Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Орыс-неміс тіл білімі маманы (1886–1962) Макс Юлиус Фридрих Васмер (; Максимилиан Романович Фасмер; 28 ақпан 1886 – 30 қараша 1962) – орыс және неміс тіл білімі маманы. Ол үнді-еуропалық, фин-ұғыр және түркі тілдерінің этимологиясы мәселелерін зерттеді, сондай-ақ славян, балтық, иран және фин-ұғыр халықтары тарихы бойынша жұмыс істеді.
Russian German linguist (1886–1962)
Max Julius Friedrich Vasmer (; Максимилиан Романович Фасмер; 28 February 1886 – 30 November 1962) was a Russian and German linguist. He studied problems of etymology in Indo European, Finno Ugric and Turkic languages and worked on the history of Slavic, Baltic, Iranian, and Finno Ugric peoples.
Өмірбаян
Санкт-Петербургте неміс ата-анасының отбасында дүниеге келген Васмер 1907 жылы Санкт-Петербург университетін бітірді. 1910 жылдан бастап ол профессор ретінде лекциялар оқыды. 1917–1922 жылдардағы Ресей азамат соғысы кезінде Саратов және Дорпат (Тарту) университеттерінде жұмыс істеді. 1921 жылы Лейпцигке қоныстанды, бірақ 1925 жылы Берлинге көшіп барды. 1938–1939 жылдары Нью-Йорктегі Колумбия университетінде дәріс оқыды. Сол жерде ол өзінің ең маңызды еңбегі – "ВД=" атты сөздігін жаза бастады. 1939 жылы Берлин Вильмерсдорф қаласында профессор Александр Брюкнердің естелігіне арналған сөз сөйледі және Берлин университетінің славистика кафедрасын басқарды. 1941 жылы "Грекиядағы славяндар" (Die Slaven in Griechenland) және 1944 жылы "Серб-хорват тіліндегі грек сөздері" (Die griechischen Lehnwörter im Serbo Kroatischen) кітаптарын жариялады. 1944 жылы Берлиндегі Васмердің үйіне жасалған бомбалау шабуылы оның көптеген материалдарын жойды. Дегенмен, Васмер жұмысын жалғастырды, ол ақыры 1950–1958 жылдары Гейдельберг университетінде үш томдық "Ресей этимологиялық сөздігі" (Russisches Etymologisches Wörterbuch) ретінде жарияланды. Васмер 1962 жылғы 30 қарашада Батыс Берлинде қайтыс болды. Васмердің сөздігінің орыс тіліне аудармасы – Олег Трубачевтың кеңінен түсіндірмелерімен – 1964–1973 жылдары жарық көрді. Ол славян тілдерінің этимологиясы бойынша ең авторитеттік көз болып табылады. Орыс тіліндегі нұсқасы Сергей Старостиннің "Бабил мұнарасы" веб-сайтында қолжетімді. Макс Васмер басқарған тағы бір маңызды жұмыс – өзендер мен басқа да су нысандарының орыс тіліндегі атауларының көп томдық сөздігін құрастыру болды. Ол одан да ірі жобаны бастады, ол оның өлімінен кейін жұмысшылар тобымен аяқталды: Революцияға дейінгі және советтік дереккөздерде кездесетін Ресейдегі барлық елді мекендердің аттарын қамтитын ескерткіш (11 томдық) газетті жариялау.
Born to German parents in Saint Petersburg, Vasmer graduated from Saint Petersburg University in 1907. From 1910, he delivered lectures there as a professor. During the Russian Civil War of 1917–1922, he worked in the Universities of Saratov and of Dorpat (Tartu). In 1921, he settled in Leipzig, but in 1925 moved to Berlin. In 1938–1939, he delivered lectures at Columbia University in New York City. It was there that he started to work on his magnum opus, the WD=. He delivered the eulogy for Professor Aleksander Brückner in Berlin Wilmersdorf in 1939 and he took over the chair of Slavistic studies at the University of Berlin. In 1941 he published the book "The Slavs in Greece" (Die Slaven in Griechenland) and in 1944 the book "The Greek loanwords in Serbo Croatian" (Die griechischen Lehnwörter im Serbo Kroatischen). In 1944, the bombing of Vasmer's house in Berlin destroyed most of his materials. Nevertheless, Vasmer persevered in his work, which was finally published in three volumes by Heidelberg University in 1950–1958 as Russisches Etymologisches Wörterbuch. Vasmer died in West Berlin on 30 November 1962. The Russian translation of Vasmer's dictionary – with extensive commentaries by Oleg Trubachyov – was printed in 1964–1973. , it remains the most authoritative source for Slavic etymology. The Russian version is available on Sergei Starostin's Tower of Babel web site. Another monumental work led by Max Vasmer involved the compilation of a multi volume dictionary of Russian names of rivers and other bodies of water. He initiated an even grander project, completed by a team of workers after his death: the publication of a monumental (11 volumes) gazetteer that included virtually all names of populated places in Russia found both in pre revolutionary and in Soviet sources.