Кіріспе

Әскери қызметшілер тамақтанатын және әлеуметтесетін орын.

Месс (кейде кемелерде "тамақтану палубасы" деп те аталады) – әскери қызметшілердің әлеуметтесуге, тамақтануға және (кейбір жағдайларда) тұруға арналған белгілі бір аймақ. Бұл термин офицерлер мессы, бас сержанттар мессы және қатардағы әскери қызметшілер мессы сияқты жеке месс-терге жататын әскери қызметшілердің топтарын көрсету үшін де қолданылады. Кейбір азаматтық қоғамдарда бұл әскери мағынасы өрт сөндірушілер мен полиция күштері сияқты басқа да тәртіпті қызметтердің тамақтану тәртібіне дейін кеңейтілген. "Месс" сөзінің түбірі – көне француз тіліндегі "mes", яғни "тамақ порциясы" (қазіргі француз тіліндегі "mets" сөзімен байланысты), ол латын тіліндегі "mittere" етістігінен ("жіберу" және "қою" мағыналарында, қазіргі француз тіліндегі "mettre" сөзімен байланысты) алынған. Алғашқы мағынасы – "дастарқанға қойылған тағам". Итальян тіліндегі "portata" сөзі де осы мағынаны білдіреді, ол "portare" (әкелу) етістігінің өткен шақ түрі. 13 ғасырда ағылшын тілінде пайда болған "mess" сөзі көбінесе пісірілген немесе сұйық тағамдарды, мысалы, "потаж мессы" (қамыр немесе сорпа) немесе "Этон мессын" сияқты тағамдарды білдіру үшін қолданылған.

Германия

Германияның қарулы күштері (Bundeswehr) үш түрлі әскери-әлеуметтік ортаны ажыратады. 1. HBG (Heimbetriebsgesellschaft) Көбінесе Enlisted Mess (Mannschaftsheim) деп аталады: көптеген базаларда тамақ және сусын сатып алуға болатын орын. Газеттер, кейде жабдықтар мен сувенирлер, мысалы кілт тізбегі де болуы мүмкін. Жүргізгіштік ережелер әдетте қатаң болмайды, тіпті кіру әскери қызметшілерге ғана шектелмесе де, сержанттар мен офицерлер де болуы мүмкін, олар белгілі бір тәртіпті сақтауға көмектеседі. 2. UHG (Unteroffizierheim немесе Unteroffizierheimgesellschaft) (Gesellschaft – қоғам) сонымен қатар UK (NCO Comradeship/Unteroffizierkameradschaft) деп те аталады – Сержанттар клубы: бұл сержанттардың тамақтануына немесе кеш өткізуіне арналған орын. HBG-ден айырмашылығы, UHG-де конституция, жарғы және басқарма болады. Кіру әдетте сержанттарға ғана шектеледі, бірақ офицерлерге де рұхсат етіледі, әдетте сержанттар оған қарсы болады. Кейбір базаларда сержанттар мен офицерлердің бірлескен клубы бар. 3. OHG (Officers' Mess/Offizierheimgesellschaft) Сондай-ақ Казино (Kasino немесе Offizierkasino) деп те аталады. UHG сияқты, Казино да конституция, жарғы және басқармаға ие. Әдепкі мінез-құлық міндетті: мысалы, бас залға кіргенде офицерлер тік тұрып, сәл иілуі керек. Сонымен қатар, ардагерлердің кездесулері әдетте UHG немесе Казино-да өтеді. UHG сияқты, Казинода да тұрақты персонал жұмыс істейді, әдетте әскери қызметшілер, оларды Ордоннанцен дейді, бұл официант немесе бармен деген әскери термин. Кейбір Казиноларда рояль тұрады, концерттер өткізіледі, сондай-ақ түскі немесе кешкі ас кезінде музыка ойнатылады. Мұнда ресми шаралар, мысалы, балдар және ресми емес шаралар, мысалы, тойлар, ақпараттық жиналыстар және т.б. ұйымдастырылады. Немец теңіз күштері өздерінің клубтарын Messen деп атайды, олардың ішінде Offiziermesse ерекшеленеді. Құрлықтағы клубтар да Offiziermessen деп аталады.

Үндістан

Үндістан армиясы британдық жүйеге ұқсас. Әдеттегі полк/бөлімде бір асхана және екі клуб болады: біреуі офицерлерге, екіншісі кіші офицерлерге (JCO), үшіншісі – сержанттарға тең келетін хавильдарлар/даффадарлар (NCO) үшін. Әуе күшінде аға сержанттар (SNCO) үшін жеке асхана бар, ал төменгі дәрежедегі NCO-лар сержанттар клубының мүшелері болады. Офицерлер асханасында және JCO клубында Меш-хавильдар лауазымы да бар. Меш-хавильдар – асхананың/клубтың күнделікті жұмысын басқаратын және ұйымдастыратын аға NCO. Республика күнінде (26 қаңтар) JCO-лар офицерлер асханасына коктейльге шақырылады. Ал Тәуелсіздік күнінде (15 тамыз) JCO-лар өз клубында офицерлерге жауап қайтарады.

Израиль

Израиль теңіз күштерінде, қарамастан еврей тілінде сөйлегеніне, ракеталық кемелердегі, "Дельфин" суасты қайықтарындағы және патрульдік қайықтардағы асханалар "Месс", "Экипаж Месс" және "Офицерлер Месс" деп аталады. Сондай-ақ, экипаж мүшесі әкелген әрбір арнайы тамақ, мысалы, туған күнді немесе шындыққа көтерілуді тойлау үшін, "Месс" деп аталады.

АҚШ Әскери-теңіз флоты

АҚШ Теңіз күштерінің жағалаудағы базаларының көпшілігінде асханалар (1970 және 1980 жылдардың басында "әскери тамақтану орындары" деп аталған) жағалаудағы теңізшілерге (және тағайындалған жағдайда, әскери теңізшілерге) тамақтандыру қызметін көрсетеді, сондай-ақ теңізшілерге (және тағайындалған жағдайда, әскери теңізшілерге) портта тұрғанда кемеде тамақтану мүмкіндігін ұсынады. Комиссия алған офицерлер "қызметтегі офицер" статусында (мысалы, эскадрильялық қызметтегі офицер, командалық қызметтегі офицер және т.б.) "тексеру/үлгі алу" сылтауымен осы мүмкіндіктерді пайдалана алады. Жағалаудағы асханалардан басқа, тамақтануға арналған түрлі әлеуметтік клубтар да болуы мүмкін. Бұл – кіші старшина (E 6) және одан төмен шендегі теңізшілерге арналған клубтар; бас старшиналар (E 7), аға бас старшиналар (E 8) және бас старшиналар (E 9) үшін клубтар; және комиссия алған офицерлерге арналған офицерлер клубтары, бірақ олардың көпшілігі жабылып, жалдамалы/бас старшиналар клубтарымен біріктірілді немесе "барлық шенділерге" арналған жалдамалы және офицерлік клубтарға айналдырылды. Мұндай өзгерістер 1990 жылдары Конгресс барлық мұндай клубтарға Қорғаныс министрлігінің бюджеттік субсидиясын тоқтатуды міндеттегеннен кейін және осы клубтардың қаржылық тұрғыдан тәуелсіз болу қажеттілігінен кейін басталды.