Христиан бейбітшілік шіркеулері

Кіріспе

Христиандық бейбітшілікті жақтаған христиан шіркеулері

Бейбітшілік шіркеулері – христиандық бейбітшілікті немесе Киелі кітапқа негізделген қарсылықсыздықты қолдайтын христиан шіркеулері, топтары немесе қауымдастықтары. «Тарихи бейбітшілік шіркеулері» термині тек бейбітшіл шіркеулер арасындағы үш шіркеу тобына қатысты:
Бауырлар шіркеуі, оның ішінде барлық еншілес шіркеулері, мысалы, Ескі неміс баптистері, Ескі бауырлар және Дункард бауырлары;
Достар діни қоғамы (квакерлер); және
Меннониттер, оның ішінде Амиш, Бичи Амиш, Ескі тәртіп меннониттері және Консервативті меннониттер.

Шварцнау бауырлары мен меннониттерден басқа, Гуттер бауырлары, Өзен бауырлары, Апостолдық христиан шіркеуі және Брудерхоф сияқты басқа анабаптистік христиан қауымдастықтары да бейбітшілікті үйретеді. Бұл сөз тіркесі 1935 жылы Канзаста бейбітшілік шіркеулерінің алғашқы конференциясынан бері қолданылып келеді. «Бейбітшілік шіркеулері» анықтамасы кейде 1863 жылдан бері христадельфиандарды және 1935 жылы Канзаста өткен «тарихи бейбітшілік шіркеулері» конференциясына қатыспаған басқаларды да қамтуы мүмкін. Бейбітшілік шіркеулері Исаның зорлық-зомбылыққа қарсы болуды жақтағанымен келіседі. Өзін қорғау үшін физикалық күш қолданудың рұхсат етілуі мәселесі даулы. Көптеген сенушілер зорлық-зомбылыққа қарсы тұрудың моральдық қағидасына қатаң түрде ұстанып, оған адал болады. Бұл шіркеулер жалпы алғанда, ұлттар мен олардың үкіметтері үшін зорлық-зомбылық жасау христиандық моральға қайшы келеді деген пікірде бірауыздан келіседі, бірақ Исаның үйретулері Құдай Патшалығының қағидаларын түсіндіруге, ал емес, кез келген жер бетіндегі үкіметтердің жолдарымен салыстыруға бағытталғандығын мойындайды.

Тарих

Христиандық конфессиялардың арасында зорлық-зомбылыққа қарсы болуды жақтаған мүшелер әрқашан болған, бірақ кейбір шіркеулер негізі қаланғаннан бері оны тұрақты түрде қолдап келеді. Үш тарихи бейбітшілік шіркеуінен басқа, олардың қатарына амиштер, Ескі тәртіптің меннониттері, консервативті меннониттер, Холдман меннониттері, гуттерлер, Ескі неміс баптистері, Ескі тәртіптің өзен бауырлары, Мәсіхтегі бауырлар және анабаптистік дәстүрдегі басқалары; духоборлар, молокандықтар, данкард бауырлары, Дух және Жан ұстаушылар, Брудерхоф қауымдастықтары, швенкфельдерлер, моравиандықтар, шейкерлер, тіпті Пятидесятница қозғалысының кейбір топтары кіреді. Ең ірі Пятидесятницалық шіркеу, Assemblies of God, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бейбітшіліктен бас тартты. Бұл топтар қарусыз медициналық персонал сияқты, жауынгер емес әскери рөлдердің дұрыстығы, немесе соғыс кезінде елдерге көмектесетін, майданнан тыс қызметтерді атқару (мысалы, қару-жарақ жасау) туралы іштей және бір-бірімен келіспейді. Бір пікір бойынша, Иса қасірет көргендерге көмектесуге ешқашан қарсы болмас еді, ал екіншісі мұндай көмек көрсету арқылы басқаларды зорлық-зомбылыққа итермелеуге мүмкіндік беруге себеп болуы мүмкін деп санайды. Көптеген бейбітшілік шіркеулері, әскеримен байланысы жоқ болса, босқындарға көмектесу немесе ауруханаларда жұмыс істеу сияқты баламалы қызмет түрлерін қолдайды. Америкада бейбітшілік шіркеулерінің алғашқы конференциясы 1935 жылы Канзаста өтті. Бір кезде, АҚШ-та ар-ожданнан бас тарту мәртебесін алу үшін бейбітшілік шіркеулерінің біріне мүше болу және оның нанымдарын қабылдау қажет болды, осылайша әскери қызметтен босатуға немесе әскериде қызмет ететін болса, құрметті түрде босатуға мүмкіндік берді. Бірақ бірнеше сот шешімінен кейін бұл талап алынып тасталды. Қазіргі таңда, АҚШ-та адам дінге немесе христиандыққа қатысы жоқ, жеке нанымдарына сүйене отырып, ар-ожданнан бас тарту мәртебесін талап ете алады. Бейбітшілік шіркеулері, әсіресе жеткілікті қаржылық және ұйымдық ресурстарға ие болғандары, соғыстың салқындарын кемсіздіксіз емдеуге тырысады. Бұл көбінесе дау тудырады, мысалы, Вьетнам соғысы кезінде квакерлер Солтүстік Вьетнамға және АҚШ-тың эмбаргосы салынған Кубаға көп мөлшерде азық-түлік пен дәрі-дәрмек жіберген кезде. Америкалық Достар комитеті және меннониттердің орталық комитеті осындай көмек көрсету үшін құрылған екі қайырымдылық ұйым болып табылады. 1980 жылдары квакерлер, бауырлар және меннониттер бірігіп, қақтығыс аймақтарындағы зорлық-зомбылықты және жүйелі әділетсіздікті азайтуға бағытталған халықаралық ұйым – Christian Peacemaker Teams құрды. Бұл бейбітшілік орнатуға сарбаздар мен үкіметтер соғыс жүргізуге қаншалықты мән беретінін дәл солай қарастыру қалауынан туындады.

Among all Christian denominations, there have always been groups of members who advocate nonviolence, but certain churches have consistently supported it since their foundation. Besides the three historic peace churches, they include the Amish, Old Order Mennonites, Conservative Mennonites, Holdeman Mennonites, Hutterites, Old German Baptist Brethren, Old Order River Brethren, the Brethren in Christ, and others in the Anabaptist tradition; Doukhobors, Molokans, Dunkard Brethren, Dukh i zhizniki, Bruderhof Communities, Schwenkfelders, Moravians, the Shakers, and even some groups within the Pentecostal movement. The largest Pentecostal church, the Assemblies of God, abandoned pacifism around the time of the Second World War. These groups have disagreed, both internally and with each other, about the propriety of non combatant military roles, such as unarmed medical personnel, or performing non battlefield services that assist nations in wartime, such as manufacturing munitions. One position might argue that Jesus would never object to helping people who are suffering, while another might object that doing so contributes indirectly to violence by freeing other people to engage in it. Most peace churches support alternative service options such as service to refugees or in hospitals, as long as they are not associated with the military. In America the first conference of historic peace churches was held in 1935 in Kansas. At one time, active membership in and acceptance of the beliefs of one of the peace churches was required for obtaining conscientious objector status in the United States, and hence exemption from military conscription, or for those already in the military, honorable discharge. But after a series of court rulings, this requirement was dropped. In the United States, one may now claim conscientious objector status based on a personal belief system that need not be Christian, nor even based on religion. Peace churches, especially those with sufficient financial and organizational resources, have attempted to heal the ravages of war without favoritism. This has often aroused controversy, as when the Quakers sent large shipments of food and medicine to North Vietnam during the Vietnam War, and to U. S. embargoed Cuba. The American Friends Service Committee and the Mennonite Central Committee are two charitable denominational agencies set up to provide such healing. In the 1980s, the Quakers, Brethren, and Mennonites came together to create Christian Peacemaker Teams, an international organization that works to reduce violence and systematic injustice in regions of conflict. This was motivated by the desire for Christians to take peacemaking as seriously as soldiers and governments take war making.

Христиандықтар, 1863 жыл

Христадельфиялықтар – христиандық бейбітшілік принципімен тікелей байланысты деноминация ретінде танылатын аз ғана шіркеулердің бірі. Кейін "Христадельфиан" деген атқа ие болған топ 1848 жылдан кейін Шотландия мен Америкадағы Кэмпбеллиттер қозғалысынан көптеп бөлініп кеткенімен, 1863 жылы Иллинойс штатының Огл округіндегі жергілікті шіркеуінің "Христадельфиан" деген атпен саналы түрде әскери қызметтен бас тартушы ретінде тіркелуіне себеп болған – Америка Азамат соғысындағы міндетті әскери шақыру болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс жақындағанда, Британ империясындағы Христадельфиандар да осындай ұстанымды қабылдады, бірақ көбінесе әскери трибуналдарға тартылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Христадельфиандар әскери қызметтен босатылып, азаматтық жұмыстар атқарды, алайда Германиядағы Христадельфиандардың шағын тобы түрмеге қамалып, біреуі өлім жазасына кесілді. Бұл позиция Корея соғысы, Вьетнам соғысы және бүгінгі күнге дейін сақталып келеді.

Доухоборлар

Духоборлар – пацифизмді жақтаған рухани христиан дінінің өкілдері. 1895 жылғы 29 маусымда Духоборлар, "Қаруларды өртеу" деп белгілі болған оқиғада, өздерінің қылыштарын, мылтықтарын және басқа да қаруларын үйіп, оларды ән шырқап үлкен отқа жағып жіберді.

Қасиетті бейбітшілдер

Еммануил қауымдастығы, реформацияланған еркін методистік шіркеу, Еммануил миссионерлік шіркеу, Құдай шіркеуі (Гатри, Оклахома), Бірінші Киелі кітаптың қасиеттілік шіркеуі және Мәсіхтің қасиеттілік шіркеуі – қасиеттілік қозғалысындағы конфессиялар. Олар бүгінде соғысқа қарсылық танытуымен белгілі; олар "Қасиеттілік пацифистері" деп аталады. Біз соғыстың Құдай Иеміздің және заң шығарушының айқын нұсқауларымен және Жақсы Жаңалықтың барлық рухымен мүлдем үйлеспейтіндігіне берік сенімімізді ашық білдіруге міндеттіміз деп санаймыз; қаншалықты маңызды немесе ерекше болса да, ешқандай қажеттілік немесе саясат жеке тұлғаларды немесе ұлттарды "Дұшпандарыңызды сүйіңіз" деген Оның ең жоғары адалдығынан босата алмайды. Сондықтан біз соғысқа (Рим. 12:19), соғысқа қатысты әрекеттерге немесе міндетті әскери дайындыққа қатыса алмаймыз. Бүгінде Седмінші күнгі адвентистер шіркеуінің пасторы, Седмінші күнгі адвентистер шіркеуінің мүшелері жүргізетін онлайн-журналда былай деп мәлімдейді: "Бүгін еріктілер армиясында көптеген адвентист жас жігіттері мен қыздары қарулы күштерге қосылып, тікелей қақтығыстарға қатысады, ал көптеген адвентист пасторлары әскери капелландық қызметтеріне өтініп, соғысқа қатысушылар мен қатыспаушыларға бірдей қолдау көрсетеді. Ардагерлер күнінде АҚШ-тың бүкіл елдегі шіркеулері "өзгелерге қызмет еткендерге" құрмет көрсету үшін уақыт бөледі, олардың қызмет еткен жолын – бомбалаушы ұшқыштар, теңізшілер немесе "Ақ көйлек" операциясының қатысушылары болсын – ешқандай ажыратусыз құрметтейді. Бірақ Вьетнам соғысының мағынасыз қырғынынан қашу үшін Канадаға қашқандарды құрметтейтін ешқандай рәсімді әлі көрген жоқпын".

Құдайдың шіркеулері (7-күн)

Құдайдың шіркеуі (7-ші күн) деген атпен дамып келе жатқан әртүрлі топтар, Матай 26:52; Аян 13:10; Римдіктерге 12:19–21-ге сүйене отырып, дене бітіміндегі соғысқа қарсы шығады. Олар өздерінің соғыс құралдарының дене емес, рухани екеніне сенеді (2 Коринфтіктерге 10:3–5; Ефестіктерге 6:11–18).

Молокан

Молокандықтар – бейбітшілікті жақтаушы рухани христиан дін өкілдері. Тарихи түрде олар қару қолданудан бас тартқандары үшін қуғынға ұшыраған.

Мәсіхтің қауымы

Мәсіх қауымы (бұрынғы аты - Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілерінің қайта ұйымдастырылған шіркеуі) діни сенімдерге негізделмеген және тікелей бейбітшілдік көзқарасын жарияламайтын болса да, Мәсіх қауымы Халықаралық бейбітшілік сыйлығы, бейбітшілік үшін күнделікті дұға және соғысқа қарсы тұруды қолдауға арналған ресурстар арқылы халықаралық бейбітшілік шіркеуі ретінде дамып келеді. Дегенмен, АҚШ-та және бүкіл әлемде шіркеудің көптеген мүшелері әскери қызметте қатысады және шіркеу әскери қызметкерлерге рухани көмек көрсету және олармен жұмыс істеу үшін әскери пасторларды қамтамасыз етеді.

Мәсіх шіркеулері

Бір кезде салыстырмалы түрде үлкен зорлықсыздыққа қарсы фракцияға ие болған Мәсіх шіркеулері қазір көбірек келіспеушілікке толы. Қазіргі заманғы Мәсіх шіркеулері, әсіресе Дэвид Липскомбтың үйретулерін ұстанатындары, пацифист көзқарастарға бейім. Бұл олардың жеке өзін-өзі қорғау үшін мәжбүрлеу және/немесе күш қолдану қабылданатынына сенетінін, бірақ христиандар үшін соғысқа жүгіну мүмкін емес екенін білдіреді.

Келісудің серіктестігі

Жоғарыда айтылғандай, көптеген негізгі христиан діндерінің ішінде бейбітшілікке қолдау көрсетуші топтар бар. Татуласу қауымдастығы осындай топтардағы адамдар мен тарихи бейбітшілік шіркеулерінің мүшелерін біріктіру мақсатымен құрылған. Кейбір елдерде, мысалы, АҚШ-та, ол өзге діндердің өкілдерін немесе дінге жатпайтындарды, сондай-ақ зорлық-зомбылыққа толығымен қарсы болмайтын адамдарды да қамтиды. Дегенмен, басқа елдерде (мысалы, Ұлыбританияда) ол көбінесе христиандық зорлық-зомбылықсыздық ұйымы болып қала береді.