Кіріспе

2002 жылғы Medieval: Total War видеоойыны — Creative Assembly компаниясы жасаған және Activision баспасынан шыққан, кезектік стратегиялық және нақты уақыттағы тактикалық компьютерлік ойын. Орта ғасырларда өтетін бұл ойын, Total War сериясының екінші ойыны болып табылады, ал одан бұрын 2000 жылғы Shogun: Total War шыққан. 2001 жылдың тамыз айында жарияланған ойын, Солтүстік Америкада 2002 жылдың 19 тамызында, ал Еуропада Microsoft Windows платформасы үшін 30 тамызда жарық көрді. Shogun: Total War ойынымен салыстырғанда ойынның ойналысы ұқсас, мұнда ойыншы 1087 жылдан 1453 жылға дейінгі кезеңде Еуропа, Солтүстік Африка және Таяу Шығыста династиялық империя құрады. Ойын стратегиялық және тактикалық екі жақтан да ойнатылады, стратегиялық бөлігі провинциялар деңгейінде кезектік түрде жүзеге асырылады, ал әртүрлі типтері мен қабілеттері бар әскери бөлімдер 3D майданда нақты уақытта бір-бірімен шайқасады. Medieval: Total War сыншылардан жоғары баға алды, көптеген сыншылар оны ойын индустриясындағы маңызды кезең деп атады. Нақты уақыттағы шайқастар реализмі және қоршау шайқастарының жаңа мүмкіндігі үшін мақталып, бірақ бірліктерді басқару тұрғысынан да сынға ұшырады. Ойынның стратегиялық бөлімінің тереңдігі мен күрделілігі, сондай-ақ тарихи деректердің дұрыс берілуі де сыншылар тарапынан жақсы қабылданды. Ойын коммерциялық сәттілікке жетіп, шығар ілгегінен кейін британдық видео ойындар тізімінде көшбасшы болды.

Ойын процесі

Medieval: Total War негізделгені – ортағасырлық Еуропа, Солтүстік Африка және Таяу Шығыста империя құру. Ол сол кездегі соғыс, дін және саясатқа баса назар аударады, соңында ойыншыны белгілі әлемді жаулап алуға жетелейді. Алдыңғы Total War ойыны – Shogun: Total War сияқты, бұл ойын екі негізгі ойын режимінен тұрады: кезекпен жүзеге асырылатын науқан картасы, онда пайдаланушы әскерлерді провинциялар бойынша жылжытуға, агенттерді басқаруға, дипломатия, дін және фракцияны басқару үшін қажетті басқа да міндеттерді орындауға мүмкіндік алады, сондай-ақ ойыншы құрлықтағы шайқастар мен қоршауларды тікелей басқаратын нақты уақыттық майдан. Ойынның стратегиялық бөлігі осы кезеңдегі жиырма фракцияны қамтитын науқан картасын бөледі, олардың он екісі ойналатын. Әр ірі фракцияның аумағының бастапқы көлемі және қол жетімді фракциялар ойынның бастапқы кезеңіне – ерте (1087), жоғары (1205) немесе кейінгі (1321) – байланысты, бұл осы фракциялардың тарихи дамуын көрсетеді. Фракциялар сол кездегі ірі мемлекеттердің көпшілігін ұсынады, соның ішінде Византия империясы, Франция, Англия, Киелі Рим империясы және түріктер. Алтын Орда сияқты бірнеше фракциялар тарихи уақытында ойын барысында пайда болады. Бұл фракциялар, сондай-ақ науқанның басында пайда болатын басқа да фракциялар негізгі науқанда ойыншыға қол жетімді емес. Әр фракцияның аумағы, діні және әскерлік бірліктері әртүрлі, бірақ бір мәдениеттің фракциялары өздерінің негізгі бірліктерінің көп бөлігін бөліседі. Негізгі науқаннан басқа, Medieval: Total War ойыншыға түрлі тарихи науқандар мен шайқастарды ойнауға мүмкіндік беретін ойын режимін ұсынады. Тарихи науқандар ойыншыға Жүз жылдық соғыс және крест жорықтары сияқты ортағасырлық кезеңдегі соғыстардың сериясынан танымал шайқастарды Рихард Арыстанжүрек сияқты тарихи қолбасшылар ретінде ойнауға мүмкіндік береді. Жеке тарихи шайқастарда ойыншы тарихи тұлғаны сол дәуірде болған нақты шайқаста, мысалы, Уильям Уоллесті Стирлинг көпірінің шайқасында басқарады. Дипломатия және экономика – ойыншының өз мақсаттарына жету үшін пайдалана алатын екі маңызды аспект, сондай-ақ тыңшылық және кісі өлтіру сияқты құпия әдістерге де қол жеткізеді. Дінді ойында маңызды рөл атқарады, ойыншы провинцияларды өз дініне ауыстырып, халықтың адалдығын нығайта алады. "Даңқты жетістіктер" деп аталатын тағы бір науқан режимі бар, онда әр фракцияның тарихи негіздемедегі бірнеше мақсаты бар, олар ұпай жинайды; ең көп жетістік ұпайларын жинаған фракция ойында жеңіске жетеді. Науқан режимі кезекпен жүзеге асырылады, әр кезек бір жылды білдіреді, бұл ойыншыға фракцияның барлық қажеттіліктерін қарап шығуға мүмкіндік береді, ал жасанды интеллект басқа фракциялардың қимылдары мен шешімдерін орындайды. Науқан Shogun: Total War сияқты жүзеге асырылады, бірақ көптеген жақсартулар бар. Ойын негізінен Еуропада, сондай-ақ Таяу Шығыс және Солтүстік Африкада өтеді. Ойын барысында кейде белгілі тарихи тұлғаның атын алған кейіпкерлерді даярлауға болады, олардың бастапқы қабілеттері қалыптыдан жоғары болады. Ричард Арыстанжүрек, Эль-Сид немесе Саладин сияқты генералдар қабілетті әскери қолбасшылар болады, ал Томас Беккет сияқты епископтар қалыптыдан жоғары дінге ие болады. Азамат соғысы болған жағдайда ойыншыға қазіргі билеушілерді немесе бүлікшілерді қолдауға мүмкіндік беріледі. Таққа ие болу үшін ханшайымдарға үйлену арқылы бұрынғы талаптары бар басқа фракциялардың азамат соғысына қатысуына рұқсат ету жоспарланған еді; алайда, бұл ешқашан іске асырылмады. Шайқастар кезінде ойыншылар әр түрлі бірліктерден тұратын ортағасырлық армияны басқарады, мысалы, рыцарьлар және ұзын садақшылар, олардың әрқайсысының әртүрлі артықшылықтары, кемшіліктері және жалпы тиімділігі бар. Ойыншылар жауды жеңу үшін ортағасырлық тактиканы қолдануы керек, әр түрлі жағдайларда бірліктерге артықшылық беру үшін тарихи құрылымдарды пайдалануы керек. Ойындағы барлық бірліктер "батырлық" деп аталатын тәжірибе ұпайларын жинап, шайқастағы тиімділігін арттырады. Қоршау – Total War сериясына енгізілген маңызды ойын режимі, ол жаулап кіретін армия провинцияның қамалынан шегінген қорғаныс армиясына шабуыл жасағанда пайда болады. Шайқас басталғаннан кейін, шабуылшы қамалдың қорғанысын бұзып, жаудың бірліктері жеңілгеннен кейін жеңіске жетеді. Ойынның әрбір бірлігінің моралі бар, ол шайқас фракцияның пайдасына болса, артады немесе ауыр шығындар болған жағдайларда төмендейді. Мораль төмендеп, бірлікті шайқас алаңынан қашуға мәжбүр етеді, ал ойыншы оларды генералдың көмегімен қайтаруға тырыса алады.

Кеңейтулер мен нұсқалар

Creative Assembly 2003 жылдың 7 қаңтарында Medieval: Total War – Viking Invasion кеңейту топтамасын жасауды жариялады. Viking Invasion кеңейтуі 793 жылдан 1066 жылға дейінгі кезеңдегі викингтердің жорығын қамтиды, ол Британ аралдары мен Батыс Скандинавияның кеңейтілген картасында өтеді. Англосаксондық және келттік фракциялардың мақсаты – викингтерді ығыстыру және ақырында Британ аралдарына бақылау орнату. Кеңейту топтамасына хаскарлдар сияқты жаңа тарихи бірліктер қосылды. Medieval: Total War: Viking Invasion бастапқы кампанияға бірнеше жақсартулар әкелді: жалындаған оқ-дәрілер ойыншыға жаудың қамалдарын өртеп жіберуге мүмкіндік берді. Ойынды жариялаған Activision, Medieval: Total War және Medieval: Total War: Viking Invasion жиынтығын Medieval: Total War Battle Collection деп атап, 2004 жылдың 7 қаңтарында шығарды. Medieval: Total War Battle Collection ең соңғы нұсқаға жаңартылған екі ойынды және олардың нұсқаулықтарын қамтиды. 2006 жылдың 30 маусымында серияны жариялауды өз мойнына алған Sega компаниясы Total War сериясының коллекционерлік басылымын шығарды, ол Total War: Eras деп аталды. Бұл басылымда Shogun: Total War, Medieval: Total War және Rome: Total War ойындарының жаңартылған нұсқалары, олардың кеңейту топтамалары, ойын сериясының жасалу тарихы туралы деректі фильм және Total War естеліктері бар.

Қабылдау

"Viking Invasion" Metacritic пікірінше, бастапқы "Medieval: Total War" ойынынан сәл кем болса да, "позитивті" пікірлер алды. GameSpot ойынға кіру экранын жоғары бағалап, оны "ыңғайлы жаңа мүмкіндік" деп атады. GameSpot сондай-ақ бастапқы кампанияға қосылған жаңа мүмкіндіктерді мақтап, олар "қамалдарды қоршауды қызықтырақ еткенін" айтты. Бұл ойын Computer Games Magazine журналының "Жылдың үздік кеңейтілген ойыны" сыйлығына ие болуға жақын келді, бірақ бұл сыйлық ақырында EverQuest: Lost Dungeons of Norrath ойынына берілді.