Кіріспе

Асқазан қышқылын басуға арналған дәрі

Пантопразол, басқа атауларымен қатар Protonix брендімен сатылады, асқазан жарасын емдеу, гастроэзофагеалды рефлюкс ауруына (GERD) байланысты эрозиялық эзофагиттің қысқа мерзімді емдеуі, эрозиялық эзофагиттің жазылуын сақтау және Zollinger-Ellison синдромы сияқты патологиялық гиперсекреторлық жағдайлар үшін қолданылатын протондық сорғы ингибиторы болып табылады. Бұған қоса, Helicobacter pylori бактериясын жою үшін басқа дәрілермен бірге қолданылуы мүмкін. Оның тиімділігі басқа протондық сорғы ингибиторларына (ППИ) ұқсас. Ол ауыз жолымен және тамырға инъекция арқылы қолданылады. Жалпы қолданысқа арналған дәрі ретінде де қолжетімді. 2021 жылы АҚШ-та 27 миллионнан астам рецепт бойынша ең көп тағайындалған он тоғызыншы дәрі болды.

Медициналық қолданыстар

Пантопразол ересектер мен бес жастан асқан балаларда асқазан-өңеш рефлюксі ауруынан туындаған қызыл ішек пен асқазанның эрозиясы мен ойық жарасын қысқа мерзімді емдеу үшін қолданылады. Сондай-ақ, ол Золлингер-Эллисон синдромын ұзақ мерзімді емдеуге де пайдаланылуы мүмкін.

Балалар

Пантопразол тек жеті жасқа толған балаларда эрозиялық эзофагиттің қысқа мерзімді емдеуі үшін көрсетілген; пантопразолдың қауіпсіздігі мен тиімділігі балаларда эрозиялық эзофагитті емдеуде ғана расталған.

Ұзақ мерзімді қолдану

Протон насосының ингибиторларын жоғары дозада және/немесе ұзақ уақыт (бір жылдан астам) қабылдаған адамдарда остеопороз және сүйек сынықтары байқалған. Пантопразол сияқты препараттарды ұзақ мерзімге (әдетте бір жыл немесе одан да көп) қабылдағанда гипомагнезия байқалуы мүмкін, алайда үш айлық емдеу курсында да жағдайлар тіркелген. Ұзақ қолдану кезінде В12 витамині, темір және кальций тапшылығы дамуы мүмкін. Бұл В12 витаминінен R-фактордың ажырауына кедергі келтіріп, оның сіңуіне бөгет жасайды.

Өзара әрекеттесулер

Асқазан қышқылдығын төмендету әсеріне байланысты пантопразол қолдану pH-қа сезімтал дәрілердің сіңуіне әсер етуі мүмкін, мысалы, ампициллин эфирлері, кетоконазол, атазанавир, темір тұздары, амфетамин және микофенолат мофетил. Метаболизм негізінен CYP2C19 ферментімен деметилдену арқылы, одан кейін сульфациялану арқылы жүзеге асады. Тағы бір метаболизм жолы – CYP3A4 ферментімен тотығу. Пантопразол метаболиттерінің фармакологиялық маңызы жоқ деп есептеледі. Асқазанның қышқыл ортасында белсенділігі болмағандықтан, пантопразол көбінесе прокинетикалық препаратпен бірге тағайындалады. Пантопразол қышқыл секрециясын тежеу үшін H+K+АТФазаға (протондық сорғы) қайтымсыз байланысады. Сорғылардың қайтымсыз байланысуына байланысты, қышқыл өндірісін жаңадан бастау үшін жаңа сорғылар синтезделуі керек. Препарат қолданғаннан кейін, плазмадағы ең жоғары концентрацияға жету уақыты 2-3 сағатты құрайды. Пантопразолдың фармакокинетикасы бірнеше ветеринариялық түрлерде, соның ішінде бұзаулар, альпакалар және тоқтыларда зерттелді, олардың жартылай шығарылу мерзімі тиісінше 2,81, 0,47 және 1,43 сағатты құрады. Пантопразол ешкілерде бұзауларға қарағанда жылдамырақ шығарылады, ешкілердің жартылай шығарылу мерзімі бір сағаттан кем.

Тарих

Пантопразолды Altana компаниясының еншілес кәсіпорны Byk Gulden ғалымдары ашқан; дәрі-дәрмек ашу бағдарламасы 1980 жылы басталды, пантопразол 1985 жылы өндірілді. Бұл қосылысты химияшылар басқа химиялық затты кеңейту үшін жасаған, ол даму үміткері ретінде таңдалған еді. Byk Gulden 1984 жылы Smith Kline & French компаниясымен серіктестік құрды және 2000 жылы Protonix сауда атауымен АҚШ FDA-дан сатуға рұқсат алды. 2004 жылы дәрі-дәрмектің бүкіл әлемдік сатылымы 3,65 миллиард долларды құрады, оның жартысы АҚШ-та болды. 2009 жылы Wyeth компаниясын Pfizer сатып алды. Дәріні қорғайтын патент 2010 жылы бітуге тиіс еді, бірақ Teva Pharmaceuticals 2007 жылы Ұқыпты жаңа дәрі өтінімін (ANDA) берді, ал Wyeth және Nycomed Teva-ны патенттік құқық бұзушылық үшін сотқа берді. Бірақ Teva сол жылы патент күшін жойғанша, өзінің генериктік дәрісін "қауіпке" шығаруға шешім қабылдады. 2008 жылы Wyeth рұқсат етілген генериктік дәріні шығарды. Pfizer және Takeda-ның патенттік эксклюзивтігі 2010 жылы аяқталды, ал педиатриялық қолдануға арналған әкімшілік эксклюзивтігі 2011 жылдың қаңтарында бітті, содан кейін толыққанды генериктік бәсекелестік басталды. Teva және Pfizer/Takeda арасындағы сот ісі 2013 жылы шешілді, Teva ерте шығарылғаны үшін патент иелеріне 2,15 миллиард доллар өтемақы төледі.

Қоғам және мәдениет

2017 жылдан бастап, препарат әлем бойынша көптеген сауда атауларымен сатылды, оның ішінде домперидонмен бірге қолданылатын препараттар, итопридпен, кларитромицин мен амоксициллиннің қосындысы, левосульпиридпен және напроксенмен бірге қолданылатын препараттар да бар. Ол Aciban DSR, Acillect DSR, Asoprazole D, Buffet DXR, Depam, Domelong P, Dycizol, Eracid D, F Pan DSR, Fulpan D, Fulpan DSR, Gerdom, Gi Fri, Gopan D, Gopan DSR, GR8 OD, Kurepane DSR, Latop D, Monpan D, Monpan DSR, Nupenta DSR, Odipan DSR, Oritop D, Oritop DSR, P Bit D, P Bit DSR, P Zole DSR, P Zole D, PAA DSR, Palio D, Pamtrazol D, Pan D, Pancrazio DSR, Pandiff, Pandostal, Pandostal OD, Panfast DSR, Panopaz D, Panor D, Panpot DSR, Pansa D, Pantact D, Pantin D, Pantin RD, Pantocar D, Pantocom D, Pantoflux, Pantojoy DXR, Pantokool D, Pantolex DS, Pantopacid D, Pantopacid SR, Pantorica D, Pantozol D, Pantozol DSR, Pantra D, Pantune D, Panveda D, Panzo D, Panzol Plus, Panzol D, Paz DN, Peblo D, Peblo DSR, Penkool DSR, Penlip D, Pentalink D, Pentastar D, Pentozed D, Peptac D, Peptac DSR, Pepticool DXR, Pintel DSR, Pop DSR, Praize D, Praize D Forte, Prazole Plus, Prazosan DSR, Predom, Predom OD, Prolex DSR, Prolus DSR, Protocent DSR, Protopan D, Protopan H, Ripane D, Ripane DSR, Trazol DSR, PTA D, Ulcicap PD, Ultop DSR, Ultoz D, Wonon D, Wonon DSR, және Zovanta D сауда атауларымен сатылды. Ол сиырлар, қойлар және ешкілер үшін қолдануға қауіпсіз деп көрсетілген. Бұзауларда тері астына енгізген кезде биологиялық қолданылу 100% - дан жоғары. Бұзауларда тамырға және тері астына енгізу асқарынның pH деңгейін айтарлықтай көтеретіні дәлелденді.