдармен сақиналанған арықтармен шатастырмау керек, олар кішкентай және тек жерлеумен байланысты деп саналады, сондай-ақ кейінірек пайда болған және анық қорғаныс функциясын атқарған бекіністермен де шатастырмау керек. Алайда, қорғаныс функциясына қатысты, Хамблдон төбесі сияқты кейбір жерлерде ағаш қоршаулардың іздері табылды.
Causewayed enclosures are often located on hilltop sites, encircled by one to four concentric ditches with an internal bank. Enclosures located in lowland areas are generally larger than hilltop ones. Crossing the ditches at intervals are causeways which give the monuments their names. It appears that the ditches were excavated in sections, leaving the wide causeways intact in between. They should not be confused with segmented, or causewayed ring ditches, which are smaller and are thought to relate only to funerary activity, or with hillforts, which appeared later and had a definite defensive function. With regard to defensive functionality, however, evidence of timber palisades has been found at some sites such as Hambledon Hill.
Кездесу
Алғашқы жолдармен салынған қоршаулар Батыс Еуропада б.з.д. V мыңжылдықта салынды, ал б.з.д. III мыңжылдықтың басына қарай олардың құрылысында едәуір аймақтық ерекшеліктер байқалды. Француздық мысалдарда практикалық мақсатқа емес, алыстан әсер етуге арналған мүйіз тәрізді кіреберістер кездесе бастады. Ұлыбритания мен Ирландиядағы жолдармен салынған қоршаулардың құрылысы мен пайдаланылу мерзімі радиокөміртектік даталарды Байес талдауы қолданылған «Уақытты жинақтау» атты маңызды зерттеудің тақырыбы болды, бұл неолит дәуірі үшін беспрецеденттік тарихи дәлдікке мүмкіндік берді. Бұл зерттеу Ұлыбританияда неолиттің басталуынан кейін, яғни б.з.д. 41-ші ғасырда алғашқы шаруалардың келуінен бастап, салынған алғашқы ескерткіштер ұзын обалар болғанын көрсетті, олар б.з.д. 39-шы ғасырдың соңында, яғни шамамен б.з.д. 3800 жылы (немесе бірнеше онжылдықтардан кейін) танымал болды. Жолдармен салынған қоршауларға деген сұраныс б.з.д. 38-шы ғасырдың соңында, Ұлыбританияның шығысынан басталып, батысқа жылдам таралып, б.з.д. 37-шы ғасырдың үшінші тоқсанында құрылыс шарына жетті. Осы кезде ұзын обалар жабылып немесе пайдаланылмай қалды. Б.з.д. 36-шы ғасырда жолдармен салынған қоршауларды салудың соңғы кезеңі болды, сонымен бірге қолданыстағы қоршаулардың пайдаланылуы (қазбалардағы іздер мен қайта қазу арқылы) артты. Кейбір қоршаулар тек бір буынға қолданылса, ал басқалары, мысалы, типтік орны, Жел диірмені төбесі, Авебери және Хамблдон төбесі ғасырлар бойы қолданылып, б.з.д. 35-ші немесе 34-ші ғасырларға дейін жалғасты. Осы негізгі пайдалану кезеңінде қоршауларда зорлық-зомбылық пен шабуылдардың бірнеше мысалы анықталды. Б.з.д. 36-шы ғасырдан кейін курсус деп аталатын жаңа ескерткіштер танымал болды. Бұлардың бәрі ең алғашқы хендж ескерткіштерінің, соның ішінде Стоунхендж I-нің пайда болуына дейін көп бұрын болды.
The first causewayed enclosures were constructed in Western Europe in the fifth millennium BC and by the early third millennium BC; notable regional variations occur in their construction. French examples begin to demonstrate elaborate horn shaped entrances which are interpreted as being designed to impress from afar rather than serve any practical purpose. The dates of construction and use of causwayed enclosures in Britain and Ireland were the subject of a seminal study using Bayesian analysis of radiocarbon dates, Gathering Time, which provided unprecedented historical precision for the Neolithic period. This showed that following the start of the Neolithic in Britain, i. e. the arrival of the first farmers in the 41st century BC, the first monuments built were long barrows, which became popular at the end of the 39th century, that is, around 3800 BC (or a few decades later ). The fashion for causewayed enclosures took off in the late 38th century, starting in east Britain and rapidly spreading west, with construction peaking in the third quarter of the 37th century. At this time the long barrows were closed up or at least went out of use. Following a lull, a final round of construction of causewayed enclosures happened in the 36th century, and at the same time the usage of existing enclosures (as marked by deposition in the ditches, and continued re cutting) increased. Some enclosures were in use for only a generation, while others, such as the type site, Windmill Hill, Avebury, and Hambledon Hill, were used for centuries, continuing until the 35th or 34th centuries BC. Throughout this period of primary use, a number of examples were identified of violence and attacks at enclosures. After the 36th century, a new type of monument, the cursus, became popular. All this long preceded the earliest henge monuments, including Stonehenge I.
Португалия
Замбужал бекінісінің екінші құрылыс кезеңі.
Castro of Zambujal in its second construction phase.