Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Италиялық өнер тарихшысы және археолог (1732–1810)
Italian art historian and archaeologist (1732–1810)
Луиджи Антонио Ланци (13 маусым 1732 – 31 наурыз 1810) – итальяндық өнер тарихшысы және археолог. Ол қайтыс болғаннан кейін Флоренциядағы Санта-Кроче шіркеуінде Микеланджелоның қасына жерленді.
Luigi Antonio Lanzi (13 June 1732 – 31 March 1810) was an Italian art historian and archaeologist. When he died he was buried in the church of the Santa Croce at Florence by the side of Michelangelo.
Өмірбаян
Ланци 1732 жылдың 13 маусымында Паптық мемлекеттегі Италияның орталық қаласы Треяда дүниеге келді. 1749 жылы Сент-Игнатий орденіне қосылмас бұрын Фермо және Римдегі иезуит мектептерінде білім алды. Ланци 1773 жылы Флоренция галереяларының сақтаушысы болып тағайындалды, сонымен қатар Accademia della Crusca президенті де болды. Одан кейін ол итальяндық сурет өнерін, этрус ескерткіштерін және тілін зерттеді. Оның еңбектерінің бірі – «Storia Pittorica dell'Italia», оның алғашқы бөлігі Флоренция, Сиена, Рим және Неаполь мектептері туралы 1792 жылы, ал қалған бөлігі 1796 жылы жарық көрді. Археология саласындағы ең үлкен жетістігі – «Saggio di lingua Etrusca» (1789) еңбегі, одан кейін 1806 жылы «Saggio delle lingue d'Italia» (Италия тілдері туралы зерттеме) жарық көрді. 1806 жылғы «Dei vasi antichi dipinti volgarmente chiamati Etruschi» (Жалпы халық арасында этрус деп аталатын ежелгі суреттер) атты естелігінде Ланци олардың грек тегін және ерекшеліктерін дұрыс анықтады. Оның пікірінше, бұл ежелгі ескерткіштерге қатысты болғандай, этрус тіліне де қатысты, ал «Saggio di lingua Etrusca» еңбегінің мақсаты осы тілдің көршілес халықтардың тілдерімен – римдіктермен, умбриялықтармен, оскандықтармен және гректермен байланысты екенін дәлелдеу болды. Ол Эннио Кирино Висконтимен бірлесіп, қазіргі әдебиет пен ескерткіштер арқылы ежелгі дүниені толыққанды бейнелеудің үлкен, бірақ ешқашан іске аспаған жоспарында одақтас болды. Оның ежелгі мүсіндер мен олардың әртүрлі стильдері туралы жазбалары «Saggio di lingua Etrusca» еңбегіне қосымша ретінде жарық көрді және Вилла Медичиден Флоренция коллекциясына қосылған қазыналарды мұқият зерттеу нәтижесінде туындады. Этрус тіліндегі кейінгі жазушылардың оған жасаған сынымы Корссенді филология мен археологияға сіңірген нақты еңбектерінің атынан наразылық білдіруге мәжбүр етті. Оның басқа шығармаларының ішінде Гесиодтың «Жұмыстар мен күндер» атты еңбегінің құнды түсіндірмелері бар басылымы және үшінші римадағы аудармасы бар. 1785 жылы басталған, 1808 жылы қайта жазылып, аяқталды. Оның шығармаларының тізімі рухани тақырыптарға арналған трактаттар жинағы – «Opere sacre» еңбегімен аяқталады.
Lanzi was born in the central Italian town of Treia in the Papal States on 13 June 1732. He attended Jesuit schools in Fermo and Rome before joining the Order of St. Ignatius in 1749. Lanzi was appointed keeper of the galleries of Florence in 1773, where he also became president of the Accademia della Crusca. He thereafter studied Italian painting and Etruscan antiquities and language. In the one field his labors are represented by his Storia Pittorica dell' Italia, the first portion of which, containing the Florentine, Sienese, Roman and Neapolitan schools, appeared in 1792, the rest in 1796. In archaeology his great achievement was Saggio di lingua Etrusca (1789), followed by Saggio delle lingue d' Italia in 1806. In his 1806 memoir on the so called Etruscan vases Dei vasi antichi dipinti volgarmente chiamati Etruschi, Lanzi rightly perceived their Greek origin and characters. What was true of the antiquities would be true also, he argued, of the Etruscan language, and the object of the Saggio di lingua Etrusca was to prove that this language must be related to that of the neighboring peoples: Romans, Umbrians, Oscans and Greeks. He was allied with Ennio Quirino Visconti in his great but never accomplished plan of illustrating antiquity altogether from existing literature and monuments. His notices of ancient sculpture and its various styles appeared as an appendix to the Saggio di lingua Etrusca, and arose out of his minute study of the treasures then added to the Florentine collection from the Villa Medici. The abuse he met with from later writers on the Etruscan language led Corssen to protest in the name of his real services to philology and archaeology. Among his other productions was an edition of Hesiod's Works and Days, with valuable notes, and a translation in terza rima. Begun in 1785, it was recast and completed in 1808. The list of his works closes with his Opere sacre, a series of treatises on spiritual subjects.