Кіріспе

Швейцарияның Берн Оберланды аймағындағы тар телімді тау темір жолы

Берн Оберланды темір жолы (Berner Oberland Bahn, BOB) – Швейцарияның Берн Оберланды аймағындағы тар телімді тау темір жолы. Ол Интерлакеннен Лаутербруннен және Гриндельвальдқа қызмет көрсету үшін Цвейлютчиннендегі "Y" түйіскен жер арқылы өтеді. Темір жолы тік учаскелерде көліктің жылдамдауына көмектесу үшін рельстік және тісті дөңгелекті жүйесімен жабдықталған (яғни, рельстік темір жол болғанымен, тік бөліктерінде тісті дөңгелекті механизм қолданылады). BOB Berner Oberland Bahnen AG компаниясына тиесілі, бұл компания Schynige Platte темір жолына да ие. Осы компания арқылы ол Allianz – Jungfrau Top of Europe маркетингтік альянсының құрамына кіреді, сонымен қатар жеке меншіктегі Wengernalpbahn, Jungfraubahn, Bergbahn Lauterbrunnen–Mürren, Harderbahn және Firstbahn да осы альянсқа кіреді.

Жоспарлау

1873 жылы Бернер Оберланд Бахының алғашқы ұсыныстары Интерлакеннен (сол кезде Аармюле) Цвайлютчинненге дейінгі жол көрсетті, ал кейін Лаутербруннен және Гриндельвальдқа дейін салынбақ болды, бастапқы нүктесі – Бёниген. Төрт жыл өткен соң, жолдың құрылысы мен пайдалануға 80 жылдық концессия алынды. 1888 жылдың 2 қарашасында Berner Oberland Bahnen AG компаниясы құрылды және құрылыс келесі жылы басталды.

Visp-ге кеңейту жоспарының орындалмауы

1897 жылы компания Лаутербрунненнен Виспаға дейін 54,7 км желі салуға концессия алды, оның станциялары Стехелберг, Штайнберг, Оберборн және Блаттен болып жоспарланған. Бұл жоба Breithorn тауының астында 2200 метр биіктікте 4650 метрлік туннель салуды көздеген. Висп қаласында Симплон желісімен байланыс жасау мүмкіндігі қарастырылған. Жобаға 15 миллион швейцариялық франк қаражат қажет болды, бірақ қаржы табылмай, 1906 жылы жоспардан бас тартылды.

Бастапқы операциялар

1890 жылдың 1 шілдесіне дейін бумен жүретін теміржол ашылды. 1902 жылдың 18 тамызында Гриндельвальдтағы станса ғимараты мен тауарлық қойманы қырып өткен өрт болды, олар кейін қайта жаңартылып, бүгінгі күнге дейін сақталып қалды. 1908 жылдың 7 қазанында жүйеге жаңа станция қосылды – Гриндельвальд учаскесіндегі Швенди станциясы. 1914 жылы желіде бумен жүру тоқтатылды, сол жылдың 17 наурызында 1500 В тұрақты токпен электрлендірілді, алайда, одан кейін де арнайы рейс үшін бу локомотивтері қолданылып келді. 1950 және 1960 жылдары бірнеше өзгерістер жасалды, олардың ең маңыздысы – 1957 жылы Интерлакенде әуежай құрылысынан Вилдерсвил мен Интерлакен Ост арасындағы теміржол бағыты өзгертілді, бірақ бұл ешқандай зиян келтірмеді. Сондай-ақ, желіде техникалық қызмет көрсету және құрылыс жұмыстарын жүргізу үшін 1968 жылы Цвайлютчинненде жаңа депо ашылды.

Соңғы жетістіктер

Содан бері жолдың өткізу қабілетін арттыру қажеттігі туды, және 1991 жылы Вилдерсвильден Гстейгвилерге дейінгі учаске айтарлықтай жақсартылды. Осыдан кейін 4 жыл өткен соң Гстейгвилерден Цвайлютсхиненге дейінгі учаске екі есеге дейін кеңейтілді. 1999 жылы Вилдерсвиль мен Цвайлютсхинен арасында 2,5 шақырымдық екі жол ашылуымен бұл жердегі қиындық азайтылды. Бұл екі жолдың ашылуы пойыздардың кез келген бағытта тоқтамай, өтпелі тізбектерді пайдаланбастан жүруіне мүмкіндік берді, және қажет болған жағдайда қарсы бағыттан келе жатқан пойыздарды күтуге болатын болды. BOB-тың жалпы ұзындығы 23,608 км-ді құрайды және ол аралас тісті және жабысу темір жолы болып табылады, онда Riggenbach тісті жүйесі қолданылады, сызықтың екі тармағындағы тік учаскелерде екі-екеуден тісті және пиньон бөлімдері бар.

2003 жылы болған қайтыс болған оқиға

2003 жылдың 7 тамызында Цвайлютшинен мен Вильдерсвиль арасындағы бір рельстік учаскеде екі пойыз бетпе-бет соқтығысып, 1 адам қаза тауып, 64 адам жарақат алды. Цвайлютшиненнен келе жатқан жүйелі пойыз, екі рельстік бөлігінің соңындағы қызыл сигналды ескермей өтіп, Гстейгвилер маңында қосымша пойызбен соқтығысты. Автоматты пойыз тоқтату жүйесі ZSI 127 орнатылған еді, бірақ толық аяқталуы мен бекітілуі күтіліп, әлі пайдалануға берілмеген.

Операциялар

1949 жылдан бері рельстік вагондар басымдық құрып келді. Ескі электр локомотивтерінің бірқатары әлі де сақталып, арнайы пойздар үшін пайдаланылады. Операциялар орталығы – Цвайлүтшинен, онда депоның бас кеңсесі мен заманауи негізгі шеберханалар орналасқан. 1999 жылғы кесте енгізілгеннен бастап, Gsteigwiler мен Zweilütschinen арасындағы жаңадан салынған 2,5 шақырымдық екі жол учаскесі пойыздардың бір-бірін күтсіз тоқтаусыз өтуіне мүмкіндік береді, яғни негізгі желіден тыс айналып тұрудың қажеті жоқ. Бұл жарты сағаттық кестеді бар болғаны бес пойыз құрамымен іске асыруға болады деген сөз. 2005 жылдан бері әрбір құрам стандартты түрде үш бөлімді, икемді төмен қабатты басқарушы вагонмен жабдықталған. Әдетте, екі пойыз құрамы Цвайлүтшиненге дейін біріктіріліп барады, содан кейін бөлінеді. Алдыңғы бөлігі Лаутербрунненге, ал екіншісі Гриндельвальдқа жол тартады. Моторлық вагон (күштік бөлім) әрқашан көтерілген бағытта орналасады, ал басқарушы вагон (жүргізуші кабинасы бар вагон) төмен бағытта орналасады, бұл соңғы станцияларда айналма маневрлерді болдырмау үшін жасалады.

Станциялар

Станция қашықтығы (км) Биіктігі (м) Ақпарат
Интерлакен Ост −0.18567 Zentralbahn, BLS және Швейцария Федералдық темір жолдарымен байланыс
Wilderswil 3.24584 Шиниге Платте темір жолымен байланыс
Zweilütschinen 8.18652 Пойыз Лаутербруннен және Гриндельвальд бағыттарына бөлінеді, алдыңғы бөлігі Лаутербрунненге, артқы бөлігі Гриндельвальдқа
Lauterbrunnen 12.28795 Венген арқылы Клейне-Шейдегге қатынайтын Венгернальпбан және Мюрренге қатынайтын Бергбан Лаутербруннен-Мюрренмен байланыс
Lutschental 12.29714 Тоқтауды сұрау арқылы
Burglauenen 14.43896 Тоқтауды сұрау арқылы
Schwendi 16.82920 Тоқтауды сұрау арқылы
Гриндельвальд Терминалы 18.341001 2019 жылдың 15 желтоқсанында Мэннлишен кабельдік жолына қызмет көрсету үшін ашылды
Гриндельвальд 19.411034 Клейне-Шейдегге қатынайтын Венгернальпбанмен байланыс

Уақыт кестесі

Барлық швейцариялық теміржолдар сияқты, BOB сағаттық кесте бойынша жұмыс істейді, Интерлакендегі басты желіден және жоғарғы терминалдарында Венгернальпбанмен байланыс ұсынады. Жыл бойы BOB екі бағытта да сағатына бір рет қызмет көрсетеді, пойыздар Интерлакен Осттан бірігіп шығып, Цвайлютчинненде бөлінеді. Желтоқсанның ортасынан қазанның соңына дейін таңертең және түстен кейін қосымша пойыздар 30 минут сайын қызмет көрсетеді. Көп жағдайда соңғы рейстер автобустармен орындалуы жоспарланған.

Сақтау

Бірнеше жылжымалы құрам метрлік кеңістіктегі сақталған темір жолдарға сатылды (ауыстырылды). B сериясы, 52 орындық, екінші сыныпты ашық салондық боги вагондары, 1930 жылы SIG құрастырған, 201 және 202 нөмірлерімен белгіленген, La Traction тобында сақтаулы. Екеуі де қайта жаңартылды: 201 – 1965 жылы, 202 – 1972 жылы, және екеуі де 1997 жылы. AB сериясы, 24 бірінші және 23 екінші сыныпты орындықтары бар, 1938 жылы SIG құрастырған және 1997 жылы қайта жаңартылған, No. 204 вагоны да La Traction депосында табылады. AB сериясы, 18 бірінші және 48 екінші сыныпты орындықтары бар, 205–210 нөмірлерімен белгіленген, SIG құрастырған және жеткізілген: алғашқы екеуі – 1952 жылы, екінші жұбы – 1954 жылы, ал соңғы жұбы – 1956 жылы. 206 және 208 нөмірлерінен басқа барлық вагондар қайта жаңартылған. No. 205 сақтаулы және Brohltalbahn темір жолында жұмыс істейді, ал 207, 208 және 210 Chemin de Fer de la Baie de Somme (CFBS) темір жолында кездеседі. B сериясының бес сақтаулы вагоны бар: No 234 және 235 Brohltalbahn темір жолында 205 вагонымен бірге, ал 231, 236 және 237 Солтүстік Францияда CFBS темір жолында жұмыс істейді. D сериясы, күзетшілер/жүк вагондары, 1916 жылы SIG құрастырған және 1973/74 жылдары BOB қайта жаңартып құрастырған No. 521 вагоны Brohltalbahn темір жолында жұмыс істеп тұр, ал 1916 жылы SIG құрастырған және 1973/74 жылдары BOB қайта жаңартып құрастырған No. 522, сондай-ақ 1908 жылы SIG құрастырған және 1976 жылы BOB қайта жаңартып құрастырған No. 523 CFBS темір жолында табылады. No. 522 вагоны (2007 жылғы көктемде) CFBS тамақ вагонында пайдалану үшін тамақ вагонына айналдырылуда.